Dura: Hagit sa mga lumad

NAGPASALAMAT kita tungod kay hinay-hinay nang giila sa katilingban ang mga lumad. Usa sa mga okasyon nga maila gayud ang mga Lumad mao ang kasaulogan sa Kadayawan sa Dabaw Festival.

Subay sa atong kasinatian, ikatulo karon ka tuig nga matuod nga Lumad ang mga kandidata sa Hiyas sa Kadayawan.

Unang lumad nga midaug isip Hiyas sa Kadayawan mao si Mernadeth Sicutan sa tibung Ata niadtong 2010.

Kaniadto, mga kandidata sa Hiyas sa Kadayawan mao kadtong mga maanyag nga babaye nga dinhi nanimuyo sa siyudad sa Dabaw. Usa sa mga nahimong Hiyas sa Kadayawan mao si sexy actress Juliana Palermo. Di siya miyembro sa tribu, apan tungod kay Dabawenya, mikandidata siya ug midaug niadtong 2002.

Ning tuiga, nalipay ako tungod kay matuod gayud nga Lumad ang mga kandidata, kinsa gipili sa ilang mga tribal leaders ug Deputy Mayors, ang misalmot sa kompetisyon.

Sa ingon niini nga paagi, makaingon ako nga hinayhinay nang nahimatngon ang gobyerno nga ilambigit gayud ang mga Lumad sa kalihukan sa siyudad.

Mas labaw kitang nalipay tungod kay dunay representante karon ang mga Lumad sa Sangguniang Panlungsod. Siya mao si Konsehal Berino Mamboo, gikan sa tribung Ata.

Sa pag-arangkada pa lamang sa kasaulogan sa Kadayawan, misuway pagbabag ang konsehal sa beauty pageant nga Miss Gay Universe. Alang niya, ang Kadayawan alang sa mga lumad. Busa, angay respetuhon ang kultura sa napulo ka mga tribu nga ania nanimuyo sa siyudad sa Dabaw.

Nakadayeg ako sa iyang baruganan, nga bisan tuod og wa misuporta sa iyang kawsa ang mga kandidata sa Hiyas sa Kadayawan, apan nakasiguro ako nga iya gayud gilantaw ang kaayuhan sa mga Lumad.

Hinaut nga sinugdanan pa lamang kini ang iyang gihimo. Ug iya untang Makita ang eksploytasyon sa atong mga kaigsuonang Lumad.

Subay sa akong kasinatian, daghang yutang kabilin nga giilog sa mga adunahan. Gani, daghan nang kinabuhi ang nakalas tungod lamang sa kahakog sa nagharing hut-ong sa kabukiran.

Ug, ang labing nabulahan sa ilang yutang kabilin mao ang ilang mga mapahimuslanong lider sa tribu.

Daghan kanila ang way edukasyon tungod kay dili sila prayoridad sa gobyerno. Di man gud mosugot ang ilang mga lider nga mahimo silang maalamon kay kon mahitabo kini -- basin mahulipan sila sa bag-ong henerasyon.

Ang labing sakit nga kamatuoran mao nga wa gayud masayud ang mga Lumad nga libre sila magpatambal sa mga publikong tambalanan. Nganong wa man kini gipahibalo sa ilang mga lider?

Pipila lamang kini sa hagit sa mga Lumad nga angay atimanon ni Konsehal Berino Mamboo. Happy Kadayawan!