Roldan: Edad nga manubag ang bata

Sunday, September 18, 2011

SA ATO nang nahibal-an, ang dakbayan sa Davao maoy usa sa mga LGUs nga may daghang programa sa mga bata.

Gani nasakmit niini ang Presidential Awards for the Most Child-Friendly City sa duha ka tuig niadtong 1998-2000.

Have something to report? Tell us in text, photos or videos.

Nakahibalo ako niini tungod kay usa ako sa mga nagsulat sa entries sa Davao.

Niundang lang ang pagsalmot sa Davao tungod sa batikos gikan sa mga non-governmental organizations nga wa masulbad niini ang isyu sa pagpamatay o extrajudicial killings sa mga bata ug batan-on.

Ang Irish nga pari nga si Fr. Shay Cullen ug ang iyang grupo nga PREDA sa Olongapo gipasakaan og asuntong libel ni kanhi Mayor Benjamin de Guzman tungod sa kanunayng pagsulat niini sa iyang column sa Inquirer.

Ingon pa ang Unicef nga usa sa matag siyam ka biktima sa pagpamatay kay bata.

Gipasar sa kongreso niadtong 2006 ang Republic Act 9344 o ang juvenile justice and welfare act alang sa mga batang gitawag og children in conflict with law (Cicl). Gitawag usab kini nga “Pangilinan law” kay si Senador Kiko Pangilinan man ang principal sponsor sa bersyon sa senado.

Buot ilikay nga mabalhog sa bilangguan ang bata ug dili pagahukman sa sistema sa hustisya sa dagko.

Daghang pagtuon nga nagbutyag nga ang mga bata nga gipriso kauban sa mga tang-an nga kriminal kay mahimong kriminal usab sa pagguwa nila sa bilangguan.

Gitas-an usab sa maong balaud ang edad nga manubag na siya sa iyang gibuhat nga krimen o age of criminal responsibility gikan sa 9 anyos basi sa Revised Penal Code ngadto sa 15.

Gikalipay kini sa mga NGOs lakip na ang UN Committee on the Rights of the Child.

Apan sama sa ubang balaud, di tanan niuyon niini ilabi na si Bise Mayor Rody Duterte og ang mga kapulisan. Gusto nila nga wagtangon kining maong balaud o di ba kaha amyendahan ang edad sa bata balik sa naandang 9 anyos.

Subay sa balaud ibutang sa pag-atiman sa DSWD o ipasulod sa diversion program ang mga batang nakahimo og salaud.

Ang may grabe nga sala kinahanglan nga may sertipikasyon gikan sa social worker nga adunay “discernment” ang paghimo sa krimen.

Mas nisamot ang pagbati sa katawhan nga amyendahan kini tungod sa balita nga gigamit sila sa mga sindikato ug nakita sa TV ang gibuhat sa mga abli-kotse gang didto sa EDSA.

Duha ka senador, si Tito Sotto ug Chit Escudero ang nagduso nga amyendahan ang edad sa bata.

Gusto ni senador Sotto nga 11 ang edad sa bata samtang 9 anyos sab kang senador Escudero.

Niadtong nilabayng duha ka semana, gipagawas ang bag-ong pagtuon nga gi-komisyon sa senado sa pagsuta sa age of criminal responsibility sa mga bata nga mao ang 12 anyos.

Daghan ang niuyon apan daghan pud ang nangutana kung giunsa kini paghimo ilabi na sa mga eksperto nga naghimo sa unang pagtuon nga gibasehan sa RA 9344.

Apan sumala pa ni Pangilinan nga wa gyud hatagi og pundo sa Arroyo government ang pag-implementar niini busa daghang pulis, huwes, abogado, ahensya sa gobyerno og mga opisyal sa LGUs nga way hanaw niini.