SECTIONS
Friday, April 26, 2019
SUPERBALITA CEBU

Epekto sa El Niño hinayhinay nang nasinati

GAWAS nga ningminos ang supply sa tubig sa kayutaan, apektado usab sa tumang kainit sa panahon ang kadagatan diin naobserbahan nga ningkunhod ang kuha nga mga isda sa mga mananagat sa pipila ka mga lungsod sa lalawigan sa Sugbo.

Si Baltazar Tribunalo, pangu sa Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO), nibutyag nga tungod sa taas nga temperatura sa tubig sa dagat, nanaghan ang mga dap-ag o crown of thorns.

Ang dap-ag kay klase sa starfish nga mokaon og corals ug makadaut usab sa mga reef.

Base sa pasiunang data nga nahipos sa mga sakop sa PDRRMO gikan sa mga local government unit sa lalawigan, nasayran nga duna nay na-report nga outbreak sa dap-ag sa mga lungsod sa Cordova, Moalboal, ug Dalaguete.

“Kon init gani, daghan pud kaayo siya (dap-ag), iyang kaunon ang corals. Mao man nay (corals) kan-unon sa isda. So, mominos ang isda, minos ang supply sa pagkaon sa isda kay gikaon sa dap-ag,” sigon ni Tribunalo dihang nahinabi sa mga tigbalita niadtong Lunes, Marso 18.

Gi-report usab ang nahitabo nga pagkamatay sa daghang mga bangus sa mga lungsod sa Cordova ug Ginatilan.

Ang pagminos sa kuha nga mga isda sa mga mananagat naobserbahan sa mga lungsod sa Cordova, Ginatilan ug Dumanjug.

Dugang sa pasiunang report sa PDRRMO, nahibaw-an nga nangamatay usab ang bag-ong mga tinanom sa National Greening Projects (NGP) sites sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) sa mga dakbayan sa Talisay ug Toledo ug lungsod sa Minglanilla.

Nangalaya usab ang mga dahon sa pocket forest sa lungsod sa Alcoy diin ang mga laya nga dahon kay nasunog sa mga barangay Poblacion ug Nug-as.

Sa Tuburan, naobserbahan nga nagsugod na og pangliki ang kayutaan sa Barangay Kabangkalan nga gitamnan sa mga mag-uuma og kape diin padung na og kalaya ang mga dahon sa kape.

Sa Tabuelan, hinay usab nga nangalaya ug nangamatay ang mga dahon sa coffee plantation sa mga barangay Villahermosa, Bongon ug Kantubaon ingon niini usab ang nasinati sa tanaman sa kape sa Barangay Bagtic, lungsod sa San Remigio ug sa lungsod sa Carmen.

Sa samang report, namatikdan usab ang anam-anam nga paghubas sa tubig sa kasapaan sa mga lungsod sa Catmon, Tuburan, Balamban, Asturias ug Sogod ug sa mga siyudad sa Naga ug Danao.

Si Tribunalo nidugang i-consolidate ang tanang assessment sa iyang mga sakop sa mga LGU nga ilang nabisitaan aron tan-awon kon duna bay bug-at nga rason nga magdeklarar og state of calamity ang lalawigan.

Karong Martes, Marso 19, magtigom ang technical working group sa PDRRMO alang sa consolidation sa mga report human tulo ka adlaw nga rapid assessment sugod niadtong Huwebes hangtod pagka Lunes.

Si Tribunalo namulong nga dunay P60 milyones nga quick response fund ang Kapitolyo nga 30 porsyento sa P198 milyones nga pundo sa PDRRMO alang sa 2019.

Sa pagkakaron, naa sa state of preparedness ang lalawigan diin gipaabot nga moluwat og executive order si Gobernador Hilario Davide III alang sa pagtahas sa lainlaing mga departamento sa Kapitolyo sa ilang mga gimbuhaton./SCG

Si Tribunalo nidugang kon madeklarar ang state of calamity dali magamit ang QRF ug wala nay bidding mahitabo kon mopalit sa mga butang nga kinahanglanon sa apektadong mga molupyo. (SCG)


VIEW COMMENTS
DISCLAIMER:

SunStar website welcomes friendly debate, but comments posted on this site do not necessarily reflect the views of the SunStar management and its affiliates. SunStar reserves the right to delete, reproduce or modify comments posted here without notice. Posts that are inappropriate will automatically be deleted.


Forum rules:

Do not use obscenity. Some words have been banned. Stick to the topic. Do not veer away from the discussion. Be coherent. Do not shout or use CAPITAL LETTERS!