SECTIONS
Tuesday August 21, 2018
SUPERBALITA CEBU

Super Suroy: Makasaysayanong Mactang Beach

DI ikalimod nga daghang nindot nga white sand beach resorts sa Camotes, amihanang isla sa lalawigan sa Sugbo.

Apan bisan kon ang ubang bahin sa isla kay gipalambo ug gidumala na sa pribadong mga indibidwal, aduna gihapoy ubay-ubay nga mga public beach sa gihulagway nga tago nga paraiso sa Sugbo.

Sa lungsod sa Poro, usa sa nabantog nga public beach ang Mactang Beach sa Barangay Esperanza, nga gihulagway sa mga molupyo nga makasaysayanon.

Sa pag-abot nimo sa lugar nga sudlunon gikan sa nasudnong highway, mosugat sa imong mga mata ang mga punoan sa lubi nga ang uban nanaglumbay sa baybayon, naghatag og landong sa dapit.

Sa usa ka bahin sa dapit, nagpundok ang mga punoan sa bakhaw.

Makita nimo ang kalimpiyo sa tubig sa dagat sa lugar, apan dayag usab sa imong panan-aw ang mga laya nga dahon ug mga sanga sa kahoy nga naglutawlutaw sa dagat.

Ang uban niini gipang-anod sa bawod ngadto sa baybayon.

Sa pag-adto sa Mactang Beach mas maayo nga magdala og kaugalingong pagkaon ug ilimnon kay usa lang ka mini bar ang naa sa lugar diin makapalit og mga ilimnon ug pinili nga mga pagkaon.

Maisip nga gikinahanglan ang dugang pag-atiman ug pagpalambo sa Mactang Beach aron makadani og dugang mga turista, apan kinahanglan nga di masakripisyo ang kalimpyo, kahilom ug kanatural sa dapit.

Matod ni Poro Councilor Emie “Em-Em” Carcellar nga nagplano ang ilang lokal nga kagamhanan nga palambuon ang lugar nga gihulagway nga maoy dunay labing kinatas-an nga shoreline sa lungsod.

Gubat sa Mactang Beach

Gituohan sa ubang lokal nga mga tawo nga sa Mactang, usa ka sityo sa Barangay Esperanza, Poro, nahitabo ang panagsangka tali sa Portuguese explorer Ferdinand Magellan ug si Datu Lapulapu.

Si Emerencio "Emie" Carcellar, amahan sa konsehal, usa ka retirado nga pastor sa Seventh Day Adventist ug dugay nagpuyo sa lugar, nagtuo nga hayan sa Mactang Beach nahitabo ang engkwentro nila ni Magellan ug Lapulapu ug di sa Opon nga maoy nahisuwat sa kasaysayan sa Pilipinas.

Siya nisaysay nga niadtong panahon sa ilang katigulangan, dasig ug mabulukon na ang patigayon o binayloay sa mga produkto tali sa mga lumad ug langyaw nga mga biyahidor sa Mactang.

Matod niya, dugay na nga gipanganlan nga Mactang ang maong sityo.

Apan sa kasamtangan, ang kadaugan sa Mactan sa dakbayan sa Lapu-Lapu ang giila sa kasaysayan sa nasod.

Gani, gideklarar ang matag Abril 27 sa tuig isip non-working holiday alang sa Lapu-Lapu City isip kasaulogan sa “Kadaugan sa Mactan.”

Ang pagtuo ni Carcellar gibase sa karaang mga butang nga gituohan nga sukad pa sa miaging 16th century nga nabangalan sa dapit dihang dunay nagkawot niadtong 1974.

Apil sa nabangalan ang karaang Chinese jars o gitawag og tibod, espada, bankaw, mga plato, alahas, kalabera nga may nagtaop nga pana, cross ug ubang mga butang.

Hangtod naabot ang grupo gikan sa University of the Philippines (UP) Diliman sayo niadtong 1990 nga gilangkoban nila ni Assistant Professor Jerome Bailen; archaeologist, curator ug lecturer Israel Cabanilla; lecturer Lerma de Lima Yambot ug research associate Mumtaz Mahal Veloso.

Sila si Bailen ug Cabanilla nakakaplag og mga langob sa lungsod nga gituohan nga gipuy-an sa karaang mga tawo.

Si Cabanilla nihangyo sa mga opisyal sa lungsod nga ipreserbar ang dapit samtang nagpaabot nga maaprobahan ang ilang project proposal alang sa funding sa tinguha nga makahimo og museum diin i-display ang artifacts nga nabangalan.

Sumala ni Emerencio wa na kini matuman human masagmuyo ang grupo ni Cabanilla dihang sa ilang pagbalik nadaut na ang uban sa mga langob kay wala na mapreserbar diin gimina ang mga bato.

Sa kasamtangan, nagpabilin ang kahilom ug kamalinawon sa Mactang Beach nga kon ugmaron alang sa dugang kalamboan sa turismo, di malubong sa limot ang mga kaagi sa unang panahon.


VIEW COMMENTS