TIAW bay usa ka kahoy makapugong sa paglandig sa ayroplano og moresulta sa kalisod sa mga sumasakay sa tibuok probinsiya? Mao kana ang nahitabo karon sa tugpahanan sa Dumaguete Airport nga naa mahamutang sa Sibulan, Negros Oriental. Sugod sa Enero sunod tuig inig hampak sa hangin Amihan, mausab ang direksiyon sa hangin og mapugos ang mga ayroplano sa paglandig gikan sa bukid padung sa dagat. Tungod sa kahoy nga Santol, nga nagbabag sa agianan sa mga ayroplano, napugos ang mga kadagkoan sa CAAP sa “pag-downgrade” sa kategoriya sa Dumaguete Airport nga naa sa Sibulan. Ug tungod sa kahoy, mga gagmay nga mga ayroplano na lang ang makalandig ug di na pwede molandig pa ang mga Airbus.

• • •

Matod pa, ang kahoy gipanag-iya ni magpapatigayon Alexdel Amor. Way problema kaniadto sanglit di pa man taas ang kahoy nga naa mahimutang tumong sa agianan sa mga ayroplano nga molandig gikan sa bukid. Apan karon nga taas ug habog na ang kahoy nga Santol, naghatag na kini og dakong problema sa mga Airbus sanglit anaa kini mahamutang sa lugar nga moubos na paglupad ang ayroplano ug ipakanaog na ang mga ligid niini. Matod pa, dihay higayon nga nakakaon og mga dahon ug sanga sa kahoy nga Santol ang usa ka Airbus nga misipyat pag-agi sa kahoy dihang gipakanaog na ang mga ligid sa ayroplano.

• • •

Nganong di man kini putlon? Mao kini ang gitawag og “81 million-dollar” question. Ngano man tuod nga di man lang kini putlon aron masulbad na ang problema? Lisod sabton og unsa ang dugokan sa problema apan mao kini ang atong nasayran. Matod pa, dako kuno ang kasuko ni Amor sa pangulo sa CAAP sa Dumaguete Airport nga si Engr. Elmerito Ablir. Ug unsay hinungdan, wa pa nato kini mahibaw-i sapagkakaron. Matod pa, mentras si Ablir pa ang naglingkod sa CAAP-Dumaguete, di kuno mosugot si Amor nga putlon ang kahoy. Katulo na ka beses mobalik ang taga CAAP Manila aron paghisgot sa problema apan way nahimo. Misurender ang CAAP-Manila ug miingon nga way laing mahimo gawas sa pag-downgrade sa kategoriya sa airport.

• • •

Mao kini ang tigmo-tigmo sa Dumaguete Airport nga naa sa Sibulan – putlon ang kahoy nga Santol o papahawaon si Ablir? Mentras wa pay tubag ang tigmo, sugod sa Enero, mga Sunriser na lang ang pwede nga mogamit sa airport.

• • •

Dugay na ang maong downgrade apan wa lang kini baleha sanglit mahimo man nga molandig ang mga Airbus gikan sa dagat padung sa bukid. Apan kon amihan na, di na mahimo sanglit ang paglandig gikan na man sa bukid padung sa dagat og molabay ang ayroplano sa gamhanan nga Santol. Buot ipasabot, og di masulbad kining problemaha, limitado na lang ang mga pasahero sa rota nga Manila-Dumaguete-Manila.

• • •

Maghisgot kita og overkill. Matod pa sa PNP Internal Affairs Service (PNP-IAS), overkill kuno ang pag-implementar sa search warrant batok ni Mayor Rolando Espinoza Sr. nga miresulta sa kamatayon niini. Tiaw bay sobra sa 20 ka mga pulis ang mihimo niini og miapil pa ang mga sakop sa PNP Maritime Group sa Rehiyon 8 nga unta naa na man sud sa selda si Espinoza. Mao usab kini ang nahitabo sa akong amigo nga si Alan Mangmang. Gisulong si Mangmang sa 15 ka mga sakop sa CIDG aron lang pag-implementar sa usa ka search warrant. Matod pa, overkill sab ang hitabo. Ngano kaha nga daghan man kaayo sila nga mga taga CIDG-Cebu nga miadto sa panimalay ni Alan Mangmang?

• • •

Lisod sabton ang kamatayon ni Mayor Espinoza kay mas daghan ang pangutana kay sa tubag. Ngano nga nagkuha pa man og search warrant nga gipriso o gi-detain na man kini? Isip piniriso o ditenedo, mahimo man siya nga rikesahon bisan kanus-a. Ngano man nga gihimo man ang pagrekisa kaniya alas 4:00 sa kaadlawon nga mahimo man kini buhaton sa oras ting-opisina sanglit naa na man siya sud sa selda ug di naman siya makagawas pa? Ngano man nga kuhaon pa man sa taga CIDG ang hard drive sa CCTV nga di man kini apil sa ilang trabaho og gipanag-iya man ang CCTV sa kaplisan? Kinsa man ang nakapabor sa kamatayon ni Espinoza?

• • •

Dunay affidavit nga gipirmahan si Espinoza kalabot sa kaso nga gi-file batok kang Senador Leila de Lima ug mga kauban. Gidamay ni Espinoza si de Lima ug lain pa nga 49 ka buok sa kalihokan sa drugas sa iyang anak nga si Kerwin. Karon nga namatay na si Espinoza, di na magamit pa ang affidavit. Kinsa man ang nabulahan sa kamatayon ni Espinoza? Duna ba kini kalabotan sa gisulti ni Presidente Rody Duterte nga plano sa pagbungkag sa iyang administrasyon?

• • •

Mao kini ang gitawag og “hitting 2 birds with 1 stone.” Una, wa nay gamit pa ang affidavit nga nagtumbok ni Senador Leila de Lima ug mga kauban sa kalihokan sa illegal nga drugas. Ikaduha, tungod sa kamatayon ni Mayor Espinoza, gihatagan og rason nga buhion na sab ang imbestigasyon batok sa extra-judicial killings. Makamao ang naghimo sa maong “script.”