SECTIONS
Wednesday, September 18, 2019
SUPERBALITA CEBU

16 anyos moambak unta, naluwas sa pulis

NAGBUNGA og maayo ang lakang sa kapulisan sa pagbantay sa duha ka mga taytayan sa Mactan.

Usa ka 16 anyos nga dalaga nga buot na usab untang magpakamatay niadtong Dominggo sa gabii, Agusto 18, sa Marcelo Fernan Bridge ilang naluwas.

Napakgang ang iyang plano kay nabantayan siya sa mga sakop sa Tactical Motorcycle Riders Unit (TMRU) sa Mandaue City Police Office (MCPO).

Ang dalaga nga naglakaw pa nga nagtungas sa taytayan daling giduol sa mga pulis nga nagduda sa iyang katuyoan.

Ila kining giestoryahan ug gipatug-an. Ang dalaga, kinsang ngan gipugngan, nitug-an sa mga pulis nga gusto siyang magpakamatay kay kanunay siyang kasab-an sa iyang lola.

Gimaymayan siya sa mga pulis sa iyang sitwasyon.

Ang dalaga nabugnaw, gipapauli sa ilang balay nga duol ra sa taytayan.

Niadtong Biyernes sa gabii, usa ka 16 anyos nga atleta, Christian Joseph Lumapas nga gi-report nga missing, nakit-an nga niambak sa taytayan sa Mactan.

Tungod niini, si Police Regional Office (PRO-7) Director Brigadier General Debold Sinas nimando sa kapulisan sa Mandaue ug Lapu-Lapu nga bantayan ang mga taytayan.

Pabantayan ni Sinas ang taytayan gikan sa alas 9 sa gabii ngadto na sa alas 6 sa buntag.

Bantayan sa MCPO ang Marcelo Fernan ug Cansaga Bridge nga naa pulos sa ilang jurisdiction. Pinaagi sa text message, gikompirmar ni MCPO Director Police Colonel Jonathan Abella ang pagpakatap na sa kapulisan sa Marcelo Fernan Bridge ug Cansaga.

Gibutyag ni Police Colonel Clarito Baja, hepe sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO), nga sugod sa Dominggo sa gabii, gibutangan na nila og pulis ang karaang Mandaue-Mactan bridge. Kini aron sa pagbantay sa posibleng molayat sa naasoyng taytayan.

Matod ni Baja nga mga sakop sa Gun-ob Police Station ang iyang gipa-assign sa taytayan sanglit ila kining area of responsibility.

Duha ka pulis matag gabie ang magbantay sa taytayan gikan sa alas 9 sa gabie hangtod sa alas 6 sa buntag.

Maglakaw ug magmotorisklo ra hinuon ang mga pulis nga mag roving sa taytayan aron kalikayan nga makabalda sa kahuot sa trapiko.

Unsay hinungdan

Si Dr. Rene Obra, pangu sa Center for Behavioral Sciences (CBS) sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC), nihatag og tulo ka mga rason nga sagad hinungdan sa paghikog sa kabataan.

Una, mao ang problema sa gugma. Ikaduha mao ang “altruism” o kaha peer pressure.

Ang ikatulo mao ang problema sa pag-eskwela ug pamilya.

Matod ni Obra nga base sa datos sa mga eksperto, mas taas ang kaso sa mga lalake nga magpakamatay kay sa mga babaye.

Kini tungod matod niya, isog ang mga lalake, apan way igong kaisog nga mosulti sa iyang gibati.

Duna usay posibilidad nga migamit og illegal nga drugas ang biktima hinungdan sa “hallucination” nga magtukmod kaniya sa paghimo og di mao.

Apan di gihapon kakompyansahan ang mga babaye nga mga batan-on tungod kay sagad kanila maglaslas.

Matod ni Obra nga ang mga tawo nga mag-suicide o attempted suicide nagkinahanglan og dugang attention.

Unsay buhaton?

Sila gihulagway ni Obra nga attention seeker ug nagkinahanglan og follow up sa mga igsuon, ginikanan o ubang mga miyembro sa pamilya.

Gipahibawo sab ni Obra nga dako usab og tampo ang social media diin matod niya nauso na ang “copycat suicide” nga possibleng misunod lang ang biktima sa iyang giidolo o suod nga higala.

Lakip na sab ang bullying o sungog tungod kay ang mga teenager nga nag edad 15 ngadto sa 20 anyos sagad makasinati og depresyon, ubos og serotonin ug ubos ang tolerance o emosyonal.

Pasidaan ni Obra nga di maayo manaway o manungog. Pahimangno usab niya nga mas maayong alerto usab sa pag counsel ang mga magtutudlo ug guidance counselor nga motabang usab sa mga tinun-an.

Dunay mga tambal ug treatment nga mahatag ang mga doktor sa mga biktima.

Apan dako og ikatabang ang tinuod nga pagmahal ug pagtagad sa pamilya nga mahimong kadangpan sa kabataan ug masultihan sa mga problema. (ANV, dugang taho nila ni AYB, GCM)


VIEW COMMENTS
DISCLAIMER:

SunStar website welcomes friendly debate, but comments posted on this site do not necessarily reflect the views of the SunStar management and its affiliates. SunStar reserves the right to delete, reproduce or modify comments posted here without notice. Posts that are inappropriate will automatically be deleted.


Forum rules:

Do not use obscenity. Some words have been banned. Stick to the topic. Do not veer away from the discussion. Be coherent. Do not shout or use CAPITAL LETTERS!

sunstar.com.ph