SECTIONS
Sunday, March 24, 2019
BAGUIO

‘Maharlika’ isukatda iti ‘Pilipinas!’ Ania!

Karit Ken Kayetket

HAYYY biag ditoy ‘Pinas! Kasla pansit, kunada. Nakiro! Di maawatan. No koma obra-maestra ti maysa a pintor: abstract kunada. Tay ngay awan masinuno ken makuna a langana no di ketdi kas nawarat ken nawaris a pintura. Tsk tsk....maymaysa laeng ti masiripmi a makagapu iti kastoy nga estado ti biagtayo iti agdama: sobran ti kinautek dagiti kailiantayo. Ti imasna, amangan ta malabsantayo ti uged wenno limitasyon, malbon ti lubong, ngek! Ala, deretsuentayon a kittakittaben ken kulanitan ti kontrobersiya a bimtak itay laeng sakbay ti aldaw dagiti puso. Daytoy ti panggep a masuktan ti nagan ti Pilipinas nga agbalin koma a “Maharlika”. Siempre, kumo gimluong a kas gurruod ken simgiyab a kas kimat ti nakuna a panggep....nagsisipolen kada nagsasallapiden dagiti reaksiyon ti kagimongan. Ngem sakbay nga intay ibuksilan dagita a reaksiyon , mangisingittay man pay kadagiti sumagmamano nga eksena itay kallabes:

***

Nangrugin ti panagkampanya dagiti papili a senador ken partylists. Kas gagangay, nagtignay met ti Comelec tapno naurnos nangruna iti panakaipaskil kadagiti campaign materials. Amin nga adda iti ruar dagiti designated wenno nailatang a poster areas...naikkat. Adda dagiti papili ti nagbulontaryo a nagikkat kadagiti campaign materialsda kadagiti maiparit a disso. Adda met dagiti inyaleng-alengda ti bilin ti Comelec. Kuna met ti Comelec...addanto sungsungbatanda a mandamiento kalpasan ti eleksiyon. Gagangay met a naimatangan ti pigsa ti istratihiya ti grupo dagiti agkakalaban a partido – administrasyon ken oposisyon. Dida man naggiddan iti maymaysa a rota, nalawag ti kinapinget ti tunggal grupo a mangigunam-gunam nga isuda ti umno a maibutos ken masuportaran. Ditay pay nadlaw dagiti narugit ken sinniriban nga estilo ti kampanya. Awan pay dagiti binnulgaran iti bangsit ken buyok wenno pinnadakes ken dinnadaelan. Ngem masigurotayo a mapasamakto dagita a binnakalan iti iyaasideg dagiti maudi nga aldaw ti kampanya. Sapay koma ta saan a nadara daytoy a panawen ti basingkawel. Ti imasna, no intay sublian dagiti pasamak, babaen iti record ti pulisya...addan dagiti pammapatay kadagiti kandidato ken opisyal ti partido iti nagduduma a paset ti pagilian. Adda kano pakainaigan ti pulitika dagita a krimen. Tsk tsk... no apay met nga adda dagiti tao nga imbes a dalusanda ti dalanda babaen iti legal a pamuspusan, tay rinuker a pamay-an ti dalanenda. Natural, magna dita ti bileg ti pirak ken armas.

Nupay nakaalerto dagiti otoridad, saan a maikkat ti amak wenno danag iti benneg dagiti umili nangruna kadagiti adda iti saksakupen ti 701 election hotspots. Kuna ngamin ti PNP nga iti pakabuklan a 701 hotspots, adda 94 kadagitoy ti naideklara a nga adda iti babaen ti kategorya a red wenno areas of grave concern. Kaadduan kadagitoy a disso ket adda sadiay Mindanao kas pinasingkedan ni Senior Superintendent Bernard Banac, pannakangiwat ti PNP.

***

Bayat a magmagnan ti kampanyahan, gumidgiddan met ti kampanya ti gobyerno babaen iti kapulisan kontra krimen kas koma kontra illegal a droga. Nagsasaruno itay nabiit dagiti naitumba wenno napapatay a suspects gapu iti droga nangruna iti deppaar ti NCR ken dumna a disso kas koma iti Batangas a nakapapatayan ti maysa a pusher. Kas kuna ti PNP, napapatay dagitoy ta limmabanda. Adu met dagiti naikulong ken nakasuan gapu iti shabu a ti kaudian ket maysa a buisenesswoman ti Malabon ti naapput kasta met ti kaduana gapu iti panaglako iti shabu. Maysa kadagiti kaudian a raid nga inaramid dagiti otoridad ket napasamak idiay Quezon City a ti naappot a suspect ket maysa a misis. Ti makasembron nga operandina ket karkarna. Ta ti shabu a gatangenna ket sukatanna iti underwear ti babae. Sabali met dagiti kaso iti panagipastrek iti shabu kadagiti pagbaludan a mailemmeng kadagiti underwears wenno balon a makan dagiti bisitaenda kano a balud. Iti sabali pay a trinabaho ti kapulisan kontra kriminalidad ket ti pannaka-raid ti balay ti agama a mayor ken bise mayor ti Batuan, Masbate itay nabiit.

Naala iti balay da Batuan Mayor Charmax Jan Yuson ken amana a bise mayor a ni Charlie Yuson dagiti agkakangato nga armas kas iti Bushmasterm N-16m baby armalite, tallo a 38 pistols, maysa a hand grenade ken fragmentation grenade. Awan dagiti agama idi maisayangkat ti raid nga addaan legal a search warrant. Dagita a krimen ti mangipakita nga adu pay dagiti parikut iti kagimongan ti rumbeng a masolbar ken mabantayan.

***

Maysa pay a kontrobersiya itay nabiit ket ti inaramid ti maysa a Chinese student iti estasyon ti MRT idiay NCR. Agasem ket imbes nga agtulnog koma ti gangannaet iti pagannurotan a maiparit ti agimet iti “liquid products” iti uneg ti tren, imsabbuagna ketdin ti eggemna a taho iti barukong ti maysa a pulis. Arestado daytoy ken naibilin a madusa ti babae a suspect babaen iti deportasyon. Imbag laketdin ta saan a bimmales ken saan a nakaaramid iti maikaniwas ti pulis. Nagpasensiya ti kalmado a pulis a nangipakita iti maysa a nga adal – a saan nga amin a pulis ket nadursok no masair ken maipababa ti kinapulisda. Adu ti nangdayaw iti kinatao ti nakuna a pulis.

Dayta ti maiparbeng tapno mapasubli ti talek ken respeto dagiti umili kadagiti nakaunipormi nga otoridad. ‘Bag laketdin ta awanen daydi lolok. Ta no isu ti masurot iti kasta nga eksena...amangan ta binuyatannan iti sangabalde a taho ti babae a Tsino. Malagipko pay idi adda kinariri daydi lolok a bouncer ti kabaret. Binagkatna. Diay bouncer? Saan. Ni lolok. Sana imbarsak iti ruar ti kabaret. Diay bouncer? Saan, daydi lolok. Siulimek laengen a nagawid daydi lolok. Ti adal...maymayat tay agpasensiya ngem tay maisagmakka, saan aya? No saan a nakapagteppel ti pulis a nasabuagan iti taho...amangan ta naagkanna ti balasang, este, sabagay, sakbay ti Valentine’s Day a napasamak daytoy.

***

Ala, subliantayon ti isyu a kayatda a sukatan iti Maharlika ti nagan ti Pilipinas. Maryusep...saan a basta-basta, kabsat a mapasamak dayta. Adu dagiti legal a dokumento ti masukatan kas pangarigan kas koma dagiti agdama ken nagduduma nga ahensiya ti gobyerno. Kas koma ti Phil. National Police...pagbalinem a Maharlika National Police; ti AFP agbalin a Armed Forces of Maharlika ken adu pay nga ahesiya. No iti pribado a sector, kas koma PAL... pagbalinem ketdin a Maharlika Airlines, imbag no mayat ti akinkua? Tinto la mapampanunotda ket.

Imbes koma kano nga ti asikasuenda ket dagiti aggagabsuon a parikut ti pagilian iti agdama. Kinangina ti presyo dagiti gagatangen, kinaadu dagiti awanan trabaho, nakaro latta a parikut iti illegal a droga, talna ken kapia idiay Mindanao, korapsiyon kadagiti ahesiya ti gobyerno, panaglablabes iti takem, parikut sadiay West Phil. Sea ken adu pay a parikut dagiti rumbeng a mapakatan iti solusyon. Ti angdodna, pards...no linuganan ti pulitika daytoy a kontrobersiya ti Maharlika...naspak ti puli! Hayyna...sapay koma ta maresolban iti kabiitan a panawen ti isyu. Adios mi amor, ciao, mabalos!


VIEW COMMENTS
DISCLAIMER:

SunStar website welcomes friendly debate, but comments posted on this site do not necessarily reflect the views of the SunStar management and its affiliates. SunStar reserves the right to delete, reproduce or modify comments posted here without notice. Posts that are inappropriate will automatically be deleted.


Forum rules:

Do not use obscenity. Some words have been banned. Stick to the topic. Do not veer away from the discussion. Be coherent. Do not shout or use CAPITAL LETTERS!