NSCM nanawagan sa ginikanan nga dunay masuso ipahiling

Thursday, March 3, 2011

NANAWAGAN karon ang usa ka doktor ngadto sa mga ginikanan nga kon mamahimo ipa-check up ang ilang bag-ong himugso nga anak aron malikay sa sakit.

Si Dr. Conchita Abarquez sa Newborn Screening Center Mindanao nagbutyag nga ang programa kabahin sa programang gipatuman sa Department of Health (DOH).

Have something to report? Tell us in text, photos or videos.

"We are the third accredited center ng DOH and for how many years we give much value on the health sa mga bata," ni Dr. Abarquez atol sa Club 888 forum.

Ang newborn screening (NBS) usa ka simple nga pamaagi aron masuta kun ang masuso duna bay congenital metabolic disorder nga mamahimong moresulta sa mental retardation o kamatayon kun dili kini matambalan.

Dugang ni Dr.Abarquez nga gikinahanglan gyud ang NBS aron masuta kun ang usa ka masuso dunay deperensiya, mahimuan og pamaagi nga kini dili na mo grabe pa.

"Ang screening is ginagawa sa 0-28 days ng newborn babies, so within a month siya. Actually health professionals are obliged to tell the parents to have their babies check, doctors should inform the parents about newborn screening," dugang ni Dr.Abarquez.

Pamaagi unsaon paghimo ang NBS mao ang pagkuha og dugo gikan sa tikod sa bata dayon ang blood sample ipadala ngadto sa Newborn Screening Center.

Ang NBS screening mamahimo nga ma-avail diha sa balay tambalanan, lying-in, rural health unit ug health centers.

"Ginagawa natin ang screening para kun may something na ma-detect from the baby kun di man siya curable at least we can lessen the negative effect of it."

Mga balatian nga makita kun mapailawom sa NBS screening ang usa ka masuso;

* congenital hypothyrodism (CH),kun di kini matambalan moresulta kini sa mental retardation

* congenital adrenal hyperplasia (CAH), kun di masayran sa labing madali nga panahon moresulta kini sa kamatayon

* galactosemia (GAL), kun di dayon mahimoag aksiyon moresulta sa kamatayon o cataracts

* phenylketonuria (PKU), kun di matagad moresulta kini sa mental retardation

* G6PD deficiency, kun di dayon masuta moresulta kini sa anemia, kernicterus

"So far ang na-aachieve pa lang namin is 35 percent while ang target ng local government is 85 percent so sobrang malayo malayo pa talaga. That is why we continue our advocacy on these aspect," panapos ni Abarquez. (Rhona Goc-ong)