Ni Emmanuel C. Roldan
Nota Bene

ONLY in the Philippines! Di pa lang dugay natugaw na usab kita sa aksidente sa kadagatan didto sa Zamboanga del Norte. Ang Superferry 9 nga gipanag-iyahan sa pamilyang Aboitiz nga gikan sa Gen. Santos City padulong sa Iloilo nalunod lulan ang hapit usa ka libo ka pasahero ug tripulante.

Gibalita nga may siyam ka tawo ug mga bata ang namatay human nga gideklara sa opisyal sa barko nga angayan nang biyaan ang barko tungod kuno sa dakong buslot sa tiyan sa barko. Katingad-an nga nalunod kini tungod kay maayo man ang panahon ug sakto ra pod ang gidaghanon sa lulan sa barko matud pa sa naasoyng kompaniya.

Matud usab sa Coast Guard nga wa silay katahap nga nahilambigit ang mga teroristng grupo sa maong trahedya nga kanunay na natong madunggan sa nilabayng panahon.

Apan segun sa testimonya sa mga pasahero, may nadungog silang kusog nga buto dayon sa pagtakilid sa barko.

May nagsulti nga gikan pa daan sa Davao may aberiya na ang makina sa barko. Gani bag-o pa lang gisalida sa National Geographic Channel ang pagkalunod ug pagkasunog sa M/V Do¤a Paz nga nag-ulohan og "Asian Titanic" nga maoy gitawag nga "worst peacetime maritime disaster" sa kalibutan. Nahitabo kini niadtong Disyembre 1987 diin mokabat og 4,341 ang gituohang namatay sa dihang nibangga ang oil tanker nga Vector nga may dalang toneladang gasolina ug krudo.

Mora'g naigo og torpedo ang maong barko nga gikan sa Leyte padulong sa Manila dayon sa pag-ulbo sa kalayo nga nilamoy niini.
Sa tinuod mas daghan pang nakalas nga kinabuhi niini kaysa ang Titanic diin sobra 2,000 ang namatay sa dihang nibangga ang gitawag nga "unsinkable ship" sa usa ka iceberg taliwala sa Atlantic Ocean.

Niadto lang miaging tuig, nalunod usab ang usa ka pamasaheroang barko sa Suplicio Lines nga nakakalas usab og sobra 800 ka kinabuhi sa dihang naigo kini sa bagyo. Ang kadaghanan sa mga nangamatay anaa pa sa ilalom sa tiyan sa maong barko nga wala pa mahabwa hangtud karon.

Sakit kaayo ang susamang hitabo ilabi na nga daghan sa lulan sa mga pasahero taga Davao.

Matud pa nga tulo ra ka rason ang sagad maoy hinungdan sa trahedya sa kadagatan. Una mao ang kanuyang bagyo sa nasud. Gibana-banaang 25-29 ka bagyo ang molampurnas sa nasud matag tuig. May mga kapitan o tag-iya sa barko nga gahian og ulo nga mobiyahe bisan adunay bagyo kay sayang ang kitaon.

Ang ikaduhang rason mao ang daut nang mga barko. Sayod kitang tanan nga halos tanan surplus nga barko ang naglawig sa atong kadagatan. Medyo nindot lang tan-awon tungod sa kanunayng pag-ilis sa pintura apan gipuy-an na sa taya.

Ang ikatulo mao ang kahuyang sa pagpatuman sa atong mga Maritime Laws ug pagpatuman sa safety rules kabahin sa kadagatan.

Matud pa sa coast guard ug tag-iya sa barko nga dili daw overloaded ang Do¤a Paz bisan pa man libuan ka mga pamilya ang nawad-an sa ilang mga minahal sa kinabuhi. Hangtud magpadayon kining maong kahimtang, mag-inihapay gihapon ta'g mga patayng lawas.