Sunday, May 04, 2008 Garcia: Mipakde ka, makudta! By Kragi B. Garcia Kapisik
Karing dalit karing Sam Weda
Aku ing Briyat-sama,
at karing kawatasan
Aku ing Gayatri.
Karing bulan
Aku ing Margasirsya,
At karing kapanaunan
Aku ing mamulaklak a sibul.
-Dalit Ning Panginwan,Danka 10, Sunis 35
KARING tawling adwang aldo ning bulang milabas, Abril 29-30, mika-pamitipun-tipun pamagaral da ring watas o poetang Kapampangan king UPClark. Iti tegunan da ring minuna at bayung talasulat karing miyayaliwang dane ning lalawigan Kapampangan.
Karing minunang watas ding dintang ila pin di: Ofring de la Pena, Dhong Turla at asawa na (?), Tony Galang, Jaspe Dula, Paul Batac, Felix Garcia ning City of San Fernando, at Jun Sibug ning Jose Feliciano High School at Erlie Mendoza ning UST a talasulat at talapanaliksik amlat.
I (Amung) Ven Samson, magelingan king pamilikas Kapampangan ing meging talausuk king tuntunan ning pamangapampangan. Ya ing milikas king "Bible"at Dictionary nang Diego Bergano king amanu tamu. Masipag ya mu namang talasimpan nanu mang kasulatang Kapampangan.
Karen namang bayung watas: Joel Mallari ning Kapampangan Center/Holy Angel Univeristy, Ces Yumul, ing manalastas king radio, ding kayanakang Robin, Ernie, Gel...ninu pa? Ing kek'ong talasuyu makalibutad ya e mu pauli ning twa o kayanakan na nung e pauli ring gagawan nang mituturing e luma at e bayu.
Ding menibala ila pin di: Director Juliet Mallari, Prof. Romy Dizon at Anne-Mabanta Fabian a talaturu ngan king UPClark. Ing meging dalo-talapagsalita't talaturu ya pin naman ing TOYM king Panitikan - Vim Nadera ning UP mu naman.
Megi yang mabunga't masya ing pamitipun-tipun ding watas at dakal linto pisasabyan dikil king Amanung Siswan o Kapampangan. Mekalkal na naman ing amanwan dang pangabating ning Kapampangan pauli ring miyayaliwang sangkan.
Mass media, pamibawal da ring pipagaralan at gusaling baliwas anti ring SM king pamangapampangan, pamanuru da ring pengari karing anak da king pamanagalug at e pamangapampangan o pamanamle da ring talasulat king pamanyulat Kapampangan. Mekad dakal pang miyayaliwang sangkan.
E makapangasdan ing e ra pamikasundu-sundu king mapilang bage reting pesitagun. Metung a sangkan ya pin ing twa o kayanakan da. At e mu alako ing pamiyali-aliwa ra kapanwalan pauli ning pilatan ding banwa king twa ra.
Mika-taltalan alang patugut kabud ating penandit a e la magsalita ring talaturu. Maralas ing alang payantulut a pamigale ring minunang watas kabud menggatal la dila inya mamalingongo ya ing silid o gusali ning UPClark. E mu ditak ing mipagpangaya la at bubulatlatan da ing mengalabas a bye da antimong watas. At pamisan-misan apipisabi la ring magelingang watas-talasulat karetang mengalabas a panaun.
Juan Crisostomo Soto o Crissot, Aurelio Tolentino, Proceso Pabalan, AmadoYuson, Monico Mercado, Zoilo Hilario, Jose Gallardo, Gonzalo Martin at ing pekamarayu disnan - watas meging pamuntuk-bangsa Diosdado P. Macapagal.
Ing dalo-talapagsalita Vim Nadera dakal ya telake dikil king Panitikan o Panyulat. Belikdan na ing minunang kabilyan ning panyulat keti kapulwan bayu at kaybat dang memanyatang ding Kastila, Amerikanu at 'Apon at ing meging ambag da king pangabating ding minunang aske ring kekatamung panyulat king milabas.
Sana ing pamagaral a milyaring ini magi yang sangkan bang sumulung ya at e ne murung pa ing Kapampangan mengari king kakatakutan da ring pantas a sinuri at manwalang ing amanu tamu malapit neng mate mengari kari Renato "Katoks" Tayag at ing kapilan pa mu meyangu-bye - Dr. Evangelina H. Lacson.
Ila ring menimuna king pamanigaral king kararasnan o payntungulan ning Kapampangan; i "Katoks" Tayag ketang aklat nang "Recollections & Digressions" ketang dangkang ka-syam mibansagang "The Vanishing Pampango Nation".I Dr. Lacson naman kareng sablang aklat nang sinulat lakwas na king "Kapampangan Writing". Ding aliwang gawa na makaparikil la ngan king ikasulung at ikasigla ning Amanu kambe ning Kalinangan Kapampangan.
Makanyan man, kabilang ku karing manwala a ing bye na ning Kapampangan antimong amanu o kalinangan makasalale ya karing talasulat o watas pauli ning ila ring mitatala karing mangapalyari, kasalungsungang panugali, pamibye-bye at kapanwalan da ring memalen. Mengaring ila ring siwala ning lipi tamu.
Inya pin malyaring sabyan ing maragul ing tungkulan da, buryan da man o ali kambe ra ding talaturu, king pamibala-balaus nang mye ning Kapampangan anting amanu at kalinangan. E pisasabyan keni nung minuna la o magmula la pa mung watas/talasulat/talagale king Amanung Siswan. Ing masabal makatubud karela tanggapan da man iti o ali.
Sana mu pin, miyangat ing kabilyan ning Amanu't Kalinangan Kapampangan. Sana e na kabud kapagkyapusan ing malyari. Wa, ating lulwal a bayu antimo ing "RocKapampangan" a CD, dapot sana lagpusan y apa iti. Sana e tamu makagyu king pamanandam e mu karing paralan da ring dayu nung e pati king pamisip da.
***
Sisti Mu: Dakal karing babaing lagpus nang 40ng banwa twa magi lang binang magalang at mapamapu dapot e ra buri ing pamapwan. Bagya mung kabid papapu la. Agyang e mu ditak ing katwa ra king kasabi ra, lakwas na lalaki ya, awsan da lang koya o tatang dapot ila naman e da buring mayayaus atsi, ima o apu.
O't kaya antita? Mekad gagawan da ita bang palto rang e la pa matwa at laus. Biru mu, atsi, ne!
***
Nung bisa kang mambag kawatasan, kapusungan o nanu man, o nung atin kang munikala o sisti, malyari kang makipagtalamitan king talasulat king text o CP: 0919-6940-224 o 09273882539 o parala king email: garciakragi@yahoo.com.
