Ngana ning Ginu kang Moyses,

“Itagulaling mo Kanaku ding balang pangane mu.

Ing mumunang supling ding balang atsan karing Israelitas

kanaku la, tau la man o ulimo.”

~ Ing Maldang Pamaglikas | Dangka 13: Sunis 2

(Exodus 13:2)

“Kaybat ing Ginu dala na ka king gabun ding Kanaanita

at ipagkalub Na ya Keka, anti king pengaku na king tipan na keka, at pipumpunan mu,

kaylangan mung ipagkalub king Ginu ing pangane ning balang atsan,

Ding sablang pangane lalaki ding balang sese mu pibandyan ning Ginu.

Atbusan me kapamilatan ning tupa ing balang pangane asnu,

dapot nung e me atbusan, paklyan me batal.

Atbusan me ing balang pangane karing mambang mu.”

“Karing daratang a aldo, kabud kutnan na ka ning mambang mu,

‘Nanung buri nang sabyan nini”, sabyan mu kaya,

Kapamilatan ning masikanang gamat ing Ginu pepalwal na katamu Eyiptu,

lwal ning gabun ding pamanalipan.

Inyang ing Parao kisnang migmasyas yang e na katamu e buring ibulus,

ing Ginu pete ne ing pangane ring tau at ulimo king Eyipto.

Inya pin daraun ke king Ginu ing mumunang pangane

ning balang atsan at atbusan la ring balang pangane mambang.

At mangaring anting tanda king gamat mu at ing bansag king kanwan mu

a ing Ginu binulus na katamu Eyiptu kapamilatan ning payupaya nang gamat.”

~ Ing Maldang Pamaglikas | Dangka 13: Sunis 11-14

(Exodus 13:11-14)

“Reuben, ika ing pangane ku,

ing kanakung sikanan at ding mumunang bunga ning kanakung sikanan,

makapayuna king dangalan at makayangat king upaya.

~ Ing Pamaglalang | Dangka 49: Sunis 3

(Genesis 49:3)

“Ding sablang mamusni king atsan ding balang laman,

tau man o ulimo, a yampang da king Ginu, maging keka.

Makanyan man, ing pangane ning tau sukat mung atbusan,

at ding pangane ding e malinis a kaladwan kekang atbusan.”

~ Ding Bilang | Dangka 18: Sunis 15

(Numbers 18:15)

Anti king makasulat king batas ning Ginu,

“Balang lalaki a minunang memusni king atsan

mayaus yang nwan king Ginu.”

~ Lukas | Dangka 2: Sunis 23

*

Atatandanan ku pa ing parati nang sasabyan meyangu-bye inda ku kareng wali ku potang sasabyan dang aku ing “favorite” na. Nganang inda ku: “Aru, balu yo? Nung e mu kang koya yu ala ko ngan ngeni, kasi nung mibakle ya inyang penganak ke e kayu meging tau neng bolang!” Ita ing parati nang sasabyan karela uling malino ing pamangalalu da kanaku neng mayayakit a lakwas na kung lilingapan at luluguran.

Antita ata tagana nung pangane ka. Balamu naman makayagpang ita keng kaburyan ning Ginu nung pakasanakan la ring sunis dikil karing pangane, lalu na nung pangane yang lalaki.

Makanyan man, ing pangane yang balamu wari kadwang pengari subali karing ibpa at indu. Ita pauli ning ing pangane yang kayantabe da ring pengari keng pamagtaguyud kareng wali, e mu king kaylangan king pibale-bale (pamangan da, pibalsan da at panmagaral da) nung e king pamituntun karela king mayap a panugali magmula king kayanakan da angga na king kawani na la king pibale-bale at karing pengari.

Kawala da bye ring pengari—nung sakaling malakwan la king pangane ding supling da—senayan a ing pangane yang ganap king tungkulan ding pengaring ala na. At ita naman bala sinarya ning Apung Ginu a ding pangane atin lang likas a masabal, lingap at lugud karing kapatad da—karing wali da. Ing bage iti miraras angga na king miras na la king makagyung twa ding mikakapatad o agyang mikasarisarili na lang pibale-bale at lipi da at magi na la namang pengari.

Makanyan man, karing balang batas ating pasubali ngana pin ning kasebyan. E mu malagad ing malilyaring Ing pangane magi yang e karapatdapat mamuntukan karing makawali o mekad kabaligtaran mu naman ing malilyari—deng makawali e da paulagan ing pamamuntukan ning pangane lakwas na nung e ya masalapi. Atin mu naman kasing malilyari keng kasalungsungan man o agyang keng milabas a nung ninung tatalan dakal a salapi ya ing mumutus at yang mipapamintwan.

Maralas matutupad at maging tutu keraklan subali mu nung deng aliwang pengari e da tutukyan ing antining turu ning Ginu karing Banal a Kasulatan. Agyang karing aliwang kasalpantayanan makanyan ing gawi da—paulagan da ing likas at mitakdang tungkulan ning pangane. Dapot, ating tau a e da no gagalang ding Banal a Kasulatan at ing kapagnasan ning Ginu dikil karing pangane at aliwa pang panugaling masampat at makayagpang king Kayang kaburyan.

* * *

Dake Talabaldugan:

1. mimasmas (pangdiwa) mitawan, migising o milingat bigla, mikapanimanman, mibalik o misubli panimanman kaybat ning pangabusul, pangalyu o pangalasing. English – woke up from slumber, become concious again, aware, cognizant, back to one’s senses, animate, enlightened. Alimbawa king pamangamit: “Malambat na lang magtudtudtudturan ding memalen inya sukat na lang mimasmas keng katutwan a makagyung atin lang kakanang tinape aldo’ldo nung e kaylangan d’Ya namang abalu ing kasuywan king Apung Ginu.”

2. mimi (pangdiwa) mamawas laman pantug; patulwan ing imi. English – urinating, taking a pee, pass water. Alimbawa king pamangamit: “Balang mimi ya ing tugak lalbug namng tambing keta kekami.”

* * *

MIKASING-KABALDUGANG at MISALUNGAT

KABALDUGANG AMANU TAMU

miragsa – milako pangatikdo o pangatalakad. Maralas magagamit kareng impun o bage—e tau.

mitomba – kasingkabaldugan ning miragsa, dapot maralas magagamit karen mung e tau.

misaldak – biglang pangalako panagtikdo. Bigla, masikan o bina.

misakinda – makasalampak miragsa, mibwal a gulut ing makadugpa.

mibwal – maralas karing impun o aliwang bage magagamit, mlagad magagmit karing tau.

mikera – banayad a pangabwal o pangaragsa.

misakab – biglang pangasubsub makarugpa katawan pati na lupa.

misubsub – mibwal a lupa ing mumunang dinugpa.

* * *

Salamat pung dakal king pamanangkilik keng Kapisik at SunStar Pampanga. Malyari ko pung mag-email keng kek’ong talasulat king garciakragi@yahoo.com/ mag-text o maus para karing kutang o munikala: 0942-3924-399 o 0945-3795-270.