Obenieta: Si Ahcee ug si Chona Mae

Friday, February 10, 2012

DILI gyod langawon ang dila kay daghan kaayong mopalit sa mga hungihong. Pastilan, halinon gyod kaayo ang mga hisgotanan labi na kon lubog ug wala pa’y katin-awan. Mao bitaw nga padayon pa ang lanog gikan sa nahitabong linog bag-ohay lang.

Sukad nikatap ang laway sa mga tabian, ay, saksak-sinagol pod ang atong nadunggan. Haskang kataga! Daghan ang nalisang, naglagot, ug nagkatawa.

Have something to report? Tell us in text, photos or videos.

Sanglit suki kaayo atong nasod sa mga katalagman—binuhat man kini sa tawo kun sa kinaiyahan—sagad wala’y mahimo atong kaigsoonan nga naanad na sa kalisod samtang gasubang sa bisan unsang suliran. Aron mahuwasan sa kulba ug kabalaka lakip kapungot—kay lagi wa’y laing mabuhat—ipaagi na lang ang tanan sa mga estoryang bugal-bugal pakapin sa butbot.

Nunot sa pagkaukay sa Sugbo dihang mitay-og ang yuta, gakurog sa kayugot ang mga
Bisdak dihang mikatap sa Facebook ug sa Twitter ang yamiid sa gapaila nga “Ahcee Flores.” Niulbo gyod ang kaspa sa atong kaigsoonan dihang nabasahan nila ang iyang gipangandoy. Gikan sa usa ka chat room sa Internet, si Ahcee nagkanayon nga maayo unta labyogon sa linog ang lawod aron mohapak kini sa Kabisay-an “para maraming bisaya ang mamatay, para mabawasan ang mga baduy sa Pilipinas.’’

Wa’y lalis nga lupig pa’y asin nga gibagnos sa nasamdan nga garbo sa mga Bisdak ang gipadayag ni Ahcee. Salawayon tuod, mao nga dili pod sila mabasol nganong buot nilang panitan ug bitayon si Ahcee.

Bisan gatakoban lang kining bayhana ug dili tinuod, ang bugtong matino mao ra gyod ang dakong bawod gumikan sa gahom sa Internet paghaguros sa lawgaw nga laway sa mga tabian—wa’y pagsuta kon tinuod man kini kun bakak—ug ang atong kahuyang batok sa bul-og ini aron dili kita maaanod. Gisamotan gyod kini sa kanihit sa mga kasuyaran gikan sa kagamhanan kon unsa’y atong buhaton kon maatlan kita sa mga kahadlok nga kasagaran dili matag-an.

Maglutaw ra gyod ang katilingban sa katahap ug pagduha-duha samtang kuwang ang gitawag ang mga tulomanon sa atong kadagkoan alang sa disaster preparedness kun pangandam sa katalagman. Mao nga kutob ra gyod tawon ang uban sa pahugyaw, iyawat na lang mahuwasan sa kakuyaw.     

Bisan dili tiaw ang kurog sa dughan lahos sa tuhod, haskang taasa og layat sa katawa gumikan sa witik sa hinanggaw. Nagsugod kuno ang kisaw sa tsunami dihang diha’y ginikanan nga nakalitan sa linog, nangita ug nanawag sa iyang anak: “Chona Mae! Chona Mae!”

Pastilan, simba ko sugsogon na pod ta sa sugmat sa kinaiyahan, manghinaot lang ta nga ang atong kalig-on ug kahibalo kon unsa’y angay buhaton mao unta’y mopatigbabaw batok sa yagaw.

(geemyko@gmail.com)