Lonzon: Klase na

DILI lalim ang kahimtang sa mga magtutudlo sa pagdumala sa kinaiya ug gidaghanon sa mga estudyante sa matag classroom niining pagbukas sa klase. Mao nga atong hangyo nga patas-an lang sab unta ang pasensya sa mga magtutudlo aron di ireklamo sa mga ginikanan.

Kay sa kalisud sa pagpa-eskuwela sa mga anak karong panahuna mas labad ang ulo sa mga ginikanan. Ang ilang personal nga problema sa mga magtutudlo di lang unta dad-on sa eskuwelahan aron di mapahimungtan ang ilang mga estudyante.

Editoryal: Way maayong padulngan

ANG kakuwang sa mga classroom matag bukas sa klase maoy kanunay nga suliran nga gisagubang sa Department of Education (DepEd).

Wa say puas ang pagtukod og mga classroom apan kanunay gihapon magkuwang.

Nalzaro: Aha! Hubog? Dakpan ka!

PIPILA ka adlaw gikan karon i-implementar na ang ang balaod nga bag-o lang gi­pirmahan ni Pres. Noynoy Aquino III kabahin sa pagmaniho nga hubog o ubos sa inpluwensiya sa drugas o Republic Act 10586 or the Anti-Drunk and Anti-Drugged Driving Act of 2013. Ang mga mahilambigit sa mga vehicular accidents unya masuta nga ubos sa inpluwensiya sa bino o drugas dako kaayo og multa ingon man mag-atubang og pagkabilanggo.

Kining maong balaod nagpapas na sa mga ordinansa sa mga local government unit nga igo lamang magpahamtang og multa niadtong mga masakpan nga naka-inum samtang magmaniho.

Espinoza: Asa na ang binilyun nga bugas?

KULANG. Tungod sa pagdaghan sa mga bata nga moeskuyla ning tuiga kuwang ang mga classroom sa mga eskuylahan nga publiko.

Matud pa sa taho sa mia­ging adlaw nga didto sa Manila daghan ang wa makapalista tungod kay puno na ang mga eskuylahan publiko apil na ang mga pribado.

Mongaya: Kulang pa

DAKO alang sa mga lokal nga opisyal ang paggahin og minilyon alang sa edukasyon sa atong kabataan. Ang nakaapan lang kay kulang gihapon ang pundo nga gigahin alang sa pagtukod og dugang mga classroom, pagpa-ayo sa mga naguba nga bahin sa mga tunghaan, dugang mga lingkoranan ug lamisa, mga libro, umento sa sweldo sa mga titser, ug pundo mismo aron maka-rekrut og dugang pang titser.

Para nako, di ang dugang nga mga tuig sa pagtungha ang gikinahanglan. Bahala nag unsay pagtuo sa president. Igo lang kining nakapasamot sa kakulang sa classroom, mga kahimanan sa tunghaan, ug mga titser.

Editoryal: Dili ma-late sa ‘PST’?

MAAYONG pag-abli sa klase sa tanang publikong mga tunghaan nga elementarya ug sekondarya karong adlawa, Hunyo 3.

Seguradong naghinamhinam ang mga tinun-an sa unang adlaw sa klase diha sa paghimamat sa bag-ong classmates o panagkita og balik sa mga manag­higala sa tunghaan.

Barrita: Kinsay mawad-an og trabaho sa Hunyo 30

MAO kini ang katapusang adlaw sa pag­lingkod sa puwesto sa tanang mga piniling opisyales sa gobyerno nga wa masubli-i sa miaging eleksyon. Mao sab kini ang pagtapos sa kontrata sa mga contractual ug casual nga mga kawani sa mga lokal nga kagamhanan.

Obenieta: Dugok sa kadugo

DALI ra malimtan, ug sa­yon ra papason hangtod sa pagkahanaw kon nipis ang ilhanan.

Kon kinsa ta, wa’y bawot ang kalimot kon kublan atong timailhan nga gitagik sa gapatong-patong natong kaagi.

Bañoc: Wala gi-remit ni Tomas Ramos?

GIPAUBOS og 30 ka adlaw nga preventive suspension ang presidente sa Talisay City College (TCC) nga si Dr. Tomas Ramos.

Si Mayor Soc Fernandez ang mimando sa pagsuspenso ni Ramos human nadiskubrehan sa Commission on Audit (COA) nga may P10.6 milyones nga kuwarta nga koleksyon sa TCC ang wala matugyan ni Ramos sa Talisay City Treasurer’s Office.

Nadela: Dapit nga grabeng trapiko

NAKASIGURO ko nga nagtipun-og ang mga problema nga nasugatan sa pagbukas sa klase karong adlawa sa mga publikong eskwelahan. Usa ini mao ang kahuot sa atong kadalanan ilabi na sa mga karsada nga duol sa eskwelahan.

Mao ni gusto nakong tutokan dinhi sa atong Asoy sa pamasin nga mapukaw nato ang mga hingtungdang ahensya apil na ang mga motorista. Mosugot ta og sa dili kining problema sa trapiko kanunay gyud nga nag-una sa panahon sa tingklase.

Nalzaro: Balik-eskuwela na pod

BALIK-eskuwela na ugma sa mga pampublikong tunghaan. Matod pa sa taga Department of Education (DepEd) nga andam na ang mga eskuwelahan alang ning tuig tingtungha gumikan sa Brigada Eskuwela nga ilang gipasiugdahan niadto pang miaging semana. Ambot kon andam na ba gyud kaha ang mga tunghaan. Daghan pa man siguro ang wala ma-areglo labi pa niadtong mga tunghaan sa kabukiran. Dinhi sa mga dakbayan, dili kaha kulangon ang mga classrooms gumikan sa nagsugwak nga mga tinun-an. Daghan ang namalhin karon gikan sa mga private schools gumikan sa pagsaka og maayo sa tuition fee.

Editoryal: Suroy

MASUKOD ba ang epekto sa Suroy-Suroy Sugbo kon basehan lang ang kita sa Provincial Government gikan ning mao nga tourism promotion project?

Kon tan-awon ang gasto ug kita, dako kaayo tuod og alkanse. Ang gasto miabot og kapin sa P11 mil­yunes samtang ang kita P3 milyunes kapin lang.

Mongaya: Haoshiao

KATAPUSANG adlaw alang sa giingong ‘haoshiao’ sa Bureau of Customs ang miaging Biyernes subay sa mando ni Customs Commissioner Ruffy Biazon mismo.

Ug wala kini magpasabot sa mga fixer ug mga istambay diha sa bureau. Mayoriya sa mga apektado niini mao ang atong gituohang mga casual ug contractual employees sa bureau.

Diola: Hungit

Fr. Carmelo O. Diola

BINASI sa Genesis 14:18-20; Salmo 110:1-4; 1 Taga Corinto 11:23-26; ug Lucas 9:11-17

Editoryal: Dawat sa kapildihan

HUMANA ang piniliay, apan daw sa wa pa gyud diay ni mahuwasi si Totol Batuhan sa iyang pagpasaka og protesta batok sa iyang kaatbang nga si Cebu City south district councilor Bebot Abellanosa nga karon usa na ka congressman-elect sa maong distrito.

Atol sa kampanya si Batuhan mipasaka usab og kaso batok ni Abellanosa kalabot sa scholarship program sa dakbayan sa Sugbo diin sagad niini didto mapunta sa eskuwelahan nga gipanag-iya ra pud ni Abellanosa.

Binghay: No Return, No Exchange?

Jaybee Binghay Kukabildo

NAKASUWAY ka na ba og palit og butang o gamit unya imong giuli sa tindahan kay dunay depekto o kaha guba daan sa imong pagpalit apan wala gi dawat o gi- ilisan?

Albor: Tuloy ang laban

KASAYSAYAN nagtug-an nga ang Communist Party of the Phil. (CPP) gitukod ni Mao Tse Tong sa China ug gisagop ni Jose Ma. Sison dinhi sa Pilipinas. Gipahimugso sa CPP ang New People’s Army (NPA) alang sa dugoong rebolusyon ug National Democratic Front (NDF) alang sa politikanhong pakigbisog aron pag-abante sa ilang mangitngit nga idolohiya.

Nadela: Lugwayan ang Brigada Eskwela

SIGURADO na nga maka eskwela ang mga bata sa Candulawan Elementary School. May giporma na nga mga classroom sa sulod sa basketball gym sa barangay. Ang problema na lang mao ang pag-adjust sa mga tinun-an sa bag-o nila nga lokasyon ug sitwasyon. Una, ang kasaba sa palibot. Posibling di magdungog kay plywood ra ang bongbong ug dili sirado ang matag classroom. Nisimpatiya ko sa sitwasyon ni Mam Marian Bacalso ang ilang principal.

Langyaw miguba sa pultahan aron makainom og beer

DEPORTATION hayan dangatan sa French national nga sulod sa tulo ka managlahing higayon girespondihan sa Tourist Police sa Lapu-Lapu City Police Office (LLCPO) tungod sa pagpabadlong.

Labing uwahing kaso nga giatubang ni Thierry Guy Fascal Ansart, 45, ulitawo, taga France, mao ang robbery tungod lang sa usa ka botelya sa Red Horse beer.

Editoryal: Umaabot nga problema

GRABE na kaubos ang panglantaw ug moralidad sa pipila ka mga ginikanan karon nga bisan ang ilang kaugalingong mga anak ila nang ibaligya sa internet aron makakuwarta.

Ila man usab kining giangkon niadtong mga magtiayon nga nadakpan tungod sa cybersex.

Nalzaro: Recall election batok ni Mike?

WALA pa gyud makadawat si Kong. Tomas Osmeña sa iyang kapildihan. Naghigwa-os siya nga mobalik sa City Hall. Misang-at na siya og protesta batok ni Mayor Mike Rama dala ang pangangkon nga siya gitikasan. Iyang gilakip sa iyang protesta mao ang mga affidavit sa napulo ka mga registered voters kinsa nangangkon nga siya gipalit sa Team Rama aron adto mobutar kanila.

Samtang misang-at og protesta si Tomas diin dugay pa kining maresulbar, giplanohan na usab niya ang pagsang-at og recall petition batok ni Mike.

Barrita: Cybersex, cottage industry na sa Cordova?

NAILA ang lungsod sa Cordova sa mga produkto gikan sa dagat, mga kinhason ug isda, labi na gyud sa bakasi. Kinaham ang bakasi niadtong gusto og kabaskog sa kalawasan kay nabaniog man nga kon makakaon ka ini, susama rag epekto sa Viagra.

Apan ning bag-o lang, maoy nagbansiwag sa mga pamantalaan ang pagronda sa mga operatiba sa National Bureau of Investigation (NBI) sa mga cybersex den diha sa lungsod sa Cordova.

Editoryal: Naghatag og komplikasyon

GITUMAN ni Cebu Congressman Eddie Gullas ang iyang gisaad ngadto sa mga Talisay vendors nga ibalik sila sa karaan nga Tabunok Market bisan pa man og mapildi siya sa piniliay.

Tuod man human sa iyang wa damhang kaparutan sa iyang pagdagan isip mayor sa dakbayan sa Talisay niadtong Mayo 13, si Gullas, pipila pa lang gani ka adlaw, milihok gilayon aron mabalik ang mga vendors sa ilang naandang dapit.

Nalzaro: Kinsa may wala mamalit og boto?

WALA ko moingon nga dili mosaler kining mga election protest nga gisang-at sa mga pilderong kandidato batok sa ilang mga kaatbang nga mao ang midaog. Sama aning kang Kong. Tomas Osmeña batok ni Mayor Mike Rama ug kining kang Atty. Total Batuhan batok kang Konsehal Bebot Abellanosa sa pagkakongresista sa south district. Kini gong protesta mosaler lang kon depende kini sa mga ebidensiya.

Niñal: Operation too late

NAKURAT ko pagbasa sa balita nga may Operation Tuli pa nga gipahigayon sa pipila ka lugar sa dakbayan niadtong Sabado. Sa akong kahibulong, akong gi-google kon pila ka adlaw maayo ang tuli.

Ug akong nasayran nga kon ang bata nga gituli bag-o pang natawo, maayo ang samad sud sa usa ka semana. Kon ang gituli school age na, apil ang college ug graduate school, tulo ka semana. Kung ang nagpatuli may apo na, ang samad dad-on niya ngadto sa lubnganan.

Barrita: Crimes of passion

Atty. Eddie O. Barrita Tipik sa balaod ni

DAGHANG nakuratan sa nahitabo kang Mabini Barangay Captain Rey Oybenes nga gitumbok sa kapulisan nga mipusil sa iyang hinigugma ug nag-unay sa pagpusil sa iyang kaugalingon.

Editoryal: Mga bata sa cybersex

MAKALULUOY ug makauuwaw ang padayong pagtumaw sa Sugbo sa cybersex den labina nga nag-abuso sa kahuyang ug nigamit sa inosenteng bata. Mas grabe pa, mismo mga ginikanan pa ang nagduot ug nag­lawog sa ilang mga anak sa law-ayng bugat ngadto sa mga langyaw bugti sa salapi.

Laing cybersex den sa lungsod sa Cordova, isla sa Mactan, Sugbo ang gironda sa hiniusang puwersa sa awtoridad ug internasyonal nga non-government organization (NGO) nga nagpakabana alang sa kaayohan ug pagpanalipod sa katungod sa kabataan.

Lariosa: Rey ug Rohamma

ANG trahedya nga drama ni William Shakespeare sa England nga nag-ulohag “Romeo ug Juliet” di makalimtan ug kanunayng gibuhi sukad kini gisalida sa bantawan niadtong napulog lima ka siglo.

Wa magtuo si Shakes­peare nga ang maong drama makasaplig imortalidad. Gawas nga gibasa sa mga tinun-an sa mga unibersidad ug gisumay-sumay niadtong tinuod nga nagkahigugmaay.

Bañoc: Dagway sa mga pildiro

MAHIMONG lainlain ang mga dagway sa mga politiko nga napildi sa miaging eleksyon.

Sila ang pildiro nga sinsiro nga niangkon sa ilang kapildihan, dunay say nagpakaaron-ingnong niangkon apan dunay pabiling gitagoan nga budhi sa kasingkasing. Ang laing dagway mao ang politiko nga dili makadawat nga napildi ug miingon nga sila natikasan.

Lonzon: Reklamo sa tikas

NIREKLAMO si Mayor Boy Durano sa siyudad Danao, susama sa ubang kandidato nga nangapildi sa miaging eleksyon. Ang rason, yano ra kaayo, gitikasan sa PCOS machine nga gigamit sa taga Comelec.

Wa hinuoy plano si Boy sa pagpasaka og protesta batok sa kadaugan sa iyang igsuon nga si Mayor-elect Ramonito Durano, sa dihang akong nahinabi.Tiaw moy diha mismo sa balwarte ni Boy nakakuha lang siya og usa ka boto.