SUPERBALITA CEBU

Ang Dakong Hawan nga Gibilin ni Nyor Erning

(Si Ernesto D. Lariosa, gibantog nga kolumnista sa Superbalita Cebu, nitaliwan niadtong Agosto 20, 2019 sa sakit nga liver cancer. Ilusad ang iyang unang Librobalak nga "Bangaw sa Alimungaw" karong Agusto 24, 3:30 sa hapon, sa Tandang Sora Hall, Cebu Normal University.)

Dako ang hawan sa panimalay ang gibilin ni Ernesto D. Lariosa kon Erning, akong amahan.

Karon makita gihapon nako siya nga molingkod sa rocking chair dayog tan-aw og salida o balita sa telebisyon.

Makita gihapon nako siya magduko-duko sa iyang laptop aron magsulat og balak, sugilanon ug aron makapasa sa iyang lindog matag semana ining pamantalaan.

Makita gihapon nako nga maningkamot siya nga makatikang og tulo ka libo balik-balik sa sala kay alang niya paugnat kini sa kusog.

Makita gihapon nako siya nga madasigong mosugat sa iyang mga higala nga midalikyat og mibisita kaniya.

Mabatyagan gihapon nako ang kislap sa iyang mga mata matag imbita namog jogging sa boardwalk sa Dakbayan sa Naga ug matag adto namog lainglaing lugar—mapa baybayon man o dakbayan.

Ilado si Papa isip banggiitang magsusulat sa pinulongang Sugboanon. Daghan siyag pasidingog nga nadawat.

Apan pipila lamang ang makatugkad sa iyang kalawom ug tinud-ay nga pagbati isip bana, amahan, igsuon ug higala.

Maunongon nga bana si Papa.

Sugod pagkabata nako hangtod karon walay laing gihigugma siya nga babaye kon di si Mama Susan Lariosa lamang.

Pulong pa sa akong inahan nga bisan makainom ug magkalapaslapas kay makatulog sa van, mouli gyud si Papa kaniya matag adlaw.

Halangdon siya nga amahan alang nako ug sa pito ko ka mga igsuon—Egi, Aban, Cha-cha, Jarrel, Ole, Pachel ug Erna.

Gitagaan mi niyag desente nga kinabuhi. Lisod ang pag-amuma og anak samot nag walo kabuok, unya lima niini mga laki pa.

Apan si Papa gipas-an gyud mi padung ngadto sa among kaugmaon.

Nahinumdom na lang ko kaniadtong nagtuon pa ko sa kolehiyo. Matag hatag niyag kwarta para tuition nako iya kong pahimangnoan nga isulod ang kwarta sa medyas kay basin kuoton sa mga snatcher sa Colon.

Magkinto ko mag lakaw padulong sa eskuylahan apan akong kasingkasing nagsiyagit nga mapasigarbohon kay akong amahan nangita gyud og paagi nga makahuman ko ug akong mga igsuon sa pagtungha.

Importante kaniya ang edukasyon kay siya ug iyang mga igsoon nga naningkamot gyud sa paglampos bisan sa kapobre.

Matinabangon si Papa.

Dili siya magduhaduhag tabang sa iyang mga igsoon ug mga kaliwat kon magkinahanglan.

Usahay iyang suguon akong mga igsoon pagpadalag kwarta sa iyang mga higala nga nagkinahanglan.

Ang iyang pagkamabination gapahimangno kanako kanunay nga bisan dili adunahan, aduna gihapoy matabang.

Dako iyang pagmahal sa kinaiyahan.

Makaingon ko nga suwerte kaming managsuon nga aduna kamiy amahan nga gitugotan mi nga masinati ang among kabatan-on nga malipayon pinaagi sa pag suroysuroy sa mga bungtod ug hagonoyan, pagsawom sa dagat ug pagkatkat sa mga kahoy.

Nagdako mis iyang mga sugilanon kabahin sa mga dagat, bungtod, mga langgam ug mga kahoy.

Gani iyang award-winning nga mga sugilanon sa Palanca nga "Ang Baybayon ni Simon" ug "Hingigo" tipik lang sa iyang tinguha nga mahandom ug magam ang kinaiyahan.

Supak siya kaniadto ug hangtod karon sa pagtukod sa cement factories sa among lungsod sa San Fernando.

Nakasabot siya nga nagkinahanglan og panginabuhi ang iyang mga tagilungsod apan dili unta bayloan ang kahimsog sa umaabot nga henerasyon.

Gakuha siyag kusog sa kinaiyahan.

Sa pag-antos niya sa kasakit sa iyang tiyan tungod sa liver cancer nahanaw ang kasakit sa dihang gipadungog ko siyag awit sa mga langgam ug dagayday sa sapa.

Natimahoan niya ang kahumot sa mga bulak, Sampaguita, Santan ug Sunflower.

Gamhanan ang mga handuraw ni Papa makawalag sakit ug makapahupay sa mga problema.

Kinabuhi ni Papa ang pagsulat ug ang Sugbuanon Katitikan.

Bata pa lang si Papa moapil na siyag mga kontes sa pamalak ug diskurso.

Idolo niya ang iyang maguwang nga laki nga si Atty. Jerry Lariosa sa hagit sa pamalak kaniadto.

Pagkaulitawo niya iyang natagboan ang iyang mga higaladagang, usa na niini si Mel Allego nga doctor na karon ug nakabase karon sa Amerika.

Gitukod nila ang pundok sa mga batan-ong magbabalak nga Albicalarivi dayon Bathalan-ong Halad sa Dagang (Bathalad).

Tibuok kinabuhi niya iyang gialagad sa dagang.

Gani bisag niadtong na-ICU na siya sa 2017, una niyang gipangayo pagmata mao ang laptop kay magsulat na siya.

Hangtod sa iyang kataposang mga adlaw sa niaging semana iyang gipaningkamotang maayo ug makalingkawas sa iyang kahimtang aron makatambong sa paglusad sa iyang unang Librobalak nga "Bangaw sa Alimungaw" karong Agusto 24 (3:30 sa hapon) sa Tandang Sora Hall, Cebu Normal University (CNU).

Pangandoy ni Papa nga adunay Sugboanong magsusulat nga makadawat og Noble Prize for Literature.

Monang magarbohon siyang maghisgot sa naabot sa katitikan sa iyang mga higaladagang batan-on kaniadto ug hangtod karon—Lamberto Ceballos, Butch Bandillo, Januar Yap, Josua Cabrera, Myke Obenieta, Jeremiah Bondoc, Ceedee Borden ug si Kevin Lagunda.

Sa pagpanaw ni Papa, dako ang hawan nga iyang gibilin sa panimalay sa iyang mga kabanay, sa iyang mga higaladagang ug sa Sugbuanon Katitikan.

Apan sigurado kong malipayon siyang gahandom sa mga kagahapon ug gadasig sa iyang mga minahal nga magpakabuhi ug mokumbati!


VIEW COMMENTS
DISCLAIMER:

SunStar website welcomes friendly debate, but comments posted on this site do not necessarily reflect the views of the SunStar management and its affiliates. SunStar reserves the right to delete, reproduce or modify comments posted here without notice. Posts that are inappropriate will automatically be deleted.


Forum rules:

Do not use obscenity. Some words have been banned. Stick to the topic. Do not veer away from the discussion. Be coherent. Do not shout or use CAPITAL LETTERS!

sunstar.com.ph