Obenieta: Sa kanunay nga panabang

NAA'Y ginaingon nga ang panginahanglan mao’y inahan sa pagmugna. Necessity is the mother of invention, sa Inenglis pa. Mao bitaw nga bisan unsa na la’y buhaton sa mga ginikanan aron malikayan intawon sa ilang banay ang kawad-on sa kadaghanan.

Tungod sa kalisod, naa’y ubang mga ginikanan nga maahat na lang pagtalaw ug pagtalikod sa gibug-aton sa ilang tulobagon. Naa’y uban nga igo rang ibilin ang anak nga puya sa basurahan, bahala na’g langawon samtang gaapong ang kamatayon. Dali ra magpalami ug magpaliwat apan dugay ug mao ra’g wala’y kataposan ang pagsagubang sa katungdanan pag-amuma ug paghatag og maayong kaugmaon. Gani, mao na’y naandan nga mahinayak na lang gyod ang ubang mga ginikanan pinaagi sa pag-aghat sa ilang mga anak, bahala na’g moluom sila kay wala’y igong gahom pagsupak sa panginahanglan: Bisan sa ilang kalinghod ug kahuyang, unta matabang pod sila og panginabuhi aron malikayan ang kagutom.

Ingkib na lang sa agipo, tilap na lang sa abo. Mao bitaw nga sagad patuyang na lang podo g panganak kadtong nasangyad na ang ngabil sa lapok tungod sa labihan nga pagkamang. Iyawat na mobulig pod ang ilang mga liwat pagbuntog sa kalisod. Apan lagmit daghang dunggan ang nanginit dihang nahibal-an ang gikataho kabahin sa usa ka inahan nga miunay kuno’g lawog sa iyang duha ka mga anak nga menor-de-edad alang sa katagbawan sa mga butakal. Sumala pa, misumbong kuno ang ang maguwang sa iyang mga magtutudlo nga midangop sa kadagkoan sa barangay Basak San Nicolas. Giduso na kining kaso sa Regional Anti-Human Trafficking Task Force (RAHTTF) nga buot sab mosuta kon tinuod ba ang gisumbong sa maguwang batok sa iyang inahan nga mibaligya pod kuno sa uban niyang mga manghod didto sa Leyte.

Pastilan, wala gyod diay mag-inusara ang mga ginikanan nga gikataho pod bag-ohay lang gumikan sa ilang pagtukmod sa ilang mga anak aron makakwarta pod. Bahala’g dayag lakip ang tinai atubangan sa computer aron lang mabayran sa mga langyaw nga gapanilap pagtagbaw og cyberporn. Nasayran nato nga naukay gyod ang kagamhanan lakip ang mga kahugpongan sa Sugbo nga naningkamot apil sa nasudnon ug kalibotan nga pagpakgang sa cyberporn nga dayag gatukob sa kabatan-onan gikan sa mga nasod nga nagutman.

Apan wala magpasabot nga dili gyod matupngan sa paglaom ang dag-om sa kawad-on.

Pinaagi sa kakugi, gipaila sa usa ka 35-anyos nga inahan didto sa Mandaue nga malabwan niya ang mga babag sa maayong panginabuhi bisan gainusara siya pagpadako sa iyang 15 ug 18 anyos nga mga anak. Gikataho nga gikan siya gapasingot og unom ka tuig didto Qatar, si Evangeline Tejero nibalik pagtungha ug pagkuha og vocational courses.

(geemyko@gmail.com)