Dear Noy Kulas,

Usa ko ka rape victim. Sukad sa nahitabo kini kanako, nausab gyud og maayo ang akoang kinabuhi. Ambot usahay makapangutana ko sa Ginuo kon nganon ako pa man. Hangtod karon mahadlok kong makakita og laing tawo.

Bisan unsaon nako pag-ingon sa akong kaugalingon nga damgo ra to ug ma-rewind ang hitabo aron makalikay ko, di na gyud. Ang akong uyab mitabang kanako aron makalimot ko, apan wa gyud. Usahay makahuna-huna ko sa pagpakamatay. Tungod sab sa nahitabo kanako, nalayo ko sa akoang bugtong anak.

Gusto ko sa kinabuhi kalipay lang mao nga bisan dunay problema di gani nako huna-hunaon. Karon di gyud madala og piyong. Samot pa gyud kay ang akoang uyab ni-resign na tungod sa nahitabo kanako. Ang problema kay nagsige og panawag ang usa ka manager sa iyang gitrabahoan aron hangyuon ko nga i-settle na lang ang kaso kay maninay man sa usa sa mga nag-rape nako. Nahadlok siya kay basin butangbutangan siya og sala, labina kay toa pa ang iyang mga butang didto.

Mahibalik pa kaha ang normal kong kinabuhi? Unsaon ko man sa paghikalimot sa traumatic nakong kasinatian? Mabutangbutangan ba ang akoang uyab kay gi-hold ang mga gamit sa akoang uyab sa manager. Nanguha na siya og tawo nga kaubang tripolante sa akoang uyab. Unsa may akoang buhaton aron di ko mahadlok sa mga suspek unyag atubang namo atol sa hearing? May luna pa ba kaha ko ining kalibutana? Libre na ba ko tanan sa abogado? Safe ba kaha ko?

JEN

Jen,

Nakasabot kaayo ko sa imong gibati kay di lalim ang imong naagian. Sama sa uban nga mga kasinatian nga mapait ug makahahadlok, lain na nga normal nga kinabuhi ang imong maangkon. Sama namong namatyan og anak, sagad makaingon ming bag-ong normal life ang among nasudlan. Lahi na gyud kon itandi kaniadto samtang wa pa mahitabo ang mapait kaayong kasinatian. Ikaw, sama sa uban nga rape victims pud, makabangon pa gikan sa mapait nga kasinatian.

Dinhi gud sa kalibutan, lainlain ang atoang mga pagsuway nga maagian. Depende ra gyud nato kon mosungasong ba kita o di. Naa ang Diyos kanunay mag-abay kanato. Sa akoang kasinatian, makaingon ko nga wa gyud mi biyai sa Diyos. Masakit man tuod but knowing that He is there with us, igo na kaayo nako nga malipay ug nagpasalamat. Just believe.

Ipakuha ang iyang mga butang. Magpakuyog siyag pulis o barangay officials sa iyang pag-adto. Ipareklamo sa barangay diin nahimutang ang buhatan aron duna gyuy public record. Ipa-blotter sab ang hitabo sa pulis.

Ang angay mahadlok di ikaw, kon di ang mga suspek. Kon mahadlok ka, di sila masilutan sa ilang gibuhat kanimo. Angay silang magbayad sa sala nga ilang gibuhat diha kanimo. Ayaw sab kahadlok kay naa ka na man sa mga kamot sa kagamhanan, ila kang panalipdan. Sige lang kay naa koy tawgan nga opisyal sa social welfare aron akong mahisgutan ang imong kabalaka.

Sunda ang mga proseso nga ipahigayon sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD) kay kana gitumong aron ka maka-recover. Hugti ang pag-ampo.

NOY KULAS

(kulassuper@sunstar.com.ph)