Melchor U. Yburan
Sto. Niño, Suba, Pasil, Cebu City

WA ko pa gani kadagkuti ang gidala kong kandila nga akong idagkot alang sa paghandom ko sa akong asawa, si Hilda, nahikurat na lang ko kay mao may akong nakita ang usa ka mahalon, maanindot nga kandila nga dinagkutan na, nagbarog sa taliwala nga bahin sa atubangan sa birha sa nitso sa akong asawa, sanglit wala pa man maablihi ang kandado nga nagtak-op niini kay wa ko pa man makuot ang yawe sa bulsa sa akong karsones.

Dihang nabuksan ko na ang pultahan sa birha gipahimutang ko ang dala kong lab-as nga mga bulak nga gisulod ko sa flower vase nga diha nang daan sa sulod sa birha.

Sun.Star accepts donations for victims of Typhoon Ondoy

Ang mga laya nang dahon ug bulak gikan sa maong plorera giitsa ko sa basurahan. Ang duha ka ordinaryong kandila nga gidagkutan ko gitupad ko pag-ugbok sa nagsigang mahalon nga kandila.

Misugod kog pangadye pahinungod sa mga minatay. Samtang nagpadayon sa pagpangadye milingi ko ngadto sa ikaunom nga nitso buyon sa nitso ni Hilda, kay nagtuo ko nga ang tagtungod sa namatay sa maong nitso ania sab karon, miduaw sa mahal sa iyang kinabuhi. Sa gawas sa birha sa maong nitso nalantawan ko nga duna say dinagkutan nga mga kandila nga gipang-ugbok, apan bisan pa niini wala akoy nakita nga dunay tawo nga mingduaw sa maong lubong. Tingali mipauli na o kaha aduna lay lain usab nga paryente ang giduaw.

Gitan-aw ko ang mahalon nga mga kandila sa nitso ni Hilda. Kinsa kaha ang niugbok sa maong mga kandila? Hinuon nahinumdom ko nga mga upat… aw, lima na diay ka mga higayon, sulagma lang tingali ug nagkadungan lang, gikaila ko si Suzette nga maoy kuyog niya ang iyang bugtong anak nga babaye, si Jenette, nga nag-edad pa og unom ka tuig. Guwapa sab sama kang Suzette. Niadtong higayuna nga nagkaila kami, kuyog ko usab ang anak namong lalake ni Hilda, si Carmelo, akong 'junior,' katalirungan sa anak ni Suzette.

Karon nagtuo ko nga nia sab si Suzette miduaw ni Freddie, iyang bana, nga namatay sa sakit nga kanser sa baga tungod sa kahinigarilyo.

Mao pa lay pagkahuman sa akong pagpangadye may nadungog kong miighan og hinay sa akong luyo. Milingi ko. Nakita ko si Suzette. Mipahiyom siya. Miduko ko agig senyas niya nga moduol nako.

"Si ku-kuan… si Jenette?" sukna ko.

"Wa mokuyog," ni Suzette. "Tua kuyog sa iyang Lola sa 'mall.' Si kuan… si Junior,ang imong guwapito?"

"Wa sab mokuyog," tubag ko. "Nalingawg tan-aw sa Power Rangers."

Nahilom kami sa makadiyot. Ug unya…

"Zette," gitudlo ko ang mahalong kandila. "Nindot kaayong kandilaa. Kinsa kahay nagdagkot ana, no?"

"Kinsa kaha?" ni Suzette nga nagpahiyom.

"Duna gyuy buhing kalag nga nakahinumdom alang sa kalinaw sa kalag ni Hilda. Kon kinsa man siya, kinasingkasing akong magpasalamat kaniya."

"Bitaw, Mel…" gidip-ig ni Suzette ang iyang abaga sa tuo kong abaga, "giseguro ko lang 'na pag-ugbok kaganina kay wa pa man ka moabot, ug nidalikyat sab kog panagkot sa akong mga kaparyentihan didto sa ilang lubnganan."

"Zette," gihakgom ko ang iyang wala nga kamot, "adto ta sa lubong ni Freddie, idagkot ko sab ring kandila…"

Human ko ikaugbok ang gidagkutan kong kandila sa lubong ni Freddie, gipahinungdan kog pangadye si Freddie.

"Salamat, Zette…" gilingi ko siya sa akong tupad, "gituman gyud nimo ang gisaad mo nako nga magkita ta karon dinhi sa sam-ang."

Namahid siya sa iyang mga mata sa dala niyang panyo. Mihingos. Naghilak siya. Gisikdo ko siyag hinay, "Ngano ka?"

Namahid na sab siya sa iyang mga mata. "Nakasaad man god ko…" ingon sa gipugngan ni Suzette ang iyang tingog, "… sa haya ni Freddie nga dili na ko makigrelasyon pa og laing lalake, Mel! Apan karon ania ka, nia sab ko, kay gituman gyud nato ang atong saad nga ning atong panagkita karon dinhi sa lubnganan nilang Hilda ug Freddie, atong gipabati kanila nga kita labi pang nagkinahanglan diay sa pagbinatiay ug pagminahalay, kay kita mga buhi pa man ning kalibutana!" (KATAPUSAN)