Daghan ang naglibog kon nganong hilabihan ka dato sa usa ka kanhi opisyal sa gobierno. Dato tungod kay daghan og gipatukod nga luho nga mga balay, daghan og kayutaan, adunay gipanag-iya nga kompaniya, gawas pa sa gipanag-iya nga daghan nga mga mahalon nga sakyanan.

Buyno, kon kugihan ang usa ka tawo, dili imposible alang kaniya nga ma-dato.

Apan ang gikatingad-an sa mga tawo, diha magsugod ang ka-dato sa dihang nahimo siya nga dakong opisyal.

Sa wala pa siya matudlo, ordinaryo lang siya. Magsakay lang og tricycle kon mo-report sa opisina kay wala man siyay kaugalingon nga sakyanan. Apan sa dihang natudlo na, aduna na siyay “service vehicle” gikan sa gobiyerno.

Makita nga nag-anam og kadako ang iyang impluwensiya sa kagamhanan. Adto moagi kaniya ang tanang importanteng mga dokumento ug dili mopirma ang gobernador kon walay initial sa maong opisyal.

Nahimo siyang “representative” sa usa ka opisyal sa tanang importanteng mga meeting, apil na ang paghimamat sa tanang mga bisita nga gustong makigkita sa opisyal.

Inanay nga naila ang maong opisyal ug niabot sa punto nga ang iyang tingog gitahod na sab nga tingog sa iyang boss.

Dinhing panahona, migawas ang mga balita nga ang maong opisyal mao na sab ang ägianan” sa mga kontraktor, mga bidder, suppliers ug tanang gustong mag-negosyo sa probinsiya.

Matod pa, walay negosyo nga mahimo kon dili moagi kaniya ug kon moagi kaniya, adunay kantidad nga iyang dawaton. Take it or leave it, matod pa.

Dinhi nagsugod pagpamalit og kayutaan ang maong opisyal. Tungod kay daghang kwarta, daghan sab siya og mga kabit. Pusotpusot ang mga uyab sa maong opisyal, ang uban gibalayan ug gihatagan pa gyod og kaugalingon nga negosyo.

Midaghan ang iyang mga kabtangan, midaghan sab ang iyang mga anak.

Ug matod pa, ka-napulo pil-a ang tubo sa puhunan kon magnegosyo sa drugas. Gituhoan nga naapil ang maong opisyal sa negosyo sa drugas tungod sa iyang kakalit nga pagka-dato.

Sa dihang padung na mogawas sa katungdanan, daghan ang gustong mangutana kon dis-a gikan ang puhunan sa mga negosyo ug mga gipamalit nga kayutaan sa maong opisyal. Gusto sab sila masayod kon dis-a man og kwarta ang maong opisyal nga gigamit niya pagpamalit sa mahalon nga mga sakyanan, ingon man kwarta sa pagpatukod sa daghang kabalayan.

Ang uban naghisgot na gani og “ill-gotten wealth” ug gusto nga ipa-lifestyle check ang maong opisyal.

Apan kutob lang sa estorya ang katawhan kay wala man gyoy tawo nga nangahas og pormal nga pag-hangyo og lifestyle check sa maong opisyal.

Hangtod karon nga sibilyan na lang ang maong kanhi opisyal, walay isog nga mipasaka og sumbong batok kaniya.

Mao kini giingon nga di gyod maluto ang pagkaon kon pirmi lang aso unya walay kayo ang ubos sa kaldero.