PAGASAULUGON karong tuiga ang ika-25 nga kasumaran sa UN Convention on the Rights of the Child (CRC).

Kini ra yata ang pangkalibutanong kasabutan nga gipirmahan sa halos tanang nasud sa kalibutan isip sa pag-ila sa katungod ug pag-amoma sa mga kabataan. Ang nasud sa USA ug Somalia mao na lang yata ang wala makapirma niini. Kung wa ko masayop, giratipika ang CRC sa senado sa Pilipinas niadtong 1990 isip pagdawat sa iyang tulubagon sa kabataang Pinoy.

Kung nakapirma ang estado niini, aduna kini responsibilidad sa pagpatuman sa iyang nasud pinaagi sa mga nasudnon ug lokal nga balaod ug mga programa nga magtubag sa panginahanglan ug katungod sa bata.

Sa pagpanglabay sa panahon, nakita nga adunay mga kabag-ohan sa kahimtang og kulang ang CRC busa gipaguwa ang duha ka mga “Optional Protocols” (OP) sama sa OP on the Sale of Children, Child Prostitution and Child Pornography ug ang OP on Child Involved in Armed Conflict.

Tungod lagi kay “optional” dili tanang ni-pirma sa CRC obligadong mosunod sab sa OP. Apan niadtong 2009, tungod sa nagkadaghang isyu sa mga bata nga dili matagad sa ilang Estado, nagporma ang UN Human Rights Council (HRC) ug intergovernmental “Open-ended Working Group” (OEWG) aron hisgutan ang ideya sa paghimo og ikatulo nga OP (OP3).

Busa, niadtong Disyembre 2011 gidawat sa UN General Assembly ang final draft sa OP to the CRC on a communications Procedure. Usa sa mga unod sa OP3 mao ang pagpadangat sa bata nga biktima sa abuso, iyang pareyente, grupo nga nagtabang sa bata, ug kaso ngadto sa Child Rights Committee kung nahurot na ang tanang paagi sa hingtungdang Estado sa pagtubag sa kaso sa bata. Buot ipasabot niini nga kung nakita nga dili na makahatag og proteksyon ang Estado sa problema nga gipasang-at sa bata, pwede na siyang modiretso didto sa pangkalibutanong hukmanan. Dili pud basta basta nga modawat ang Committee sa kaso tungod kay seguraduhon niini nga naay basihan og wala manumbaling ang Estado sa kaso sa bata nga gipasang-at.

Niadtong Mayo 2012, gipirmahan sa 20 ka Estado ang OP3 aron masugdan na ang pagpa-ratify niini sa mga nasud. Gikinahanglan ang 10 ka mga Estado nga mo-ratify sa OP3 aron hingpit kining mapatuman. Tingali niabot na’g sobra 10 ka Estado ang ni-ratify. Ang pinakabag-o mao ang nasud sa Belgium niadtong Mayo 30, 2014 nga gikalipay sa mga child rights advocates sa tibuok kalibutan. Dinhi sa Asia, ang Thailand pa lang ang naka-ratify. Ang uban wala pa sama sa Pilipinas nga unta kanunay kining nag-una sa hisgutanang bata ug babaye. Tingali ang mga nagpungasing isyu sa “Mother of all Scam” ni Napoles ug ang pagmata sa higanteng China nga nangilog og daghang lugar sa South China Sea maoy nakapalangan nga ma-ratify kini sa senado. Bugbog-sirado sab ang senado karon tungod sa scam mao nga gipadaplin lang una kining OP3. Naa pa kining EDCA sa Amerikano nga nakadugang pud sa trabaho sa senado. Apan sa katapusan, malaumon ang mga rights advocates nga ma-ratify na kini sa senado sa panahon ni PNoy.