Alcea Maningo
Cangyan, Carmen, Cebu

KILUMKILOM. Maoy pag-agi nako kilid sa bungbong sa lawak ni Tatay Vencio. Nadungog nako nga may nangadye sulod sa iyang lawak. Nagluyo ra man among mga balay. Ang iya nag-atubang sa karsada. Ang ako nahimutang luyo sa iyaha. Gikan kong nag-jogging libot sa plasa sa among lungsod sa Carmen.

“Amahan namo nga anaa ka sa mga langit…” nagkanayon ang nangadye hangtod nahuman. Dayon gisundan, “Maghimaya ka, Maria. Napuno ka sa grasya…” hangtod nahuman ang pangadyeon.

Sun.Star accepts donations for victims of Typhoon Ondoy

Nahibulong kaayo ko. “Kinsa man kaha ang nangadye nga di man motuo si Tatay nga may kalag ang tawo?” matod ko sa hilom. Kalilion ko sa bintana sa maong lawak.

Utsinta-idos na si Tatay Vencio. Dugay nang nabiyudo. Di siya motuo nga dunay kalag ang tawo. Niya pa, kuwarenta-isingko ang edad sa iyang amahan pagkamatay niini. Bisan kausa wa gyud niduaw niya ang kalag sa iyang amahan. Subra na sa diyes anyos sukad namatay ang iyang asawa nga si Susa. Wa gyuy kalag niini nga niduaw niya bisan kausa. Sa panahon sa ikaduhang gubat sa kalibutan duna siyay gitiwasan nga sundalong Hapon. Gikuhaan niyag bulawan nga bansil ang ngipon. Way kalag sa Hapon nga nanimalos niya. Daghang mga tawo ang gipamatay. Daghang babaye gipanglugos una pamatya. Way kalag nga nanimalos sa nagpatay nila.

“Daghan kong mga higalang nangamatay na nga gihagad nako. Sila si Berting, Narsing, Liling, Tinong, Mateo ug Marsing. Giingnan ko sila nga adtoa ko sa gabii ug pahibaw-a ko nga may kalag ang tawo. Wa gyuy nianha!” ni Tatay Vencio dihang nagkahinabi mi usa ka higayon. “Gilukop ko nag basa ang Bibliya, Dong Rudy. Wa gyud dihay bersikulo nga nagmatuod nga may kalag ang tawo.”

“Wa diay nimo nabasahi kadtong paghisgot ni Haring Saul nga nagpatabang sa espiritista aron ipatawag ang kalag ni propetang Samuel kay dunay ikonsulta ang hari?” giingnan ko si tatay.

“Itudlo unya na nako ang kapitulo ug bersikulo aron akong mabasa,” matod niya.

Di lang kay kalima ka higayon ra nga ako siyang gipabasa sa maong bersikulo. Naghupaw lang siya. Di motingog. Wala gihapon mausab ang pagtuo.

Umagad ko ni Tatay Vencio kay naasawa man nako si Marita, iyang bugtong anak. Naa ra mi sa iyang yuta magbalay.

Di kalikayan nga kami mismo magkalalis mahitungod sa iyang pagtuo, kay ma-Sabado ug Dominggo makig-jamming man siya nako sa among balay. Hilig siyag kanta-kanta. Duna siyay listahan sa mga kantang Binisaya. Ug ako siyang duyogan sa piyano, kay tungod sa kakaraan sa iyang mga kanta wala kini marehistro sa videokehan. Unya sa panahon sa intermisyon kanus-a maghunahuna pa siyag unsay sunod kantahon, magsugod na mig lalis. Lalis lang; dili away.

Usahay moingon na lang ang mga silingang iyang gikalalis nga giangu-ango na si Tatay Vencio. Malagmit. Apan sa akong nabatyagan, hait pa man siyag salabutan. Bungol-bungol lang.

GILILI gyud nako ang bintana sa lawak ni Tatay Vencio. Nahilom. Siya ray tawo sa sulod.

“Tay, ikaw tong nangadye?” sukna nako.

“O, ako!” tubag niya nga naghigda na sa katre. Daghan na siyang gipamati sa lawas. Unya motuaw usahay nga mosugot na lag patyon siya si Ginuo, basta di lang paantuson.

“Nganong nangadye man ka? Aron ba mahilangit ang imong kalag?” nako pa.

“Naneguro lang ko… kay basig tinuod nga may kalag ang tawo!” tubag ni Tatay.

‘Butangi!’ nakatuaw ko sa hilom. Kabahakhakon ko, apan gipugngan ko lang. Ug nag-agik-ik kong mipadayon pagpauli ngadto sa among balay. (KATAPUSAN)