ANG Office of the Ombudsman namugna  pinasikad sa atong 1987 Constitution. Dako ug lapad kaayo ang gahom sa Ombudsman labi pa ang pagdisiplina sa mga hiwi ug salawayong mga empleyado ug opisyal sa kagamhanan. Nag-unang tahas niini mao ang pagsumpo sa kurapsyon nga mao ang nag-unang problema sa atong nasod karon nga maoy hinungdan nga na-ot-ot ang kaban sa kagamhanan. Adunay gahum ang Ombudsman sa pag-imbestigar ug pag-prosecute sa mga malapason sa balaod nga mga public official.

"The Manny Pacquiao Blog". Click here for stories and updates on the Filipino boxing champ.

Apan karon morag nawala naman ang pagsalig sa katawhan ning maong buhatan gumikan kay daghan naman kaayong mga nagduda sa integridad ug kapabilidad sa Ombudsman. Gani nasuta karon nga daghang mga kaso nga ilang gisang-at ngadto sa Sandiganbayan ang na-dismiss. Nganong na-dismiss man? Gumikan kay huyang ang ilang mga ebidensiya. Kanang mga investigator ug mga prosecutor sa Ombudsman bagito nga mga abogado. Gihimo lang nang training ground ang Ombudsman. Inig abot sa panahon nga aduna nay igong kasinatian, mo-apply na pagkapiskal o huwes.

LANGAYAN

Usa sa mga isyo nga gilabay ngadto sa Ombudsman mao ang pagkalangayan nga moimbestigar sa mga kaso. Daghan nang mga kaso nga nagtipun-og sa maong buhatan. Sila pa abtan tag siyam-siyam diha. Naa lay kasong Consolacion Mayor Avelino Gungob Sr., kabahin anang iyang pagpadayon sa illegal quarry operations puwerting daghana na na diha. Wala pa gyod maresulbar. Ambot unsang mga ebedensiya ang ilang gikinahanglan? Mao nang pabaga na lang gyod sa nawong kanang mayora.

Gawas pa, kanang Ombudsman labi pa dinhi sa Visayas, morag na-demoralized gumikan sa dili maayong pagdumala ni Deputy Ombudsman Pelagio Apostol. Kana si Apostol mao nay nagdala og tigaw nianang maong buhatan. Estrikto nga wala sa lugar. Magmugna og iyang kaugalingong balaod. Ang publiko adto dagan sa Ombudsman kon dili mahatagan og dokumento sa usa ka ahensiya sa kagamhanan. Apan kon ang Ombudsman na ang dili mohatag labi pa ngadto sa media, asa naman sila dagan?

MGA KASO

Komusta na man ang mga dagkong kaso nga gipang-imbestigar sa Ombudsman? Sama nianang Balili property issue sa Kapitolyo? Ang Cebu International  Convention Center (CICC)? Ang ubang mga isyo kabahin sa mga anomaliya sa pagpahigayon sa Asean Summit gawas niining nabaniog nga decorative lampposts? Kini gong Ombudsman gumikan ba kaha sa kadako ug kalapad sa ilang gahum, pataka na lang og pangimbestigar. Unya gumikan sa kagamay lang sa ilang personahi, dili na nila maato. Maoy hinungdan nga mabiyaan na lang hinuon.

Unya sige pa sila og awhag sa publiko nga moreklamo nila kon adunay nadiskobrihan nga mga anomaliya. Asa ka anomaliya nga daghan man hinoon kadudahan diha mismo sa ilang buhatan? Wala kaha mangahalin kanang mga tawo diha? Nganong dugay man sila makaresulbar og mga kaso? Mao nga magduda na lang ta ana nila. Kinsa man ang mo-Ombudsman sa taga Ombudsman?

(bobby@sunstar.com.ph)