SUPERBALITA DAVAO

Yearend report: Mga dagkong istorya sa tuig 2018

ANIA ang mga dagkong istorya sa tuig 2018 nga mitandog sa huna-huna ug pagbati di lamang sa mga Dabawenyo nga naabot sa pagmantala sa SuperBalita Davao kun di lakip na sa netizens.

Sa makalingaw nga mga headlines

Giingnan og tambok, namugno

Mitugpa sa Southern Philippines Medical Center (SPMC) ang usa ka bana human nakahiagom og daghang samad sa kalawasan kay gibugno ni misis dihang giingnan niya kini nga mitambok na.

Bana di kabalo mo-jerjer

Gidala sab sa ospital kining usa ka bana human gidunggab sa iyang asawa kay dihang naglipay na sila sa ibabaw sa kama, di na kabalo mo kasta ang iyang bana, hinungdan nga sa kalagot sa asawa, gidunggab niya kini og kotsilyo didto sa Toril, Davao City.

SuperB Ronda

6-anyos gilugos, gipatay

Sikop sa Sasa Police Station ang usa ka lalaki kinsa giingong maoy milugos ug mipatay sa 6-anyos alas 10 sa gabii niadtong Huwebes didto sa Jasa 2, Barangay Sasa, Davao City.

Kahinumdoman nga tulo na kabuok ang nangamatay ning tuiga kinsa giingong nangilog og pusil sa mga pulis hinungdan nga napatay. Linuog nga krimen ang nahimo sa tulo, diin ang ilang mga pamilya dili katuo sa hitabo nga nanukol sila sa mga pulis.

Depensa sa kapulisan, mamatay gayod ang si bisan kinsa man nga kriminal labi na kung mabutang na sa alanganin ang kinabuhi sa pulis.

Sa PRO 11 ug kasundalohan

Ang tuig 2018 alang sa mga kapulisan ug kasundalohan ang makonsidera nga usa ka kadaugan alang kanila.

Kung hisgutan ang krimenalidad sa rehiyon, dako og kahimoan ang pagpatuman sa Oplan Kalinaw kon diin gidala sa matag barangay sa rehiyon ang serbisyo sa gobyerno, sama na lamang sa libreng ibot sa ngipon, libreng check-up, tuli ug uban pa.

Kadaungan usab niini ang pagbuhat og profiling sa katawhan sa lugar kon diin daghan sab ang mga nadakpan nga dunay mga warrant of arrest.

Sa kinatibuk-an sukad Enero hangtud Nobyembre karong tuiga, gibutyag ni Police Chief Inspector Jason Baria ang tigpamaba sa kapulisan sa rehiyon onse nga, basi sa ilang datus ang crimes against person karong tuiga ang miubos kini og 24 porsyento, gikan sa 2,467 kaniadtong tuig 2017 miubos kini ngadto sa 1,801 karong tuiga.

Ang crime against property karong tuiga miubos usab og 25 porsyento, gikan 2,209 niadtong 2017 miubos kini ngadto sa 1,643 karong 2018.

Samtang ang total crime volume ang miubos ngadto sa 29 porsyento gikan sa 17,890 kaniadtong 2017 miubos kini ngadto sa 12,622 karong tuiga.

Gani dako usab ang pag-ubos sa krimenalidad sa dakbayan sa Davao ilalom sa Davao City Police Office.

Samtang gikonsedira usab sa kasundaluhan nga midaug sila sa ilang kampanya batok sa mga rebeldeng grupo dinhi sa rehiyon onse ug sa Eastern Mindanao.

Gani sa katapusang semana sa Nobyembre dose ka mga rebelde gikan sa Sarangani Province ang misurender sa kagamhanan ug gidala ang 25 ka mga tag-as nga kalibre sa armas.

Liboan na usab ka mga sakop sa mga naga simpatiya sa New Peoples Army (NPA) ang mibalik na sa pagsuporta ngadto sa gobyerno.

Gitagaan ug mga livelihood assistance ang mga nahisgutan apil na ang pabalay nga gihatag kanila sa pangulo sa nasud.

Gani gipasuroy pa ngadto sa kauluhan ang sobra usa ka libo ka mga kanhing rebede nga mibalik sa gobyerno.

Sa rekomendasyon usab sa kasundaluhan ug kapulisan gipalawig pa ang pagpatuman sa Martial law sa Mindanao hangtud sunod tuig.

Kini aron nga mas maprotektahan ang katawhan batok sa mga hulga dala sa mga terorista ug mga dautang elemento sa Mindanao.

Karong sunod tuig hugot ang preparasyon sa kasundaluhan ug kapulisan gumikan sa taliabot nga 2019 midterm election.

Daghan na usab ang nahimong kabag-ohan sa kasundalohan, gitudlo nga AFP Chief of Staff ang kanhi Eastern Mindanao Command Chief Lt. Gen. Benjamin Madirgal Jr. karong tuiga.

Sa DavSur ug DavOcc

Sa pagtak-op sa tuig 2018, atong balikan ang mga nahitabo sa lalawigan sukad niadtong bulan sa Enero.

Enero 5, nagsugod dayon pagsiaw ang mga Akyat-Bahay Gang sa lalawigan human usa ka apartment sa siyudad sa Digos ang giransak ug natangag ang nga mahalong butang nga di moubos sa P20 mil.

Pebrero 7, nadawat sa siyudad sa Digos ang unang pasidungog isip ikatulo sa 'Most Competitive Component City' sa Rehiyon Onse.

Sa samang buwan nangharos sab og mga medalya ang pipila ka mga tunghaan sa lalawigan atol sa Davao Region Athletic Association (DAVRAA) Meet.

Usa si Jessa Laranjo nga miani og pilak ug bronseng medalya sa 800-meter run ug ang taga Digos nga sila si Vince Dabanlos ug Dave Cacanando.

Pebrero 7, napatay ang 5-anyos nga batang lalaki ug naangol ang laing usa dihang girakrakan sa mga bandido ang ilang balay sa Barangay Takul, Kiblawan, Davao del Sur, ang mga biktima nailhan nga mao sila si John John Pandoy (namatay) ug Realyn Guitguit.

Marso 27, dihang napatay sa mga sakop sa Bureau of Jail Management and Penology (BJMP) ang nipuga nga si Tiwan Pino Bakotal, 22, taga Barangay Datu Danwata, sa Malita, Davao Occidental ug naangol ang kauban niini nga si Digan Gampong Meroy, molupyo sa Kapatagan, Digos City, pulos nag-atubang sa kasong homicide.

Mayo 17, duha ka bata ang namatay ug naluwas ang laing upat human nalanag sa gikaon nga bas-oy didto sa Barangay Bitaug, lungsod sa Sta. Cruz, Davao del Sur.

Mga namatay mao ang magsuong Joemaria, 3 ug Jollymar Rusia, 5.

Buwan sa Hunyo ang ngilngig nga aksidente sa samang lungsod human nabalintong ang sakyanan sa Franklin Baker nga gisakyan sa mga kawani, miresulta sa pagkalas sa 13 ka kinabuhi ug pagkaangol sa laing unom.

Padung sa ilang trabaho ang mga biktima sakay sa Hino van dihang nadasmag sa 10-wheeler truck, ala 1:35 sa hapon niadtong Hunyo 13.

Buwan sa Hulyo nagsugod pagimok ang politikanhong kalihukan diin nagtigom ang mga lideres sa probinsya aron pangandaman ang 2019 midterm elections.

Hulyo 27 dihang gisugdan sa partidong Hugpong Ng Pagbabago (HNP) ang province-wide mass-oath taking nga gipangunahan ni founding chair ug Davao City Mayor Sara Duterte-Carpio.

Agosto 6 sab dihang nahitabo ang panagtigom sa liboan ka mga buot magpasakop sa partidong HNP sa lalawigan diin si Duterte-Carpio ang miabot sa siyudad sa Digos ug gi-anunsyo nga si Mayor Joseph Peñas ang mahimong provincial chapter president nga maoy padaganon nga gobernador sa Davao del Sur.

Septembre 20, dihang nagsugod pagkunhod ang mga dagkong krimen sa lalawigan human gipakatag ang 300 ka kapolisan gikan sa Police Regional Office (PRO) 11 alang sa programang 'Oplan Davao Kalinaw'.

Ang programa miresulta sa pagkasikop sa kapin usa ka libo nga mga drayber nga malapason sa balaod trapiko.

Sa buwan sa Oktubre nahitabo ang pagsang-at sa Certificate of Candidacy (CoC) alang sa mga magpapili sa piliay sunod tuig, apan sa katapusang adlaw, giatake si Sta. Cruz Mayor Alexis Almendras hinungdan nausab ang plastada sa ilang linyada ilawom sa partidong HNP.

Oktubre 14, gironda sa hiniusang puwersa sa kapulisan ug militar ang komunidad sa Bangsamoro diin nagpuyo ang giingong magsuong lider sa Dawlah Islamiyah, nga gialegar nga kaalyado sa Islamic State of Iraq and Syria (ISIS) ug tigpayuhot ug ilegal nga mga armas didto sa Barangay Aplaya, Hagonoy human namonitor ang ilegal nga pagpayuhot niini sa tag-as nga kalibre sa armas.

Apan atol sa operasyon napatay ang magsuong suspek human nisukol sila si Norhan ug Norton Delangalen kinsa maoy giingong lider sa maong grupo.

Buwan sa Nobyembre dihang mitay-og sa lalawigan ang balitang gitulis ug gipatay sa dunggab ang usa ka landlady nga inahan sa municipal administrator sa lungsod sa Sta. Cruz.

Ang biktima nailhang si Martina Gamus Tancontian, 68-anyos, byuda, negosyante ug residente sa Brgy. Coronon.

Human sa pipila ka adlaw nga manhunt operation nasikop ang suspek nga si Edelmiro PudPud Agua, ‘alyas Taroroy’, 21-anyos, house helper sa biktima, ug residente sa Barangay Tuban, Sta. Cruz, Davao del Sur.

Ang maong suspek adunay patong nga P500,000 reward money mao nga daling nasikop.

Sud ning naghinapos nga buwan sa Disyembre nahitabo ang sagunsong disgrasya sa kadalanan ug kanunay mahitabo sa lungsod sa Hagonoy, Davao del Sur ug mikalas sa pipila ka mga kinabuhi.

Apil sab namatay ang kawani sa munisipyo sa Malalag, Davao del Sur nga si Corazon Bajao, 55, human nabangga ang traysikel nga gisakyan niini padung sa iyang trabahoan.

Niadtong Disyembre 25 nga mismong adlaw sa Pasko nahitabo sab ang engkwentro sa mga rebeldeng New People's Army (NPA) sa bukirang parte sa Barangay Darong bisan nideklara og unilateral ceasefire ang komunistang grupo.

Kahinumdumang nanunog sab og 3 ka dump trucks nga gamit sa pagtrabaho og dalan ang mga rebelde didto sa lungsod sa Magsaysay niadtong bulan sa Nobyembre.

Namatikdan nga mga sagad sa mga nag-unang suliran sa kapolisan sa lalawigan karong tuiga mao ang teroristang grupo, motornapper ug kawatan.

Apil sa ilang gipakusgang kampanya ang pagukod sa mga nagpayuhot og ilegal nga druga ug illegal gambling.

Si Senior Supt. Allan Manibog, police provincial director, nagpasidaan sa publiko nga sugatong malinawon ug layo sa disgrasya sa mga paboto ang tuig 2019.

Nagbahad sab kini sa mga nagplanong mogamit og armas nga ilang lutuson sanglit taas na ang ilang alerto sa pagbantay niini.

Samtang, nanghinaot ang kapolisan nga mahimong hapsay ug malinawon ang mahitabong piliay sa lalawigan luyo sa mga nadeklarang election watchlist areas sa mga kalungsuran.

Ang katawhan sa Davao del Sur nanghinaot sa usa ka malipayon ug hapsay nga Year of the Brown Pig 2019.

Sa Central Mindanao

Gatusan ka mga terorista misurender sa militar sa Central Mindanao sa tuig 2018.

Sa Basilan lamang 187 ka miyembro sa Abu Sayyaf ang mitahan sa ilang kaugalingon sa mga awtoridad uban ang tabang sa mga lokal opisyal sa Autonomous Region in Muslim Mindanao (ARMM).

Muabot sab sa 30 ka miyembro sa Bangsamoro Islamic Freedom Fighters (BIFF) ang misurender sa pamunuan sa 6th Infantry (Kampilan) Division Philippine Army sa pakig-alayon sa lokal nga panggamhanan ilawom sa liderato ni Governor Esmael ”Toto” Mangudadatu.

Gipulbos sab sa militar ang mga kampo og himuan sa bomba sa BIFF sulod sa SPMS Box ug Liguasan Delta.

Sunod-sunod nga milusad og pagpamomba ang BIFF sa Maguindanao ug North Cotabato.

Sa gilusad nga law enforcement operation sa Joint Task Force Central muabot sa 67 ka BIFF ug tulo sa militar ang napatay samtang daghanan ang samaron.

Dul-an sab sa duha ka libo nga mga tag-as nga matang sa armas ang gisurender sa mga sibilyan sa probinsiya sa Cotabato ug Maguindanao isip kabahin sa kampanya batok sa loose firearms sa administrasyon ni Pangulong Rodrigo Duterte.

Nagmalampuson sab ang war on drugs sa Central Mindanao, diin daghanang ilegal nga druga ang nakompiska og mga nadakpan sa gilusad nga anti-drug operations sa awtoridad.

Nagmalampuson sab ang mga proyekto sa kagamhanan nga nakatutok sa kaayuhan sa katawhan sa komunidad sa Central Mindanao.

Gikonsidera sab nga kalampusan sa tanan ang pagka-aproba sa Bangsamoro Organic Law (BOL) alang sa mugnaon nga Bangsamoro Government hulip sa ARMM.


VIEW COMMENTS
DISCLAIMER:

SunStar website welcomes friendly debate, but comments posted on this site do not necessarily reflect the views of the SunStar management and its affiliates. SunStar reserves the right to delete, reproduce or modify comments posted here without notice. Posts that are inappropriate will automatically be deleted.


Forum rules:

Do not use obscenity. Some words have been banned. Stick to the topic. Do not veer away from the discussion. Be coherent. Do not shout or use CAPITAL LETTERS!

sunstar.com.ph