Internet home of Philippine news
Back to homepage
| Bacolod | Baguio | Cagayan de Oro | Cebu | Davao | Dumaguete | General Santos | Iloilo | Manila | Pampanga | Pangasinan | Zamboanga |
 
online flower gift shop to Philippines
 
 
 

Google
Web
www.sunstar.com.ph

  Opinion
Gueco: Amazing Churches
Garcia: PGMA Sapni ring Suging Kapampangan

TigerDirect




Sunday, April 06, 2008
Garcia: PGMA Sapni ring Suging Kapampangan
By Kragi B. Garcia
Kapisik


LAKWAS binang makayapan ing pamanupad king tungkulan ning metung a tau, bista ma't ating kamalyan, kesa king tungkulan ding aliwa.

Ing pangasira king dapat ning pamanupad king sariling tungkulan lakwas masampat kesa king makisulu king tungkulan ning aliwa, pauli ning sari kapanganib ing pamandalpak king aliwang dalan.

Arroyo Watch: Sun.Star blog on President Arroyo

Dalit Ning Panginwan, Dangka 3, Sunis 35.

Maligayang Kayaldwan pu, Pamuntukbangsa Gloria Macapagal-Arroyo -- kalima ning Abril 2008.

Alagpusan yu pu sana ngan ing kaligaligang darala ring kasalang yu.

Bisa ta't e bisa, ing Punbangsang Gloria Macapagal Arroyo ing dapat kilalanan pekapun ning Pilipinas ngeni.

Nanu man ing sasangkan dang alang malino o patune laban kaya dapat pa mung patunayan ding manyangkan.

Deng Macapagal o Makapagal lipi do ri Lakandula, Rajah Suliman, Rajah Tarik Suliman ning Makabebe at Rajah Balagtas.

Iti patunayan ding kalatas- talatag ring palipi ra o angkan. Makanyan man, ing
liping Lakandula-Makapagal yang pisabyan tamu.

Karing sablang mika-pamagat o bansag, i Lakandula at ding palipi na ila ring pekamarakal at peka-mekipagkaluguran karing menungkulang Kastila.

Inya pin ding talapanibala pigkaluban da lang dakal a nabang e mu king dekalan nung e king kauryan.

Migmula iti kang Don Dionisio, ing pangane nang Lakandula a lubusang mekipagkaluguran karing mayupayang mapanyakup.

Sinaup ya't tinustus para king pamigunyat bang papamayapan la ring lalawigan ding Cagayan, Calamianes, Nueva Viscaya at Zambales kambe ning pamilumpung king Cambodia.

Anting mayakayang tau, pepautang yang salapi bang isaup karing ukbung Kastila lakwas na king panaun ning lusuk a pamangaylangan karing banwang 1594 angga na king 1607.
I
Don Juan Macapagal, mengari king apu na't salungat king ibpa nang i Don Juan Gonzalo yang peka-mibantug karing tinuking dai ring Lakandula.

Agya mang e ya mibantug anting metung a talapamuk o talalumpung( warrior), mekilala ya king maragul nang saup king kapamalan Kastila kanita.

Migmula ya anting metung a "corporal" ning metung a kabtas a katutubung kawal at disnan na ing panga-sargento capitan ding ukbung
makipamuk.

King lalam nang Capitan Sebastian Castelu, mekilaban ya karing talasalungat ning Cagayan.

Mesugat ya king meyaus Pamanalsa ring Isik king banwang 1639. At pekamekilala ya king pamamayapa karing kabalen nang Kapampangan.

Kaybat nang meging juez de sementeras ning Apalit, megi yang governor mekatalimang ukdu.

Mipagkaluban yang dakal a galal pauli ning masalese nang pamakitau karing aliwang kabalen na't pati na aliwang lalawigan anggang disnan na ing panga-Maestre de Campo Genaral ring katutubu ning Arayat, Candaba at Apalit pauli ning lugud, katapatan at kapanaligan king Ari ning Espanya.

Meging bunga niti ing kasubalyan da king pamamayad bwis ding segana-ganang palipi na. Bukud pa king pamamye dang encomienda kaya manibat king bwis ding Negrillos de Zambales a 500 ducados.

Dagdag pa ing pangatubud na anting Maestre de Campo ring Ukbung Kapampangan a magbante king Fort Santiago kaybat nang sinaup maragul king pamanyalungat at kebagsak ding 133 a pekapun.

Ya ing mekasabat king pamanyalugat nang Francisco Maniago a Kapampangan mu naman bista't lakwas mipakaba nung pisabyan pa ita. Pangsamantala ing palipi na pa ing pisabyan.

Meyangu ya bye kanitang1683 at ing Governor Juan de Vargas Huerta ya ing minye galal king anak nang pangane babaing Don Juan a I Dona Maria Macapagal bang magmana king encomienda ra.

Ing tuki-tuki at bala-balaus a ukdu kilub ning dalambanwa kaybat ning pamanyalungat ning 1660-61, pepaulagan ding governor-general ing meging saup da ring Lakandula at sapni na a minye pakinabang para karing keraklan karela.

Karas ning bayung dalambanwa kanitang 1758, ding Lakandula mu ring angkan ning Lusung a mipagkalubang kalam ding Kastila at ing pekamibulalag ya pin ing pamanyaup da kang Governor Simon de Anda y Salazar at yang meging mula ning pamagkalub da karela anting Quinta Suelta de Milicia de Lacandolas de Pampanga.

Ing mibansagang "mebating a Lakandula" - Don Thomas Vizente Lakandula ning Apalit dinalan yang busbus ning karayum bang manikwa yang nabang king panga-Lakandula na a mipagkalub kaya kapamilatan ning governor general a sinaup at kinilala kaya kaybat ning pamanyaup da laban karing linusub a Ukbung British.

Ding Lakandula a miras San Simon, a pipumpunan nang PGMA ila ring makaba delanan a kasakitan bang apatunayan ing karelang sinuyu king Espanya sumangid ding dalum a suma-sumangid kanitang 1787.

Makanyan man, katatawlyan ila ring minyambut karing daluman. Masalese rang apagmalasakit ing kapakanan da at migwakas iti king tagumpe ra.

Kapamilatan nang Capitan Josef Vizente Capulong a Lakandula mu naman pipumpunan a maging pekapun ding migkusa bang sumaup laban king paratang a kaligaligan ding French kanitang 1796, i Governor Aguilar kanita mebalag ya lub at inutus na ing pamisubali da ring sablang sapning Lakandula paukyat ma't pakuldas.

King kekaban ning panaun, misalbag-salbag la ring paliping deti at ding mitagan a mekilala king Kapampangan ila ri Bachiller Manule Paguio Lacandola a meging pastor ning Ermita at ing ibpa nang PGMA -- Diosdado Macapagal a tubu tagana king San Simon dapot katatawlyan menuknangan king Baba o Lubao.

Linikas king "The Houses of The Lakans" Luciano P.R. Santiago

*****

Nung bisa kang mambag kawatasan, kapusungan o nanu man, o nung atin kang munikala o sisti, malyari kang makipagtalamitan king talasulat king text o CP: 0919-6940-224 o parala king email: garciakragi@yahoo.com.

For more Philippine news, visit Sun.Star General Santos.

(April 6, 2008 issue)
Write letter to the editor. Click here.




ENETWORK HEADLINE
Gov't targets 92% rice self-sufficiency
ENETWORK NEWS
Business as usual despite Mactan crash
Robbery, gang rape hit San Fernando
Authorities on look out for 'sexy bombers'


[return to top] [home] [network page]


Sun.Star Network Online

LOCAL NEWS
BUSINESS
OPINION
SPORTS
LIFESTYLE
FEATURE

RSS FeedRSS Feed


Classified Power Ads

Past Issues

Western Union

I © Copyright 2007 Sun.Star Publishing, Inc. I Contact the website at sunnexatsunstardotcomdotph I