INUTIL ang Department of Education Region 11? Mao kini ang maumol nga pangutana sa akong hunahuna atol sa pagbukas sa klase niadtong Lunes kay daghan lagi ang nagyawyaw nga mga ginikanan.

Usa sa ilang gikalagutan ang nahitabo sa 772 ka mga Kindergarten sa

Kapitan Tomas Monteverde Sr. Central Elementary School (KTMSCES).

Naglagot sila kay wa giklasehan ang 712 ka mga bata. Usa ra man gud ang regular Kindergarten teacher nga maoy mo-handle sa 60 ka mga bata -- 30 sa buntag ug 30 sab sa hapon nga klase.

Akong nasabtan nga nagdasok ang mga bata sa KTMSCES sanglit paborito kini sa mga ginikanan. Bisan ang mga nagpuyo sa distrito sa Agdao, Buhangin ug Talomo didto gyud magpa-enrol sa ilang mga anak.

Ako sab nasabtan ang katarungan nga misaka ang ihap sa enrollees tungod kay nagmahal ang matrikula sa mga pribadong eskwelahan.

Dinhing bahina nasayop ang Deped 11. Wa nila nakita kini nga suliran dihang giaprubahan ang application sa mga pribadong tunghaan nga magpataas sa ilang matrikula.

Dugay na kining problemaha. Gani, dihang nagsugod ang K to 12 program niadtong Hunyo 2012, nahiubos ang Deped ug nasuko kanako ang principal sa KTMSCES tungod sa akong gibalita nga usa ka titser lamang sa 300 ka Kindergarten.

Usa sa mga solusyon nga ilang gihimo mao ang pag-hire og volunteer teachers. Ug karon kay wa nay volunteer teachers, siyaro wa gyud sila naka-hire? Ug wa gyud diay sila nakakuha og leksyon sa kasinatian sa miaging tuig?

Giangkon sa Deped 11 nga kuwang og 2,277 ka magtutudlo, 3,296 ka instructional classrooms, ug 262,393 ka lingkuranan sa public elementary schools samtang sa secondary level, 1,555 ka magtutudlo, 1,447 ka classrooms, ug 56,833 ka lingkuranan ang gikinahanglan ning tuiga.

Nagbalik-balik na kining problemaha matag tuig. Unsa man diay ang gihimo sa Deped? Nganong wa man gihapon nasulbad?

Mao kini ang hinungdan nga nakasulti ang akong higala nga komentarista sa radyo nga: "Inutil and Deped 11!"

Ning hitaboa, di nako mabasol ang mga opisyales sa Deped 11 kay mao gyud kini ang resulta sa centralized government. Di man gud makabuot ang mga opisyales sa regional level nga sulbaron ora-mismo ang suliran kay moagi pa man sa national office.

Ug kung padak-an ang pundo sa Deped, di man sab sila ang makabuot tungod kay mag-agad man sa Kongreso nga maoy motuki sa atong national budget.

Nganong nagdaginot ang gobyerno sa edukasyon? Kini tungod kay dako kita'g utang (foreign debt) nga maoy prayoridad nga bayran sa gobyerno.

Busa, tungod niini, di ako makaingon nga inutil ang Deped 11.