USA ka kasaysayan nga dili hikalimtan ubos sa administrasyon ni Presidente Benigno "Noynoy" Aquino III mao ang decommissioning, ang inisyal nga pagtugyan sa mga dekalibreng armas sa Moro Islamic Liberation Front (MILF) ngadto sa kagamhanan.

Pero ang katingad-an, bisan ang mga kaalyadong senador ni Presidente Aquino natingala nga mao lang kadto ang gidaghanon sa mga armas nga ilang gipakita, 55 ka high powered fire arms ug 20 ka crew serve didto sa probinsiya sa Maguindanao?

Labaw pang wala motuo sila si Senador Allan Peter Cayetano ug Chiz Escudero nga 145 lang ka mga combatants mao'y mga sakop sa MILF.

Matod pa ni Chief negotiator Mohagher Iqbal, sukad nga mitiwalag sila sa Moro National Liberation Front (MNLF), 17 na daw ka tuig ang ilang pagpakigbisog alang sa self determination, pero mao lang na ang ilang gidaghanon?

Pero may punto pod si MILF Chairman Aljadz Murad nga pasiuna pa lang kini. Sa ato pa, duna pay daghang armas nga ilang gitagoan ug mga combatants nga wala gipakita sa atong gobyerno.

Ang pinakadakong isyu dinhi, kay dili sa gobyerno gi-turnover, didto kini sa Independent Decommissioning Body (IDP). Sa laktod, ang papel sa atong presidente igo lang misaksi, apan wala'y katungod ang gobyerno sa paghipus sa maong mga armas.

Sa laing pagkasulti, safekeeping dili, surrender ngadto sa atong kagamhanan. Sa ato pa, kon mapakyas ang Bangsamoro Basic Law (BBL) nga mapasar sa Senado, puwedeng kuhaon nila ang armas aron mobalik sa pagrebelde.

Pero wala ta'y mahimo nga taga Mindanao, kay sila may matuman ang imperyalistang Manila. Mas labaw pa man daw silang nasayud sa atong sitwasiyon dinhi sa Mindanao.

Sinugdanan na kaha kini sa kalinaw? Kining maong pangutana, dili pa matubag karong panahona, kay gani daghan mang mga local government units (LGUs) dinhi sa atong isla nga supak niining pamaagi sa atong sentralisadong gobyerno.

Ang MILF lang ang ilang gipaminaw, pero ang mga mayors, governors, congressmen nga nagpadayag nga dili sakupon ang ilang lugar, ipugos man sa imperyalistang Manila.

Panahon na seguro alang sa LOKAL NGA OTONOMIYA. Aron pagseguro sa tunhay nga kalinaw sa Mindanao. Otonomiya alang sa atong mga Pilipinong Moro, ug otonomiya sa atong mga igsuong Kristiyano.

Molampus lang ni kon hataga'g higayon ang gipalakaw'ng Pederalismo nga maoy mag-usab sa atong sistemang unitary. Kitang taga Mindanao ang labaw'ng nasayud kon unsay makaayo kanato, dili ang taga Manila.