MAS daghan ang nabuthan og pabuto sa miaging pasko ug sa pagsugat sa bag-ong tuig kay sa tuig 2012.

Ang talaan sa Department of Health (DOH) nagpakita nga niadtong Sabado, miabot na og 962 ang kadaghanon sa nabuthan og pabuto lukop nasod. Kini mas taas na og 4 porsiyento itandi sa tuig 2012.

Apil sa mga nabiktima mao ang duha ka mga bata didto sa Quezon City kinsa ang usa naputlan og kamot ug nabutaan sa usa ka mata. Ang usa ka bata gideklarar sa mga doktor nga ‘brain dead’ nga buhi man tinuod apan talandugon kaayo ang kahimtang sa iyang kinabuhi.

Sa nagkataas nga kadaghanon sa nabuthan ug sa nasubli-subli nga mga insidente sa disgrasya sa pabuto, gisugyot karon sa DOH nga hingpit na nga idili ang pabuto labi na sa pasko ug bag-ong tuig.

Ang Malacañang miingon nga ila pang gitimbang-timbang ug maayo ang mao nga sugyot sa DOH. Samtang, si Cebu City Mayor Michael Rama supak sa total ban sa pabuto.

Nangatarungan si Rama nga basin og mobiya sa ilang negosyo dinhi sa nasod ang mga negosyanteng Intsik kon himuon sa gobyerno ang nahisgo­tang sugyot.

Atong respetuhan si Rama sa mao niyang huna-huna. Apan isip amahan sa dakbayan sa Sugbo, angay niyang tan-awon ang interes sa kinabuhi kay sa negosyo.

Angay usab hinuktokan ni Mayor Ra­ma nga matag higayon nga dunay mabuthan og pabuto sila mga Pilipino ug dili ang mga Insik. Dugang hinuktokan sa Mayor mao nga panahon sa Chinese new year wala may nadala sa tambalanan kay nabut­han nga ang pabuto tungod man kaha ni sa mga insik.

Ang kagamhanan kinahanglan nga mopatuman og political will aron mapanalipdan ang kinabuhi sa katawhan. Nganong nahimo man ni Mayor Rodrigo Duterte ang hingpit nga pagdili sa pabuto sa dakbayan sa Davao. Wala man lagi nang­layas ang mga negosyanteng Intsik gikan sa Davao?

Kon wala pay national law nga mapasar batok sa pabuto, ang kagamhanang lokal dunay mahimo pinaagi sa pagpasar og ordinansa sa pagdili sa pabuto sama sa gihimo sa Davao.

Walay magpabuto kon walay pabuto. Walay mopalit og pabuto kon walay namaligya og pabuto. Walay mamaligya og pabuto kon walay mohimo sa pabuto. Sa laktod dili lisod ang pagpakgang niini.

Mahimong maselebrar ang pasko ug bag-ong tuig sa mas alegre nga paagi nga dili na gamitan og pabuto. Sama gihapon sa Davao City nga ang ilang gibuhat pagsugat sa bag-ong tuig mao ang torotot festival. Nahimong alegre ug naila pa sa tibuok kalibutan ang maong kalihukan.

Bulahan ang Pasko ug Bag-ong tuig nga dili malihian sa disgrasya.