SECTIONS
Tuesday, August 20, 2019
BAGUIO

Luzano: Eleksiyon 2019…nadalus ngata wenno?

Karit Ken Kayetket

NADAGSEN a saludsod ti kanayon na masungadantayo tunggal umadanin ti panagpipili. Kas koma ita a panawen a dandanin umarangkada ti panagkampanya dagiti lokal a kandidato nupay idi pay Pebrero dose a rimmatsada dagiti pang-nasyonal...sangsangkamaysa ti linaon ti utek dagiti umili: nadalus ngata ti eleksiyon 2019? Saan ngata a magameran daytoy iti panagkusit ken dara? Bay-antayo a ti sungbat ket marurosto inton malpas ti eleksyon inton Mayo 13, 2019. Ngem sakbay nga intay araduen a suyuden ti regkang dagiti mabalin a mapasamak, intay man pay ringkunen dagiti kontrobersiya iti kallabes:

***

Kabaraan iti agdama a kontrobersiya ket ti nakuna ni Nur Misuari idi nagtaripnongda kenni Presidente Duterte sadiay Malakanyang a no saan a matuloy ti federalism, amangan ta adda gubat a mapasamak. Kapudpudotanna met ti isyu a nasurok 45 a mayors ditoy pagilian nga awanan Anti-Drug Council nasaklanganen iti kaso sadiay Ombudsman. No sadino ti pagtungpalan dagitoy a padamag...intayto suroten, pards.

***

Kas iti sinaplittayon itay nabiit a kontrobersiya iti nagbaetan ti Lower House ken Senado gapu laeng iti National Budget nga agpapan ita, dida pay napagtunusan. Nakisarita payen ni Pres. Duterte kadagiti maseknan dita Kongreso (House/senate) tapno mapasengkedanen ti budget ngem kasla awan nagnaanna. Ngamin, no saan a maipasa ti nakuna a budget adu a parikut ti ibungana manipud iti kanayonan koma a sueldo dagiti mangmangged iti gobyerno ken dadduma pay a benepisyoda agingga kadagiti patrabaho ken proyektos kada programa ti gobyerno. Apektado amin dagitoy. Natural, umadu manen ti ikkis kadagiti kalsada a mangkondena iti sibubukel a gobyerno nangruna iti administrasyon. Ngem no koma ta nagtunos a sigida dagiti kongresista ken senador iti linaon ti singasing a national budget, awan koman ti kastoy a gusot. Naannayas koman ti taray ti amin. Ti imasna, adu ti agkunkuna a gapu kano iti sinniripan iti pagkuwartaan ti maysa a makagapu. He he...dayta ti rigatna ta un-unaenda pay dagiti bulsada sakbay iti serbisyoda kadagiti umili. Dagitay kano naisingit a bilyones ti dida pagkikinnaawatan. Saan aya a napagnunummuandan iti Bi-Cam itay kallabes? “su ngarud, ah! ‘Nia manen ti problema? Ay ket pirak kabsat..pirak!

***

Adu dagiti nagsasaruno a linteg ti nayetnag kalpasan a pinirmaan ni Presidente Duterte. Mayat ta pagimbagan amin ti pagilian dagita. Nagamulo a naimbag dagita a singasing sakbay a nagbalin a linteg. Ti bangsitna, no awan IRR wenno tay giya iti implementasyonna, saan pay laeng a makakuti ti nakuna a linteg. Tsk tsk...makapasakuntip, kabsat ti kasta a proseso. Pudno a napipintas ti linaon dagiti baro a paglintegan...ngem iti isyu ti no kasano a maipakat, dayta ti ayan ti parikut iti agdama. Ket no agpaut a dida makaaramid iti IRR...nalungtotton ti linteg, dipay kimmidag. Saan aya a makapabuisit ti kasta a proseso?

Di imasna ngamin, adu unay dagiti nasasaririt ken sobra ti laingda kadagiti mammanday-lintegtayo iti agdama. Umanamongto met laeng, kontra pay laeng a kontra aglalo no naka-televised. He he...agaammotayon, pards. Dagita ti kunada a pa-impress wenno pa-epal nangruna no ti mammanday-linteg ket kandidato iti agdama. Ammotayo ngamin nga ugalin san dagiti kailiantayo ti kumabig kadagiti nangiwat uray awan met kaes-eskanna ti lawlawatenna. Pagay-ayat dagiti dadduma nga adda bumasnot iti administrasyon tapno makaaramid kano iti nagan. Ngem no anagem ti lablabidenna, agtinnag a personal met ti motibona. Kayatna laeng ti sumikat ken mabigbig. Hoy...talnakayo man. Agtrabahokayo ketdi. Aramid ti pakakitaan, ehe..kasla addan sa akinkua iti dayta a sao ditoy lokaledad, ah.

***

Baro a timmupak a kontrobersiya nangruna iti NCR. Daytoy ti panagkurang (kano) iti danumda dita a giniddanan ti isisilud ti El Ninio kano. Piman met dagiti agindeg kadagiti disso a nagkurang iti suplay ti danumda nangruna kadagiti pulos nga awanen ti nagtedted kadagiti gripoda. Natural, adu dagiti simmaranay. Pila ditoy ken idiay dagiti eksena. Adda payen tinnakawan iti timba ken nasakdon a danum. Ultimo gatad ti timba wenno containers ken nakabotelya a danum...ngimmato. Adda dagiti manangirurumen a negosyante, pards, a limmugan iti parikut gapu iti kurang a danum. Ket iti pannagna ti kontrobersiya, rimmuar nga adda met gayam nagkurang no apay a rimmuar ti nakuna a parikut. Nagpipinnabasolen ti MWSS, Maynilad ken Manila Waters. “Mismangement” kano ti rason. Palpak a panangimaton iti padanum ti makagapu. Ditan a simmabon dagiti mammanday-linteg kadagiti insayangkatda nga imbestigasyon. Gimmiddan met ti Malakanyang a nanggelgel kadagiti maseknan nga opisyales. Adda pay damag a kalpasan a maresolba ti parikut, adda opisyales a maikkat iti takem. No sibibiag pay daydi lolok: maymaysa laeng ti kugtarna: dikay pabasolen dagiti dam ta dakayo nga opisyales ti ramot ti parikut. Sige, apo Digong...kugsilam amin dagita a manangirurumen! Awanan puso ken rikna. Dagita koma ti maibitin a nakabaluknit sa mairareb idiay dam, buisit! He he...relaks laeng, lolong...amangan ta agungar manen dagita matmaturog nga aray-tiismo ken dayta kimmarandikangen nga angkitmo. Urayem ni Digong a mangkastigo kadagita.

***

No intay siripen dagiti nagduduma pay a kontrobersiya, simngat manen ti isyu ti ICC. Gapu ta nauman, immakaten a kas miyembro ti Pilipinas. Kas kidag ti Palasyo, no addaman opisyal wenno tao ti ICC ti umay ditoy pagilian nga agimbistigar kenni Presidente Duterte panggep iti isyu ti War On Drugs...masapaul kano a mai-deport a sigida. Dayta ti natangken a takder ti administrasyon nupay iti met sabali a benneg, adda manen dagiti nangumsi ken saan a naragsakan. Pagaammon ti amin nga iti likud dagiti pammapatay gapu iti kampanya kontra illegal a droga, saan latta a maikkat ti atap dagiti dadduma a dagita ket makuna nga EJK wenno extra judicial killings. Ti imasna ngarud, kuna met dagiti analysts...uray nainget ti kampanya kontra droga, adu met latta dagiti subeg nga awanan amak kadagiti pangta ken ballaag ti presidente. Adu dagiti mapatpatay gapu ta limmabanda. Adu met dagiti maar-aresto. Maymaysa laeng ti kayatna a sawen – naunegen ti rimmamutan ti illegal a droga iti sosyodad. Nagbalinen a negosyo nupay timon met iti pannakadadael iti masakbayan. Ti anglemna, ita a panawen ti eleksiyon, dakkel kano ti posibilidadna nga adda dagiti kandidato ti suportaran ken gastuan dagiti sindikato. Dayta ti gapuna no apay nga adda manen ti isyu ti Narco Lists, banag nga adu ti nangbabalaw. Simngat met ti damag nga adda empleado ti imigrasyon ti nagkikil iti P1.5M ken dagiti barangay tanod iti Quezon City nagkutong gapu iti droga. Manarimaanen ti imbestigasyon dagitoy a kaskaso. Haayy biag...no agaramidka iti imbag, dakeska. No agaramidka iti dakes, naimbag ngata?

***

Adun dagiti naipadamag a pammapatay nga addaan pakainaigan iti pulitika. Adda dagiti kandidato ken kabagyanda ti naipatli. Manarimaan pay laeng ti imbestigasyon kadagiti kaudian a kaskaso. Pulitika ti maitudtudo a gapu. Sabagay, no intay lukiben dagiti napalpalabas nga eleksiyon, kanayon a magameran iti dara, saan aya? Isu nga adda dagiti election hot spots a makunkuna gapu kadagiti paspasamak. Maymaysa laeng ti timon ti parikut: dagitay agkakaribal iti pulitika. Ti kayatda, isuda laengen ti agari iti lugarda. No adda tumubngar, no saan a pirak, bala ti katukadna. Kaanunto ngata a maungpot ti kastoy a kalbaryotayo ditoy pagilian? Kuna payen ti maysa a nauman: apay ngamin aya kano nga adda pay laeng eleksiyon? He he...sagudayen apo dayta ti konstitusyontayo. Ta apay, kayattayo kadi manen ti madiktaran babaen iti maysa a diktador? Ngekkk! Adios mi amor, ciao, mabalos!


VIEW COMMENTS
DISCLAIMER:

SunStar website welcomes friendly debate, but comments posted on this site do not necessarily reflect the views of the SunStar management and its affiliates. SunStar reserves the right to delete, reproduce or modify comments posted here without notice. Posts that are inappropriate will automatically be deleted.


Forum rules:

Do not use obscenity. Some words have been banned. Stick to the topic. Do not veer away from the discussion. Be coherent. Do not shout or use CAPITAL LETTERS!

sunstar.com.ph