Igacos nagpasigarbo, usa sa 6 lugar gipailawom sa GWatch

Saturday, July 16, 2011

MAPASIGARBUHON ang lokal nga panggobyerno sa Island Garden City of Samal
(Igacos) tungod usa sila sa unom ka mga lugar dinhi sa Pilipinas nga napailawom sa Government Watch (GWatch) program.

"Here in Mindanao, only Samal island was chosen to be a part of the program, and we are so proud of that," sumala ni Cleto Gales Jr., city administrator sa Igacos.

Have something to report? Tell us in text, photos or videos.

Sumala sa opisyal nga ang GWatch usa ka proyekto sa Ateneo de Manila (ADM) sa pakigtambabayong sa European Union (EU) nga maoy mihatag sa grant.

Niya, kini nga proyekto nagkampanya sa 'transparency and accountability' sa local government units (LGUs) pinaagi sa pagmonitor sa usa ka ispesipikong programa nga gi-enroll sa LGU nga maoy tutukan sa pagtuon.

Alang sa isla sa Samal, gibutyag ni Gales nga ang pagpatuman nila sa Environmental Users Fee (EUF) ang ilang gitanyag nga tutukan subay sa programa.

Sumala ni Gales nga gipili nila kini tungod sab sa kontrobersiya nga gikalambigitan sa EUF sa wala pa kini gipatuman.

Usa sa kontrobersiya dinhi mao ang isyung gamiton kini sa ubang proyekto nga di makapahimulos ang taga-Samal.

Apan nauna nang midepensa si Gales sa pagbutyag nga ang makolekta nga kantidad sa
EUF gamiton kini nga mapalambo pa ang tourism sector ug uban pang aspeto sa isla.

Ang EUF mao ang pagpangolekta og dugang P5 gikan minimal fee sa mga bisita sa nagkadaiyang tourist spots.

Ang kitaon, bahinon sa Igacos ug barangay nga nagapangolekta, asa nahimutang ang
mga tourist spots sa lugar.

Kahinumduman nga naundang sab ang pagpatuman sa EUF human nga daghang beach resort ang mikontra niini, apan subli kini nga gibalik human maresolba ang nagkadaiyang isyu.

Ubang lugar nga napailawom sa GWatch mao ang Puerto Princesa City sa ilang eco-tourism; San Miguel, Bohol sa agrikultura, Southern Leyte sa imprastraktura ug Naga City sa edukasyon, ug Dumaguete City sa ilang panglawas.

Dugang sa opisyal nga sunod semana, sugdan na nila sa pag-update online ang ilang collections sa EUF nga makita sa ilang website.

Sa pikas bahin, gipasigarbo sab ni Gales ang kalambuan sa pag-propagate sa Davao
del Norte State College (DNSC) og mga giant clams.

Ang DNSC dunay breeding area ug research alang sa mga giant clams.

Sumala pa nga usa ug tunga sa metros nga gidak-on sa giant clam nahimong rason nga gidugok ang lugar sa mga researchers gikan ubang nasud aron lantawon ang dugang oportunidad kalabot niini.

Sigun ni Gales nga sa Igacos, dili lamang tourist destination ang anaa apan anaa
sab ang learning destination sama na lamang sa giant clam research center nga nag-inusara sa Pilipinas.(Rhona O. Goc-ong)