THOSE who cannot remember the past are condemned to repeat it. - George Santayana. Kadtong di makahinumdom sa kagahapon, gikondenar sa pagbalik niini.

Duna pa ba kanatoy nakahinumdom sa mga panghitabo niadtong Pebrero 25, 1986? Sa paglabay sa 31 ka tuig, nag-anam na kini kahanap sa panumdoman sa katawhan. Hangtod nga habolan kini sa hingpit sa mabagang gabon sa kalimot, ilabi na sa mga kabataan nga wa pa mahimugso niadtong panahona.

Mao kining adlaw nga angay handumon kay tungod sa dakong bul-og sa ka­tawhan didto sa Edsa, napalayas sa malinawong paagi ang usa ka diktador, nabawi ug nahibalik sa katawhang Pilipinhon ang ilang kagawasan ug ang gimithi nga demokrasya.

●●●

Daghang mga Pilipino nga nangapukan sa mangitngit nga kagabhion sa martial law. Wa na nila matagamtan ang katam-is sa kagawasan nga gisakmit gikan kanila sa diktador nga si kanhi presidente Ferdinand Marcos.

Gani usa ka balaod, ang Republic Act No. 10368, gi­pasar aron paghatag og hus­tisya ug pagpabalik sa dungog ug dignidad ngadto sa mga biktima sa martial law ni Marcos gikan sa Septyembre 21, 1972 hangtod sa Febrero 25, 1986.

Naglakip kini niadtong mga biktima sa summary exe­cution (wa pay gubat batok sa illegal nga drugas ug extrajudicial killings kniadto), torture, enforced or involuntary disappearance ug ubang mga kalapasan sa tawhanong katungod.

●●●

Apan ang nakalahi lang ni Marcos kay ang tanan niyang gihimo nagsubay sa balaod. Ngano man? Kini tungod kay siya ra man sab ang magbuot ug magpanday sa mga balaod. Usa kini sa mga butang nga angay nga bantayan nunot sa mga lakang sa pag-usab sa atong Batakang Balaod.

Ang Amendment Numbers 5 and 6 sa iyang Martial Law Constitution naghatag kaniyag gahum sa paghimog ba­laod ug sa pagpatuman sa maong mga balaod. Kon gusto niyang patas-an ang iyang termino, igo ra siya nga moluwat og usa ka dekrito presidensiyal.

Bisan pag way tinuod nga rebelyon ug invasion, nakahimo siya sa pagdeklarar of martial law, gahum nga iyang gigamit sa pagpabilanggo sa mga tawo nga nisaway kaniya, lakip na sa mga peryodista, tinun-an, negosyante, politiko, mga pari, madre, imams ug ni bisan kinsa nga mokuwestyon kaniya.

Mao kana ang hinungdan nga angayang hinumduman sa Edsa People Power sa Pebrero 25, 1986 aron di na mausab ang mangiob ug mangitngit nga kagabhion sa martial law.