Internet home of Philippine news
Back to homepage
| Bacolod | Baguio | Cagayan de Oro | Cebu | Davao | Dumaguete | General Santos | Iloilo | Manila | Pampanga | Pangasinan | Zamboanga |
 
online flower gift shop to Philippines
 
 
 

Google
Web
www.sunstar.com.ph

  Opinion
Gueco: Black Shadow Power
Garcia: April 29, 1899: Ing Pamanyilab da ring Tagalug king Pisamban Makabebe

TigerDirect




Sunday, April 27, 2008
Garcia: April 29, 1899: Ing Pamanyilab da ring Tagalug king Pisamban Makabebe
By Kragi B. Garcia
Kapisik


MIBANGUN kayu mikerang kawal; Mibangun kayu at tikdo pasibayu.

Ing lalaban at darayung malulai Mabibye ya bang lumaban king aliwang aldo. Ding e manalig sasandal do karing dalig!

Arroyo Watch: Sun.Star blog on President Arroyo

Nung nanung tenam na ning tau, Ya namang pupulan na, balu kung mura ing pamanyabi.

Dapot lakwas mapali ing lumpungan Lakwas mayumu ing tagumpe. Ding e manalig sasandal do karing dalig!

Bob Marley

Dake ning dalit "The Heathen" ibat king "Exodus"

Nung balu mu ing malat mu Kanita balu mu nung nu ka manibat Kanita e mu kaylangan ing kutnan mu ku Nanu ing lawe ku king sarili ku.

Bob Marley

Dake ning dalit"Buffalo Soldier" ibat king "Confrontation"

Nasa ku sanang itulid ing kamalyan inyang milabas a Duminggu.

Ing pamagat ning dalit a ginamit ku dapat "Smalll Axe" ya at menibat king ""Catch a Fire" nang Bob Marley.

Ing milyari, ing metung a dalit ("The Heathen") ing e miyabe inya ngeni ke lilikas king Kapampangan kambe na pa ning metung a dalit na.

Dakal pamiwangis ing tigtigang "reggae" king basultu o king tigtigang Kapampangan. Mekad pauli ning dakal tam u pamiwangis king karela at kekatamung amlat lakwas na ing pangasakup king makabang panaun o tsa-apat a dalambanwa migit o kumulang.

Keng makadwang aldo, dinalan at syam nang banwa ing milabas inyang milyaring pasibayu ing kalapastanganan da ring Tagalug kareng
Kapampangan.

Ing metung karing minuna ya pin ing pamanagkat da rin minuna karing tawli king metung a maragul a pamagtau king Katagalugan at king banding tawli, kaybat dang mengan -- penadtad do ngan ding Kapampangan at makalunus la pangamate.

Makanyan man, ing buri kung iayapse ngeni ya pin pin ing mipauna ku nang simbitla -- ing pamanyilab king pisamban Makabebe ring tampalasang tagalug kanitang migit nang dalambanwa ing milabas.

Ing pegmulan niti ya pin ing pamangawani o pamanurung na pamakikamping Colonel Eugenio Blanco kari Emilio Aguinaldo.

Anti ning ayapse ku na ketang milabas a bulan, iti pauli ning pamamakarine nang
Aguinaldo at e na pamamye kapayntulutan king aswa nang General Ricardo Monte bang makalwal keti bangsa at makauli Espanya.

Ing minunang pamalak pamanyilab, king kamatutwanan, inutus nang Aguinaldo kang General Antonio Luna dapot e metupad pauli ning pamakisabi nang meging Governor Macario Arnedo ning Sulipan, Apalit bang e na na
ibalaus iti.

Anting mikaluguran at king metung pang sangkan a e na ne binang gagalang Luna i Aguinaldo kanita, at mekad mika-aliwa pang sangkan a e mibulalag, e na belaus ing pamalak a minuna nang mesambitla.

Dapot king siri at sari ning kamwa nang Aguinaldo karing Makabebe at kang Colonel Blanco dapot malino e na naman agyung pakiyarapan king metung a labanang lantaran, inutus na nya mu ing metung nang kampung a makibat king lagyung General Kalintog ing pamalak nang marok.

Milyari iti kapitangan bengi inya e la mekapiadya ring memalen ning Makabebe at pagulung deng timpud ing pisamban.

Dakal la naman kanu penaguyud at penako bage-bage maulaga dapot ing pekamaulaga ya pin ing punbatingo o kumpanang mayul.

Ing punbatingo kanung ayta, inyang bayu-bayu ya pang teginis da, ampat titigtigan de Aguni mararamdam ya pang matni king Makabebe pauli ning lusuk ya katni.

Ing sabi da pin deng makatwa Makabebe, deng sablang tinigtig a kampaneru kanita kareti, mengaklak la ngang alang pasubali.

Iti maragul a tampaling at ing depat da anting metung a kalaspatanganan king dangalan ing pamandapug da king pisamban anting sagisag ning balen at king kasalpantayanan da ring memalen.

Teginis de ing punbatingo at dela reng minuli king Aguni (Hagonoy) a nung kapilan
angga man ngeni e ya pa misubli Makabebe.

Nung ati yu pa o ala ne Aguni ala pang makasabi. Ing kutang: Ninu ing makitungkulan bang misubli ya iti Makabebe?

Mekad ding memalen at manungkulan king balen at king pisamban. Sana anti karing Kumpanang Balanggiga, ating gunyat bang misubli la reti king balen a tune makibandi kareti.

SISTI MU: Kareng sasake saken paluslus Menila balu da ini. Deng mapilang Kapampangan bina dang e paulagan ing panga-Kapampangan da at metung a patune kaniti ya pin ing karas da pa mu tete Sulipan king Apalit managalug na la. Kaniti pin masasabi ing birung deng Kapampangan kanu bina la mabilis panyulung.

Ing "itlog" kareng Tagalug "ebun" ne at ing "ibon" karela "ayup" ne kareng Kapampangan.

Inya pin ing ebun kanung menibat Kapampangan, karas na Sulipan a nung nu ing Apalit at Kalumpit mitatagmu la, magi neng "ebun" o "ibon"inya misusulagpo ne.

*****

Nung bisa kang mambag kawatasan, kapusungan o nanu man, o nung atin kang munikala o sisti, malyari kang makipagtalamitan king talasulat king text o CP: 0919-6940-224 o 09273882539 o parala king email: garciakragi@yahoo.com.

For more Philippine news, visit Sun.Star General Santos.

(April 27, 2008 issue)
Write letter to the editor. Click here.




ENETWORK HEADLINE
Federal gov’t proposal to make city lose status as CV capital
ENETWORK NEWS
Nur's release inspires MNLF to pursue peace
Aide admits running out of wage-hike 'tricks'
Arroyo exhorts Congress to affirm amnesty proclamation


[return to top] [home] [network page]


Sun.Star Network Online

LOCAL NEWS
BUSINESS
OPINION
SPORTS
LIFESTYLE
FEATURE

RSS FeedRSS Feed


Classified Power Ads

Past Issues

Western Union

I © Copyright 2007 Sun.Star Publishing, Inc. I Contact the website at sunnexatsunstardotcomdotph I