Bañoc: Kinsay tabian sa tsunami?

Sunday, February 12, 2012

USA ka radio blocktimer nga si Danilo Cogtas ang nag-atubang na og kaso karon sa piskaliya human gitumbok nga apil sa nagpasiugda sa sayop nga inpormasyon sa tsunami.

Samtang, wala pay kaso nga napasaka batok kang Ermita Barangay Konsehal Domingo Ando Jr. kay wala pay motestigo batok kaniya.

Have something to report? Tell us in text, photos or videos.

Si Cogtas gipasakaan sa kapolisan sa kasong kalapasan sa Article 153 sa Revised Penal
Code(Tumults and other disturbances of public order).

Apan makapangutana kita kon si Cogtas mao ba ang ‘proximate cause’ o maoy sinugdanan sa pag-panic sa mga tawo sa tsunami? Akong nahinabi si Cogtas sa akong programa ‘Straight to the Point‘ sa dyHP ug kini ang kabahin sa iyang pagpanalipod:

l Una, niadtong Lunes, mga alas 2 sa hapon, gikan siya sa dakbayan sa Talisay ug naobserbahan nga nag-panic na daan ang mga tawo diha sa Pasil kay naa na kuno ang
tsunami;

l Ikaduha, apil siya sa nag-panic ug mipasirit ug padagan sa iyang motorsiklo gikan sa Pasil paingon sa Guadalupe diin angkas ang babaye nga ginganlan ug Grace ug ang tulo ka mga bata;

l Ikatulo, human napakalma ang mga tawo, apil siya sa nakakatawa kay daghan na mang kataw-anang kasinatian.

Ayaw ninyo sabta nga nangabogar ko ni Cogtas. Apan daghang mga botang ang tan-awon sa kapo­lisan nganong nag-panic ang mga tawo:

Una, dili ikalimod nga kitang tanan nakasinati gyud sa kusog nga linog niadtong milabayng Lunes, Pebrero 6, diin mitala kini ug 6.9 magnitude ug nakapaliki sa daghang edipisyo dinhi sa Sugbo ug gani mikutlo sa daghang kinabuhi sa Negros Oriental;
Ikaduha, gideklarar sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology, Phivolcs nga gipaubos ug tsunami alert level 2 ang Sugbo apan wala natarong ug pasabot ngadto sa mga tawo;

Ikatulo, anaa sa huna-huna sa mga tawo nga ug may linog sundan sa tsunami sama sa nahitabo sa Japan niadtong miaging tuig diin mga 19,000 ka mga tawo ang namatay;

Ika-upat, nagkatay-katay ang istorya nga may tsunami. Ang nagdagan gikan sa Pasil nangimbitar sa naagiang mga tawo sa Juan Luna Avenue ug miingon nga ang tsunami miwaswas na sa Pasil. Ang mga tawo gikan sa Juan Luna Avenue nanabi sab sa naagiang mga tawo sa Colon ug miingon nga ang tsunami nakalatas na sa Juan Luna Avenue;

Ika-lima, bisan sa Negros nga way gikataho nga tawong nagdalag megaphone ug nisyagit ug tsunami, apan ang mga tawo didto nanagan sa bukid human masinati ang kusog nga linog.

Maayo unta nga ang Phivolcs mohubad sa ilang mga teknikal nga pinulongan aron masabtan sa tanan. Sa akong tan-aw ang ilang warning nga wa masabti maoy nakapaukay sa mga tawo.

Daghan tag nakuha nga leksyon sa maong tsunami scare. Mapasalamaton ta sa kahitas-an nga dili tinu-od ang maong tsunami tungod kay way maayong laki sa maong katalagman.

Maayong mosentro ang gobyerno sa pag preparer sa mga katalagman kay sa mag usik ug oras alang sa pagpamasangil kinsay yanong tawo nga nagpasiugda sa maong gikahadlokan.

Labaw natong hunahuna-on unsay atong matabang sa mga biktima sa linog sa Negros.