Sugilanon: Dawaton ko gihapon siya

Monday, March 22, 2010

Henry Y. Mañus
179 Basak-Iba, Lapu-Lapu City

DAW gibayaw ko sa langit sa tumang kalipay dihang mitugpa na sa Mactan-Cebu International Airport ang ayroplano nga akong gisakyan. Namatngunan kong nagkakusog ang pinitik sa akong kasingkasing gumikan sa tumang kahinam. Mahanaw na gayud unya sa hingpit ang kangutngot sa kamingaw nga giantos ko sulod sa duha ka tuig nga pagtrabaho ko sa laing nasod. Gimingaw na kaayo ko sa tulo namo ka anak ni Rey nga si Jay-ar, Jopet ug Rica. Gihidlaw na sab kaayo ko sa mga gakos ug halok sa akong bana.

Have something to report? Tell us in text, photos or videos.

Click here for Election 2010 updates

Paghilandig sa akong mga tiil sa arrival area misugat dayon nako ang akong mga anak ug kaparyentehan. Ning higayuna nabatyagan kong nahisama ako sa usa ka artista nga gihugopan sa iyang mga fans. Walay sama ang among kamalipayon ilabi na dihang nanghangupay na kaming tanan. Mihari sa akong galamhan ning higayuna ang tumang kalipay ning akong pag-abot. Gigakos ko ug gihagkan ang akong mga anak. Apan natingala ako kay wala ko man makita ang akong bana.

“Hain man diay si Papa mo, Day Rhea?” sukot ko sa kamagulangan kong anak nga babaye.

Wala motingog si Rhea ug mihilak hinuon kini. Busa wala ko na lang siya suknaa pag-usab. Unya namauli kami sa balay human sa taudtaod namong panaghimamatay.

“Nakigtaban og laing babaye ang imong bana, Day Jessa,” maoy tubag ni Mama Ester sa akong pangutana sa paghiabot namo sa balay. “Midali siya sa pagpahilayo dinhi dihang nasayran niyang mopauli ka na!”

Naamang ko tapos mabati ang mga pulong sa akong inahan. Diha-diha nabatyagan kong daw gikumot ang akong kasingkasing. Ug wala ko kapugngi ang pagpangagas sa akong mga luha. Apan mipasulabi gihapon sa akong hunahuna ang gugma ug kamingaw ko sa akong bana. Tungod kaniya naaghat ko sa pag-adto sa laing nasod. Gusto kong matuman na ang dugay niyang gipangandoy nga kahamugaway sa pagpuyo. Naluoy ko niya.

Hilabihan gyud niyang paningkamot aron matuman ang iyang pangandoy. Gihimo niya ang tanan apan misamot hinuon ang among kawad-on. Nagtrabaho siya isip usa ka panday sa kompaniya ug nagdawat siyag minimum nga suweldo, apan kulang da kini alang sa inadlaw namong panginahanglan ilabi na nga anaa na sa kolehiyo ang duha namo ka mga anak. Nag-side line pa gayud siyag pamanday sa gawas, apan wala gihapon kami moasenso. Ug mao kini ang hinungdan ngano nga naaghat ko sa pag-adto sa laing nasod aron manarbaho.

“Nakasabot ko kang Rey, Ma!” matod ko ngadto sa akong inahan samtang nagpahid sa mga luha nga nag-ilugay pagpanailos sa akong mga aping. “Nabuhat niya ang pakiglambigit sa laing babaye tungod kay mao kini ang iyang gibahad nako kon magtuman ko sa akong gusto nga moadto sa laing nasod. Di man god unta siya buot nga moadto ko sa gawas kay maoy iyang gusto nga anaa ko kanunay sa iyang kiliran. Apan gituman ko ang akong gusto, Ma, busa gituman sab niya ang iyang bahad! Wala lang niya masabti nga alang da sa among kaayuhan ang pagtuman ko sa akong gusto nga mo-abroad!”

“Unya, kon mobalik siya nimo, imo ba siyang dawaton?” sukot ni Mama kinsa namatngunan kong mitaas ang tingog.

“Dawaton ko gihapon siya, Ma, kay tipik siya sa akong kinabuhi. Siya ang amahan sa akong mga anak. Siya ang …”

Wala ko matiwas ang buot ko pa untang isulti ngadto sa akong inahan dihang dali siyang mipahilayo. Ug nakita ko siyang nagpanglingo-lingo samtang naglakaw. (KATAPUSAN)