SUPERBALITA DAVAO

Reyes: Bikil sa Isla nga batuhon

Seth delos Reyes

NIABOT na ang panahon nga giingon ni President Rodrigo Duterte aron hisgutan ang desisyon sa arbitral tribunal kalabot sa hukom kinsay tinuod ng tag-iya sa Scarborough Shoal ug Spratly Island nga giilogan sa nasud Pilipinas ug China.

Sa mensahe ni Pres. Digong sa United Nations, iyang gibanhaw ang desisyon sa arbitral tribunal nga maoy mahimong yawe alang sa malinawon nga relasyon sa mga nasud nga nagakabingkil tungod sa pagpang-angkon sa mga propidad nga wala na nasakop sa ilang nasud.

Usa ka kadaugan alang sa mga Pinoy ang pag ila sa nasud nga maoy may katungod sa mga dapit nga naapil sa buruka nga gipasang-at sa Permanent Court of Arbitration tungod sa pag angkon sa nasud China sa Scarborough Shoal nga nasakop sa Exclusive Economic Zone sa Pilipinas ubos sa United Nations Law of the Sea (Unclos) nga maoy naga tan-aw sa kahapsay sa mga nasud kon ang kadagatan na ang pagahisgutan.

Halos tibook South China Sea ginaangkon sa nasud China nga sila ang naga panag-iya hinungdan nga buot nilang gamhan ang tanang kanasuran sa mga kalihokan sa kadagatan, sa mga butang ug kinaiyahan nga nasakop sa South China Sea.

Naila ang mga Tsino sukad pa nga mga negosyante ug nagalawig sa kadagatan aron ibaligya ang ilang produkto ngadto sa ubang kanasuran latas sa South China Sea apan walay record matud pa sa Tribunal nga ilang giangkon nga ila ang kadagatan sa South China Sea.

Sukad sa paglingkod ni Duterte sa pwesto, daw iya nang gihatag ang katungod sa mga Intsek nga mobuhat unsay ilang gustong buhaton sa Scarborough Shoal tungod kay wala tay kapasidad nga makigharong sa pwersa sa higanteng nasud kon giyera ang hisgutan.

Kahinumdoman nga niadtong Enero 22, 2013, ubos sa administrasyon ni President Benigno Aquino III, mipasaka og reklamo ang gobyerno sa Pinas batok China sa Arbitral Tribunal apan wa ilha sa China ang hukmanan ug niadtong Pebrero 19, 2013 mopadala og sulat sa atong gobyerno nga wala nila ginarespito ang maong hukmanan kay wala kunoy jurisdiction pagsulbad sa maong buroka.

Niadtong Oktubre 29, 2015, ang Arbitrary Tribunal nagpamatuod nga duna silay katungod ug niadtong Hulyo 12, 2016 mipakanaog sa hukom nga walay basihan ang pag-angkon sa China sa Isla sa Scarborough Shoal tungod sa iyang matang nga usa kini ka bato, dili yuta diin mahimong panginabuhian ug puy-an sa mga Chino ug gawas niana, nasulod sa sukod sa Exclusive Economic Zone sa Pilipinas.

Sukad 1960 hangtud sa 1980, ang mga sundalong Kano ug mga Pinoy nagagamit sa maong isla alang sa military exercise diin ang mga abyon sa US Air Force maghulog sa ilang mga bomba alang sa bomb drill.

Wala napugngi ang pagsulod sa mga Tsino sa maong dapit ug naghimo og artificial nga isla diin ilang gihakot ang yuta nga karon nahimong usa ka military base sa China alang sa pagpalambo sa ilang mga interest.

Ang mga nasud sa Asya nanghinaut nga dili unta mahiming pabilo ang pag inilogay sa teritoryo ngadto sa usa ka dakong giyera tungod posible nga madamay ang gagmay ugaling mogamit na ang mga dagkong nasud sa mga modernong armas igugubat sama sa nuclear power kon magkasangka ang gamhanang mga nasud, giyera nga magsugod sa pag inilogay sa usa ka Isla nga bato.

Kon ugaling mahitabo nga magkasangka ug sulongon na ang atong nasud, andam ba kita nga manalipod?

Ang mga kritiko sa administrasyon karon nga kuno mga nationalistic ug mga patriotic, unsa man ang inyong ikasaad alang sa atong nasud?


VIEW COMMENTS
DISCLAIMER:

SunStar website welcomes friendly debate, but comments posted on this site do not necessarily reflect the views of the SunStar management and its affiliates. SunStar reserves the right to delete, reproduce or modify comments posted here without notice. Posts that are inappropriate will automatically be deleted.


Forum rules:

Do not use obscenity. Some words have been banned. Stick to the topic. Do not veer away from the discussion. Be coherent. Do not shout or use CAPITAL LETTERS!

sunstar.com.ph