Ni Ely M. Luciano
Magprangkahay Kita

DUNAY mga tawo nga matinabangon tuod apan wa pa nalutas sa karaang pamaagi. Kagahapon, Hunyo 28, usa ka tawo, kun di ko masayop mga 24 ngadto sa 26 anyos ang edad, ni-collapse samtang nag-jogging didto sa Victoria Plaza park.

Tungod sa kakusog sa pagkabunal sa iyang dagway ngadto sa semento, nilagpot ang usa niya ka ngipon.

Nidugok dayon ang mga joggers aron pagtabang ug pagsusi sa hitabo.

Usa ako niadtong pipila nga misugyot nga dad-on dayon sa ospital ang biktima aron mahiling sa doktor. Ang labing duol nga tambalanan sa Victoria Plaza mao ang Davao Medical School Foundation Hospital.

Apan gilupig ako sa daghang mga misugyot nga pasagdan lang usa ang biktima tungod kay nigawas sa ilang kalit nga 'diagnosis' nga gipatol lang siya.

Apan nangabot ang mga tawo nga susama nako og hunahuna ug nisugyot nga dad-on na ang batan-on sa ospital ug di na maglangan. Apan dihang isakay na unta sa usa ka kotse ang batan-on, miabot ang ambulansiya sa 911 nga gipatawag usab ug human sa pipila ka mga pangutana, gipasakay kini aron dad-on sa ospital.

Di unta kalimtan sa mga tawo nga bisan ang mga doktor dili dayon mopaturagas og pagawas sa ilang diagnosis pinaagi lang sa pagtotok sa dagway sa pasyente.
Sumala sa akong na-obserbahan, bisan pa sa mga emergency cases, ang doktor maghiling gayud sa blood pressure, heart beat, ug ubang vital organs sa pasyente. Sa higayon nga di pa sila kontento sa resulta sa ilang gihimong physical examination, ipailawom nila sa laboratory test ang pasyente. Human sa makuting medical check-up, diha pa sila mopagawas sa ilang diagnosis. Duna gani mga doktor nga di gyud moresita og mga tambal hangtud nga di pa makompleto ang ilang gisugo nga laboratory test. Mao kini ang sakto.

Kanang tinamban nga 'diagnosis' di na uso karon kay hitsas na kita sa mga doktor ug kahimanang medikal.