Ang na-admit sa Barili District Hospital ug infirmary sa lungsod nanubra sa kapasidad sa ilang katri tungod sa nagkadaghang pasyente sa tipos o typhoid fever.

Si Dr. Johanna Lois de Leon, medical officer III sa Barili District Hospital, niasoy sa SunStar Cebu, nga 60 na ka mga pasyente ang nasulod sa ospitali kagahapon, Hunyo 26, 2022, ug ang 27 niini na-diagnose nga typhoid fever.

Samtang, si Dr. Joseph Martel Mahinay sa Barili Infirmary, niingon nga dunay walo lang katri sa pasilidad apan dunay 14 ka pasyente na-admit sa typhoid fever kagahapon, wala pay labot ang kaso sa dengue.

Matod ni Mahinay, ang mga pasyente gi-monitor naa na lang sa hallway ug dunay lima nga gipaubos pa sa confirmatory test alang sa typhoid fever sa infirmary.

Kadaghanan sa 41 ka kaso sa typhoid naa sa Barili District Hospital ug ang mga bata sa infirmary sa lungsod.

Matod ni Mahinay, siyam sa 14 ang confirmed ug active cases sa infirmary pulos bata, samtang si De Leon niingon nga kadaghanan sa na-admit nga typhoid cases sa ospital apan dili pa makatino sa ilang gidaghanon.

Si Mahinay nagkanayon nga ang tanang kaso nga na-admit sa infirmary pulos moderate cases, kinsa nidugang nga labing daghang nasulod sa infirmary natala sa miaging semana human namatikdan ang maong sakit sukad sa Marso ning tuiga.

Si De Leon usab nagkanayon nga ang admitted typhoid cases sa district hospital pulos kontrolado samtang ang uban naghinayhinay na og kabaskog ug gikatakda nga makagawas na.

Si De Leon niingon nga kini maisip na nga outbreak sa lungsod tungod sa nagsaka nga gidaghanon sa kaso sukad sa Mayo.

Gikan sa Marso 16 ngadto sa Hunyo 25, ang data sa Cebu Provincial Health Office (CPHO) nagpakita nga 98 na ka mga tawo ang nasakit sa tipos sa Barili diin tulo ang namatay.

Ang mga kaso gikan sa 24 sa 42 barangay sa Barili.

“Not counting pa tong uban nga wala pa gyud na-diagnosed but nagsige na og manifest og mga hybrid nga fever, mga classic symptoms gyud sa typhoid,” matod ni De Leon.

Si De Leon nagkanayon nga ang mga kaso nalakip sa food ug contaminated water, diin ang lokal nga kagamhanan nimando na sa paghimo og pakisusi sa tinubdan sa tubig sa lungsod.

“Siyempre mga bata dili man gyud na ingon nga punit deretso ra sud baba og unsay mapunitan. So, mao gyud na akong gidudahan nga mao gyu’y cause nga laganap gyud ang typhoid dinhi sa Barili,” dugang ni De Leon, diin ang komon nga simptomas mao ang sakit sa tiyan, kalibanga ug constipation.

Matod ni De Leon, sila dunay test kits nga moila sa maong sakit ug ang Cebu Provincial Government naghatag usab og dugang medisina ug test kits.

“Atong gilikayan nga complications kanang mag-bleeding na gyud ang iyahang gastrointestinal,” matod niya bahin sa tulo ka mga nakalas sa maong sakit sa Barangays Poblacion ug Gunting.

Si Maria Rosario Mompar, 73, inahan sa 29-anyos nga si Shaun Miguel Mompar nga namatay sa tipos niadtong Hunyo 14, 2022, niingon nga ang iyang pamilya walay ideya kon asa kini nakakuha sa maong sakit.

Matod ni Mompar, ang ilang giinom kanunay sa balay pulos purified water gikan sa refilling station ug dili tap water.

Samtang si Mayeth Selitona sa Barangay Sta. Ana, inahan sa 12-anyos nga Grade 6 graduating student, kinsa na-admit sa Barili Infirmary sa Hunyo 25, niingon nga mineral o purified water usab ang ilang giinom.