CARMELO D. LARIOSA

Panadtaran, San Fernando, Cebu


Tungod sa kaakohan nga gibilin sa mitaliwan niyang ginikanan, naningkamot si Emerald nga dili sila magutman. Duna siyay duha ka mga manghod nga nagtungha sa hayiskol nga nagkinahanglan pa og pag-atiman sa usa ka inahan, ug siya ang nahimong ikaduhang inahan sa iyang mga manghod. Una siyang miundang sa pagtungha dihang namatay si papa niya Agustin ug misunod si mama niya Milagros, kinsa nanugon nga dili gyud niya pasagdan ang iyang mga manghod nga sila si Victoria ug Renato. Sama sa pagabuhaton sa iyang inahan nga manindag isda, sayo siya nga mimata aron moadto sa bodega ni Mr. Nicolas, ang dato sa ilang balangay nga may dakong negusyo sa panagatan. Moangkat siyag isda aron ibaligya. Dili nag ani si Emerald makapanghindik sa iyang kaugalingon sama sa ubang mga dalaga sa ilang baryo. Igo na kaniya ang makaligo ug makapamulbos dayong adto sa merkado sa ilang lungsod. Kaniadto tiggamitan siyag humot nga agwa apan karon wala na tungod sa ilang panginahanglan matag adlaw.

May lalaki nga nahigugma kaniya sa hilom, si Severino. Dugay na kining nagsige og sunodsunod kaniya aron ipadayag niini ang iyang gibati, apan wala niya sugta ni pasaliga, kay kon dawaton niya ang gugma niini lagmit nga mohangyo kini nga magminyo na sila nga dili niya gusto nga mahitabo kay may mga manghod pa siya nga nagtungha pa. Si Severino, sama kaniya, anak pod og kabos nga ginikanan. Unsaon na lang?

Apan usa ka hapon niana nisugot si Emerald dihang gidapit siya ni Severino pagpanuroy sa mamingaw nilang baybayon kay daw may talagsaong gahom ang pulong-hangyo ni Severino nga makigpanuroy kaniya.

“Wa ba gyud koy dapit sa imong kasingkasing, Emerald?” bugnaw ang tingog ni Severino. Matag karon ug unya, tugawon sila sa hinaganas sa mga balod sa naglihok nga taubon.

“Sabta ko, Ver. Duna pa koy kaakohan nga dili angay talikdan alang sa akong mga manghod,” hinay ang tingog ni Emerald nga nalingaw sa paghakophakop sa puting bunbon nga gihakgom sa tuo niyang kamot. Didto sa unahan ang mga balod daw mga buhing linalang sa dagat samtang nagpadayon pagkisaw matag karon ug unya.

“Mao ba? A, kining, Emerald, mahimo ba nga hagkan mo ako iniglantong ning dagat nga atong gisaksihan karon?” hinay ang tingog ni Severino, apan naghatag kinig kabalisa sa huna-huna ug kasingkasing ni Emerald.

“Hala, uy! Kalain god ana. Babaye maoy mohalok sa lalaki?” ni Emerald nga wala motan-aw sa ulitawo.

“Bitaw, lain gyud, Emerald. Pero kuan...kuan man god, inighuman nimog halok sa akong aping o ngabil, basin dili na kita magkakita pa.” Gitutokan ni Severino si Emerald, dayon giwaling niya sa halayong lawod sa unahan.

Nahalingi si Emerald sa ulitawo human mabati ang mga pulong niini. Way mga pulong nanggawas sa iyang baba. Nahilom siya.

Wala dangtig dugay milantong na ang dagat. Pagka tahom sud-ungon sa dagat nga daw may talagsaong lamat nga miawhag sa kasingkasing ni Emerald nga hagkan si Severino. Gihagkan niya si Severino dili sa aping kundili sa mga ngabil mismo niini. Ug dihay mga dapya sa mga balod nga mingtuasik sa ilang tiilan.

DUGAY na kadto. Karon edaran na si Emerald. Tungod sa iyang kakugi nakalampos sila si Victoria ug Renato sa ilang mga kurso sa kolehiyo ug duna nay mga trabaho.

Ning hapuna midalikyat si Emerald sa puting baybayon sa ilang balangay. Nakita niya ang hulma sa mga tunob diha sa bunbon ug didto sa unahan nakita niya ang bayhon sa usa ka binuhat nga hagbay dang nasag-ulo sa iyang kasingkasing. Si Severino. Nagpaingon kini kaniya aron siya sugaton. Misinggit kini, “Emeraldddd! Nia ko mibalik, kay ikaw ug ako tipik man ning baybayon ug sa paglantong sa dagat!” Ug gigakos siya ni Severino. Inanay sab nga milihok ang taubon alang sa lain nga paglantong. (KATAPUSAN)