|
Friday, March 19, 2004
Obenieta: Pakitong-kitong
By MYKE U. OBENIETA
Pungko Pungko
Kadto ra tingaling utok-boli-naw ang wala kahi-bawo nga ang atong nasud gigamos sa kakabus. Tungod sa kaparat sa atong ka-himtang, sumo na kaayong paminawon nganong daghan ang nangatul nga mosunod sa panon sa mga Pilipino nga nalukop panimpalad ngadto sa bisan asang baybayon sa kalibutan.
Tinghunas kuno ron sa mga malaomon. Ang luna sa mga nanguykoy og panginabuhi nagkahagip-ot, lupig pa’y agukoy nga natanggong sa atabay.
Samtang padayon nga gubot pas’ lukot ang mga panghitabo sa nasud, dungan pud sa pagsanay sa mga kugita ug pating sa politika, dili na matugkad ang gilawmon sa kawad-on samtang kita gilamoy ug gilumsan sa nagbuntaog nga mga balud sa kahakog.
Atul sa usa ka conference on integrated coastal resource management dinhi sa Sugbu, si Environment Secretary Elisea Gozun nagkanayon, “Humankind has survived war and famine… but we have yet to surmount our basic instincts: to covet, to plunder… with little regard for the costs and consequences of greed and waste.”
Pastilan, gisamotan pa gyud kini sa salawayon natong taras nga nakat-onan gikan sa kinaiya sa kasag: kon kinsa’y naa sa taas paakon ug bitaron dayon paubos.
Tataw kaayo nga dili minugnang asoy bahin sa mga ukoy ug kataw ang nagkagidlay nga kamatuoran sa atong kabaybayonan ug kadagatan. Matod pa ni Gozun, ang kaalautan kuno sa atong “coastal and marine resources” usa ka krisis nga wala kaayo hatagi og sarang nga pagtagad sa katawhan bisan pa’g kining maong suliran mao’y gamut sa gisagubang nga kalisud sa ekonomiya ug politika.
Kon atong sutaon, ang nahitabo karon sa atong nagakakunhod nga mga kagaangan (coral reefs), kabakhawan (mangroves), ug mga pangisdaan igo na kaayo isip sumbingay sa kakuwang sa atong kaakuhan ug kahimatngon ingon man sa pagpasagad sa atong pagdumili nga manginlabot.
Sigon pa ni Gozun, ang padayon nga pag-abuso sa katigayunan sa atong mga baybay mao’y lintunganay sa hilabihan nga kawad-on sa mga mananagat nga napugos pagbuhat sa mga hiwing pamaagi aron sila mabuhi.
Aron kuno masanta ang pagpanamastamas sa kalikupan, kinahanglang pakgangon ang kawad-on. “Coastal resource management is a means to conquer mass poverty in our time and to guarantee prosperity in the future,” dason pa ni Gozun.
Apan kinsa kahang kandidatoha ang takos motukob niining gisulti ni Gozun aron himoong kawsa o plataporma kon sila mapili na?
Apan, pastilan, sarang na ba kaha nga kining katuyoan paluyohan sa mga botante nga mogilok lang ang dunggan sa mga lingaw-lingaw sa pangampanya, labi na kon ang kandidato magkinto-kinto sa pagkanta og, “Tong, tong, tong, pakitong-kitong, alimango sa suba, gibantog nga dili makuha. Ako ra’y makakuha, ako ra’y makasuwa.”
(e-mail: mykoleo@yahoo. com)
(March 19, 2004 issue)
Write letter to the editor. Click here.
Join the Sun.Star message board. Click here. |
|
[return to top]
[home]
[network page]
|
LOCAL NEWS
BUSINESS
OPINION
SPORTS
LIFESTYLE
FEATURE
SUPERBALITA
WEEKEND
|
