BAGUIO

Luzano: Duterte kontra ABS-CBN...pagtungpalanna ngata?

Karit ken Kayetket

ITI uneg ti nasurok dua a tawen a kasla nakaturog ti nadagsen a ballaag idi ni President Duterte kontra ABS-CBN...kellaat manen a nagriing ti nakuna a kontrobersiya.

Iti imasna...adu dagiti naguray iti nakuna nga ibabangon manen ti isyu.

Mailagip nga idi Abril 2017, inakusaran idi ni President Duterte ti nasao a network a saan kano a nangipatangatang kadagiti political advertisementsna para iti 2016 Presidential campaign idinto ta nabayadanen.

Inulit-ulit idi ni President Digong ti atapna nga inikkan kano ti importansiya ti nasao a network iti panangipatangatangda kadagiti campaign ads ni sigud a senador Antonio Trillanes kumpara kadagiti dadduma.

Tsk, tsk... Medyo nadagsen ti akusasyon, pards, a nangitonda iti ballaag ti presidente a saan kanon a ma-renew ti prangkisa ti nakuna a network iti sumuno a tawen.

Mapasamak ngata daytoy? Ngem sakbay nga intay binsabinsaen a sukimaten ti isyu, intay man pay palabasan dagiti paspasamak iti kallabes:

***

Iti pannakaisursurat daytoy nga espasyo... madama pay laeng ti rupak dagiti atleta manipud sangapulo ket maysa a pagilian para iti Southeast Asian (SEA) Games a maang-angay ditoy pagilian.

Adda pay laeng iti kangatuan a puwesto ti Pilipinas no medal tally ti saritaan. Addaantayon iti 56 gold, 40 silver ken 21 bronze kumpara iti maikadua a puwesto ti Vietnam a 25 gold, 29 silver ken 31 bronze.

Mano laengen nga ay-ayam ti maangay isu a kuna dagiti opisyonado iti sports nga awanen ti pagamkan ti Pilipinas no medalya ti basaran. Kasla kukuatayon ti korona, pards. Kinapudnona, naobserbarantayo iti opening ceremonies...grabe ti kinaadu dagiti atletatayo kumpara kadagiti kalaban.

Garbo ti nakuna a seremonya. No sibibiag la koma daydi lolok...amangan ta napanna inabayan ni President Duterte iti panagrayray-awna ken panagsalsalana a giniddanan pay ni Senador Bato Dela Rosa. 'Nia ngata ti sinala daydi lolok kas pangarigan?

Sus, maryakusina...maymaysa laeng ti salana, pards..."pakep ti cabaret."

Ngem pudno a naragsak ni Digong iti dayta a gundaway...a kasla apagapaman a nalipatanna dagiti negatibo a kumkomento ken pammadakes sakbay iti panangrugi ti SEA Games. Nupay nakunana nga paimbestigaranna dagita nga akusasyon apaman a malpas ti SEA Games.

Sabalinto manen nga eksena dayta nga intay suroten. Para kadagiti atletatayo a makaragpat iti medalya, adda agur-uray kadakuada a gunggona (cash rewards) a kas sagudayen ti linteg ti pagilian.

Agbiag ti Phisgoc nga idauluan ni Chairman Alan Peter Cayetano a nabalangatan a kas "Best SEA Games Organizer" babaen iti Sports Industry Awards Asia (SPIA).

Mabuhay!

***

No adda sam-it nga intay mananam gapu iti resulta ti SEA Games...adda met gimmiddan a pait.

Daytoy ket ti report ti Programme for International Student Assessment (Pisa) a nakaibutaktakan a bimmagsak iti "reading" ken nakulelat iti "math" ken "science" dagiti Pinoy students iti 79 a pagpagilian.

Indagadag ti PISA a nakaragpat iti kababaan a rating iti reading comprehension ti Pilipinas manipud iti 79 a nasyon a nairaman iti daytoy.

Inako met ti Department of Education (DepEd) ti nakuna a resulta. Kuna ni DepEd Undersecretary ken Spokesperson Analyn Sevilla a daytoy ti kaunaan a nakisalip ti Pilipinas iti Pisa.

Kayatda kano a timbangen ti kapasidad ti adal dagiti estudyante a Pinoy.

Ngamin, no maibase kano iti performance dagiti estudyante iti National Achievement Test (NAT) ditoy pagilian, maidasigmon ti resultana iti nababa a gradoda iti Pisa.

Base iti PISA results, dagiti estudyante a Pinoy nga edad 15 ket nakaragpat laeng iti 340 points iti reading comprehension exam a nababa unay kumpara iti Organization for Economic Cooperation and Development (OECD) average nga 487 points.

Nakulelat met ti Pilipinas iti mathematics ken science a nakaragpat iti maikadua a kababaan a ranggo.

Ket gapu iti dagita a resulta, naaddaanen ti Dep-ed iti giya wenno pamkuatan tapno masolusyonan ti nakuna a parikut. Makatulong kano ti Pisa results iti policy formulation, planning ken programming ti DepEd.

Maipalagip nga adda 7,233 Pinoy students manipud 188 public ken private schools iti sapasap a pagilian ti nangala iti OECD-administered exam idi 2018.

In short...masapul a maagguantaran a husto ti pannakaisuro ti reading, math ken science kadagiti pagadalan tapno ditayto manen matnag iti "kangkongan."

***

Barangay ken Sangguniang Kabataan (SK) Elections inton Mayo 2020 naisanud inton December 2022.

Daytoy ti ramen ti deklrasyon babaen iti pannakapirman ni President Duterte iti linteg a mangisanud iti nakuna nga eleksiyon.

Adu dagiti agkakanat a reaksiyon panggep iti daytoy.

Adda dagiti nagsakuntip: Kasanon dagiti rinuker, sadot ken kurakot kano a barangay officials agraman SK? Imbes kano a masukatan dagitoy babaen iti eleksiyon, agtultuloyda pay laeng agingga't 2022.

No kano kadagiti mayat ti rekordda...awan parikut iti pagtultuloyda nga agsirbi. Adda pagnumaran dagiti bumarangay kadakuada. Ngem kadagiti eppes nga opisyal... dagita ngarud ti rumbeng a siripen ti gobyerno.

Rumbeng kano a madusa dagita wenno maikkat iti serbisyo. Di rumbeng a buyaen dagita nga anay ti kagimongan.

Sapay koma kano, kuna dagiti nasimron...ta iti pannakaisanud ti eleksiyon pam-barangay ken SK ta sukimaten dagiti maseknan nga ahensiya ti gobyerno ti nagappuanan dagita nga opisyales ta di kaasi dagiti umiuli.

Adda pay dimmaplis: amangan kano ta mapan laeng dagiti pondo-pang-eleksiyon iti "pork barrel" dagiti mammanday-linteg.

Tsk, tsk... Gapu iti baro a linteg...natural kimmuntra dita ti National Citizens' Movement for Free Elections (Namfrel). Di kano rumbeng a maitantan dagiti naitanin nga eleksiyon.

Adda met pasagid ni Election lawyer Romulo Macalintal a maikaniwas iti Konstitusyon ti panagkansela iti eleksiyon gapu ta adda karbengan dagiti umili a mangpili kadagiti mangituray kadagiti barangay.

Kuna met dagiti legalista: no dida umanamong iti pangeddeng ti presidente...mabalinda met ti kumamang iti Korte Suprema.

Maryusep... Baro manen a parikut, kabsat.

***

Itay laeng nabiit....adda manen paludip nga inaramid ni President Duterte kenni Vice President Leni Robredo. Babaen iti pannakainuman ti maysa nga news agency...

Kiniddaw ni President Duterte kenni Vice President Leni a dinan gamden ti tumaray iti kina-presidente.

"Huwag ka ng tumakbong presidente, wala ka talagang alam," im-pir-ak ti presidente sana pinaipusan a "disgrasyado" no ni Robredo kano ti ag-presidente.

"Disgrasya kayo kung si Leni ang... subukan ninyo."

***

Subliantayon ti tema panggep iti ballaag ni President Duterte panggep iti sasaaden ti prangkisa ti ABS-CBN.

Pagaammotayo dagiti prangkisa dagiti radyo ken telebisyon ket magna iti Kongreso. Ti prangkisa ti nasao a network ket agpaso kanon inton Marso 2020.

Ti kaudian a damag ket kasla nakuyem a maisaang iti komite ti Kamara dagiti nailinyan dita a kiddaw iti renewal gapu iti Christmas break ti Kongreso.

Kinuna met ni House Speaker Alan Peter Cayetano nga ammon ti nakuna a network nga unaen pay ti Kamara ti budget ken revenue bills.

Sabagay, innayon ni Cayetano a nawaya pay ti panawen ti Kongreso iti Enero ken Pebrero iti umay a tawen tapno aksiyonanda ti bills iti renewal sakbay ti Marso a panagpaso ti prangkisada.

Inggunamgunam ni President Duterte a rumbeng kano a saanen a mai-renew ti prangkisa ti ABS-CBN iti sumaruno a tawen...malaksid kano no aprubaran ti Kongreso ti extension ti prangkisada.

No saan a mapirmaan a kas linteg ti renewal ti nakuna a network, kaawatan a mapasardeng ti operasyon ti radyo ken telebisyon ti ABS-CBN.

Nadagsen ti kinuna ni Digong: "Ang inyong franchise mag-end next year. If you are expecting na ma-renew yan, I'm sorry. You're out. I will see to it that you are out."

Tsk, tsk... Nadagsen, pards. Sadino ngata ti pagtungpalan ti nakuna a tensiyon? Narigat ti pattapatta. Urayentayo laengen dagiti pasamak agingga't Marso 2020.

Adios mi amor, ciao, mabalos!


VIEW COMMENTS
DISCLAIMER:

SunStar website welcomes friendly debate, but comments posted on this site do not necessarily reflect the views of the SunStar management and its affiliates. SunStar reserves the right to delete, reproduce or modify comments posted here without notice. Posts that are inappropriate will automatically be deleted.


Forum rules:

Do not use obscenity. Some words have been banned. Stick to the topic. Do not veer away from the discussion. Be coherent. Do not shout or use CAPITAL LETTERS!

sunstar.com.ph