Sugilanon: Ang suhol nga tansan

Alcea Maningo
Cangyan, Carmen, Cebu

“DINHI na lang kutob, Dong. Dunay mosugat nako dinhi,” matod sa tiguwang babaye kang Dionie nga nagpas-an sa usa ka sakong kamote. Kilumkilom na paghiabot nila sa awaaw nga dapit duol sa dakong punoan sa dakit. Milingi-lingi si Dionie sa palibot kon duna bay kabalayan sa duol. Wala gayud.

“Hmmph. Ahhh!” nangagho si Dionie pagbutang niya sa sakong puno sa kamote nga ginakutan ang baba.

“Nia akong suhol nimo, Dong, o!” sa tiguwang dungan ang pagtunol sa duha ka lingin ug sinaw nga butang nga morag diyes pesos nga coin.

“Salamat, Nang,” ni Dionie nga mitalikod aron molugsong balik sa merkado. Apan namatikdan niya nga dili diay kuwarta ang iyang nadawat kundili duha ka tansan nga pinikpik. “Wa kaha ka masayop ini, Nang? Di man ni kuwarta. Abi nakog bayente pesos!”

“Mas bililhon pa na kaysa bayente pesos, Dong. Magamit na nimo sa tibuok nimong kinabuhi. Mao nay makapasikat ug makapadato kanimo. Sunda lang unsay naa sa imong hunahuna ug kasingkasing,” sa tiguwang.

Sa kalagot ni Dionie iyang gilabay ang duha ka tansan, apan mipilit kini sa iyang kamot. Pailisan na lang niyag kamote sa tiguwang, apan paglingi niya, wa na diha ang tiguwang babaye. Nahibulong siyag dako.

Naa na sa ikaupat nga tuig sa hayiskol si Dionie. Gustong mag athletic scholar sa kolehiyo aron malibre sa tuition fee. Basketbol iyang hilig. Gusto siyang moapil sa ‘try out’ mao nga nagpraktis siyag maayo. Ang duha ka tansan kanunay niyang gisulod sa iyang bulsa kay mopilit man gyud sa iyang kamot kon iyang ibuwag sa iyang lawas, o ilabay ba kaha.

Nagpraktis siyag basketbol makaadlawon, kanang siya gyuy makauna sa basketbolan sa ilang barangay. Kon hayag na daghan nang magduwa. Mauwaw man siya nga buyagon nga kiwaw pa mogunit o modribol sa bola. Ang iyang gitas-on 5’7” lang ug way ‘coach’ nga ganahan niyang iapil sa team. Usa ka higayon dihang ngitngit pa ang kaadlawon ug di pa makita ang mga linya sa korte sa basketbolan, iyang gihimong ‘marker’ ang duha ka tansan. Sa usa ka ‘goal’ gibutang niya ang usa ka tansan sa dapit asa siya manukad pag-itsa. Mao sab sa pikas nga ‘goal.’ Matag itsa niya sa bola basta naa siya duol sa tansan di siya masipyat, masulod gyud sa ring ang bola. Nadiskubrihan niya ang gamit sa duha ka tansan. Sa ‘try-out’ pasado siya. Apan dihang nabantayan siya nga magbutang og tansan sa sawog sa basketbolan gidid-an na siya kay miprotesta ang kontra nga team kay may mga ‘player’ nga madalipsang o malamba kon makayatak sa tansan.

Nadismayo si Dionie. Ug nakahunahuna siya nga iya na lang isulod sa sapatos ang tansan. Tagsa sa tuo ug sa wala. Misikat pag-ayo si Dionie. Gikuha siyas PBA. Wa magdugay gikuha sab siya sa NBA tungod sa iyang kahingigo. Mas misikat pa siya nilang Jordan ug Johnson. Gigastuhan niya ang tanan niyang igsuon. Nagtukod og nindot nga balay alang sa iyang ginikanan. Nagtukod sab siyag Scholarship Foundation alang sa mga kabos nga mga estudyante. Ug sa higayong magsud-ong siyas mga tawong nagpasalamat niya, mahinumdom siya sa dugang mga pulong sa tiguwang nga nagkanayon, “Kon maharuhay ka na, ayaw kalimti ang mga kabos. Ug ayaw padak-a imong ulo.” Ug gituman niya kini. (KATAPUSAN)