SECTIONS
Sunday , June 24, 2018

Barrita: Mga bag-ong balaod

ADUNAY pipila ka mga balaod nga tingali wa mabantayi sa kadaghanan. Naglakip kini sa mas higpit nga balaod sa carnapping, subtitles sa mga salida sa TV, mas higpit nga balaod batok sa mail order brides, saktong sukli sa mga tindahan ug ang balaod batok sa age discrimination.

Ang Republic Act 10883 naghimo sa krimen nga carnapping nga non-bailable, di na mapiyansahan. Ang silot giumentohan ngadto sa pagkapriso sa 17 ka tuig ug upat ka buwan ngadto sa 20 ug 30 anyos. Kon nisangpot sa kadaot sa lawas, ang silot pagkapriso sud sa 30 ngadto sa 40 anyos.

Kon ang biktima gilugos o kaha napatay, life sentence ang sentensiya. Kadtong motago sa maong krimen mapriso sa unom ngadto sa 12 ka tuig ug multahan tugbang sa balor sa sakyanan nga gi-carnap.

Samtang ang Republic Act 10905 nagmando sa mga estasyonan sa telebisyon ug mga producers sa salida sa TV sa pagbutang og subtitles sa ilang mga salida alang sa deaf community, niadtong di makadungog. Ang silot multa nga labing menos P50,000 apan di molabaw sa P100,000 o pagkapriso gikan sa unom ngadto sa 12 ka buwan.

Giumentohan usab ang silot alang niadtong nalambigit sa “mail-order brides” kon niadtong motanyag sa mga Pilipina nga mahimong asawa sa mga langyaw ubos sa Republic Act 10906. Ang silot pagkapriso sa 15 ka tuig ug multa gikan sa P500,000 ngadto sa P1 million.

Samang silot ipahamtang niadtong makigtambayayong sa paghimo sa maong krimen apan kon gihimo kini ngadto sa kapin sa duha ka tawo ang silot pagkapriso sa 20 ka tuig ug multa nga P2 million ngadto sa P5 million. Ang mga langyaw nga moapil niini ipa-deport. Pero daghan lang gihapong mga Pinay ang nangaminyo og langyaw.

Di ka na mahimong suklian og karmelitos ubos sa Republic Act 10909 nga nagmando nga kinahanglang mohatag sa saktong sukli ang mga tindahan. Ang silot pilian kon hain ang mas taas, P500 o 3 porsento sa gross sales sa first offense, P5,000 o 5 porsento sa gross sales alang sa second offense ug P15,000 o 7 porsento sa gross sales ug tulo ka buwan nga pagsuspenso sa operations sa third offense.

Apan ang nakanindot mao kining balaod nga nagdili sa age discrimination sa trabahoan. Ubos sa Republic Act 10911, wa nay discrimination batok sa usa ka tawo tungod sa iyang edad nga di na siya ma-promote, wa nay apil sa training, wa nay umento sa suweldo ug ubang mga pribilehiyo. Ang makalapas multahan og P50,00 ngadto sa P500,000 o kaha pagkpariso sa tulo ka buwan ngadto sa duha ka tuig.

(edbarrita@gmail.com)


VIEW COMMENTS