SECTIONS
Saturday, August 24, 2019
SUPERBALITA CEBU

Fish kills nasinati sa Cebu: Kapitolyo

LIBOAN na ka mga isda nga lainlain og klase ang nangamatay sa mga fish pond ug aquafarms sa pipila ka mga dapit sa lalawigan sa Sugbo gumikan sa tumang kainit sa panahon nga nakaapekto sa tubig sa kadagatan ug anam-anam nga nihubas ang tubig sa danaw.

Ang lainlaing mga asosasyon sa mga mananagat ning-report sa Provincial Agriculturist nga daghan sa ilang mga binuhing isda ang nangamatay tungod sa tumang kainit sa tubig sa danaw ug dagat.

Si Provincial Agriculturist Roldan Saragena niawhag sa mga mag-uuma ug mananagat nga magpa-insured aron mabayran sa Philippine Crop Insurance Corporation ang nangadaut nga mga pananom ug binuhing mga isda pinaagi sa insurance.

Karong tuiga, ang Kapitolyo nigahin og P24 milyones alang sa agri-fishery insurance program, mas ubos kon itandi sa P37 milyones sa miaging tuig.

Gibanabanang moabot sa 300,000 ngadto sa 500,000 ka mga mag-uuma ug mananagat sa lalawigan sa Sugbo ug 70,000 niini ang na-insured sa Kapitolyo ubos sa maong program.

Sigon ni Saragena hayan ang uban niini nga wa ma-insured sa Kapitolyo posible naa nakarehistro sa Registry System for Basic Sectors in Agriculture (RSBSA) sa PCIC.

Ang Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO) nirekomendar na nga ipaubos sa state of calamity ang lalawigan nga gipaabot tukion sa Sangguniang Panlalawigan sa Sugbo sa session karong Lunes, Marso 25.

Si Saragena nibutyag moabot sa 4,900 ka mga bangus ang nangamatay sa usa ka fish pond sa Barangay Jagobiao, siyudad sa Mandaue nga may gidak-on nga 5,000 metro kwadrado. Di mominos P84,000 ang kantidad sa maong kadaut.

“Tungod sa El Niño, init na kaayo ang tubig, namatay ang mga isda kay mag-loss man na og oxygen,” sigon ni Saragena.

Sa report nga nadawat sa Office of the Provincial Agriculturist gikan ni Simeont Aledon, fishery coordinator sa Office of the City Agriculturist sa Carcar City, ang Camarie Lake Fishermen Association nipahibawo nga gibalhin unta sa kasikbit nga danao ang 15,000 kabuok mga tilapia sa Barangay Calidngan, dakbayan sa Carcar human hapit na mahubas ang tubig sa ilang danaw, apan kadaghanan niini nangamatay atol sa pagbalhin tungod sa kainit sa temperatura.

Ang Sacsac and Nailong Fish-Farmer’s Association sa samang barangay sa Carcar dali nga ni-harvest sa ilang stocks nga 6,000 ka mga tilapia sa duha ka fish cage ug fish pond gumikan sa kainit sa tubig.

Nabantayan usab ang hinay nga pagtubo sa 3,000 ka cultured nga mga tilapia sa laing fishpond sa Barangay Guadalupe, Carcar ug 1,200 ka mga tilapia sa Barangay Napo. Samtang nasinati ang pag-ice-ice sa seaweeds stems ug thallus sa duha ka ektarya nga gidak-on sa seaweed farm sa Barangay Bolinawan.

Aduna usab nangamatay nga mga talaba sa Barangay Poblacion 3 ug mga tilapia sa Barangay Tuyom.

Apektado usab ang aquafarms sa mga tilapia, danggit, gosso, bangus, gisaw, buriring, ug pasayan sa lungsod sa Alcantara.

Sa report nga gisumitir ni Gina Parela, fishery technician sa kagamhanan sa Alcantara, ngadto sa buhatan ni Saragena, siya niingon nga gamay na lang ang makuha nga stock sa lain laing mga klase sa isda karong panahona tungod sa kainit sa dagat sugod niadtong Enero hangtod sa kasamtangan.

Siya nidugang sa una tag tulo ka kilos kada adlaw ang makuha, karon usa ka kilo na lang ang ma-harvest kada adlaw na lang tungod sa init sa panahon

Ila usab nabantayan nga ang mga danggit magpakilid sa net tungod sa kainit sa panahon nga mabag-id ang lawas ug anam-anam kaputol ang mga ekog ug kini manglutaw sa dagat. Samtang ang mga tiyan ug bukobuko sa mga bangus ang ilang naobserbahan nga nangasamad.

Sa lungsod sa Balamban nangadaut ang 2.3 ka ektarya nga humay nga nagkantidad og P300,000. Nangadaut usab ang 20 ka ektarya nga kamaisan sa Dumanjug; .7 ka ektarya sa talong’ .5 ka ektarya sa batong’ .55 ka ektarya sa okra, .25 ka ektarya sa kamatis, ug 2.5 ka ektarya sa kasagingan sa lungsod sa Sibonga.


VIEW COMMENTS
DISCLAIMER:

SunStar website welcomes friendly debate, but comments posted on this site do not necessarily reflect the views of the SunStar management and its affiliates. SunStar reserves the right to delete, reproduce or modify comments posted here without notice. Posts that are inappropriate will automatically be deleted.


Forum rules:

Do not use obscenity. Some words have been banned. Stick to the topic. Do not veer away from the discussion. Be coherent. Do not shout or use CAPITAL LETTERS!

sunstar.com.ph