PORMAL na nga gipaila niadtong adlawng Huwebes and bag-ong hulagway sa kuwarta de papel sa nasud sa Pilipinas.

Gibutyag sa Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) Cagayan de Oro branch nga mas lisod na kini sundugon sa ilegal nga paagi ang bag-ong mga kuwarta.

Si Cecilia C. Cellona-Hortal, ang senior currency specialist for cash department sa BSP, nibutyag nga ang bag-ong kwarta nga P20, P50, P100, P200, P500 ug P1,000 nikatap na karon sulod ug gawas sa nasud.

Gibutyag usab ni Hortal nga mahimo na nga pabayloan ngadto sa bangko ang daan nga mga kuwarta.

Ang bag-ong money bills miagi pa og grabe nga saway gikan sa mga eksperto tungod sa giingong sayop nga mga detalye. Niabot og tulo pa ka tuig una pa kini napagawas sa BSP.

Matud ni Hortal nga ang bag-ong kuwarta adunay gitawag nga asymmetric serial number diin nagpasabot nga nagkadako ug nagkadako ang numero niini gikan sa unang numero hangtud sa kataposan.

Ang bag-o ug ang daan nga kuwarta dunay gitawag nga watermark diin dili gyud mapapas kong itandi sa peke nga kuwarta.

Ang watermark mao ang anino sa hulagway nga makita sa kwarta de papel kon ipa-ihag sa hayag.

Aduna usab kini mas baga nga security threads nga naglutay sa kwarta ug mas makita kon i-atubang sa suga.

Ang papel niini adunay gitawag nga security fibers diin mga eksperto lamang ang maka-ila kon tunhay ba ang kwarta o peke.

Ingon man, ang bag-ong kuwarta dunay anti-bacterial effect diin kini nagpasabot nga dili kini mataptan og kagaw nga mahimong delikado sa panglawas nga magdala unya og sakit sa katawhan.

Ang iyang gitawag nga see-through marks, diin adunay pulong "PILIPINO" makita kon i-atubang sa suga.

Ang bag-ong currency, adunay presyo nga P4.00 matag usa ug lisod na sundugon sa mga sindikato, matud ni Hortal.

Ang bag-ong hitsura sa nasangpit nga mga kwarta de papel adunay pirma ni Presidente Benigno Simeon C. Aquino, III ug BSP head Amando M. Tetangco, Jr.

Daghan ang nalibog sa middle initial sa pirma sa presidente tungod kay nasayran man sa tanan nga "Cojuangco" ang middle initial niini apan ang nakabutang sa bag-ong kuwarta letter "S". Gani daghan ang nagtuo nga nasayop kini paghimo.

Apan gipasabot sa opisyal sa BSP nga ang presidente mismo ang nagbuot nga "S" ang iyang middle initial tungod kay iya kining gisunod sa pangalan sa iyang amahan nga si Senator Benigno S. Aquino Jr. tungod kay siya Benigno S. Aquino III man. (Loui S. Maliza)