Binghay: Depresyon sa mga bata

Jaybee Binghay

Kukabildo

DAGHAN na kaayong mga kaso sa suicide ang atong nabasa ug nadungan sa mga balita. Lain-lain ang rason lakip ang makamatay  nga  depresyon kung kini dili ma-abagan.

Kasagarang  mabiktima ini mga bayong-bayong (teenager). Kasagarang  hinungdan sa depresyon sa mga bata naggumikan sa  pressure  ug  taas  nga expectations   para nila sa ilang mga ginikanan ug barkada, panag- away o buwag sa managhigugma, pag-ubos sa grado sa ilang pagtungha  ug uban pa.

Ang Psychology Today mi-ingon nga kung magpadayon unya  dili matabangan ang mga nabiktima ani,  mosamot ka ubos ang iyang gibati nga emos­yon.  Kini delikado labi na sa parte sa mga bata nga dili pa makabalo ug naglisud pa’g sabot sa iyang gibati.

Kung magpadayon,  makamugna kini ug mas dakong problema sama sa pagkaliso sa pang huna-huna dayon pagkabuang.

Ang depresyon usa ka emosyon nga makahatag og kaluya, kasakit, kaguol  ug kamingaw nga mokontrolar sa ubang bahin sa lawas. Ang kasagarang resulta ini mao ang pagpanghuyang sa lawas ug pagkakapoy, maglisud pagtulog (insomnia) o magsegi na lang sab ug katulog ug pahipi sa su-ok, walay gana mokaon, grabe ang pagdaot, kulang ug konsentrasyon  o focus sa trabaho/pagtuon, walay atiman sa kaugalingon ug pag huna-huna nga siya wala nay bili diri sa kalibutan busa maayo pa nga mo pahulay sa dayon. Kung ang ginikanan makakita o maka obserba  aning mga maong semtomas  “red flags”  sa depres­yon , angay gilayong  hatagan ug tukmang pagtagad ang bata samtang matabangan ug sayo pa.

Ining panahuna, kinahanglang mas dak-on ug  lawmon  sa amahan/inahan ang ilang pagsabot sa ilang mga anak ug  hataga’g  panahon sa pagpaminaw  ang problema ug  gibati sa bata.

Tambag  ni Jade Amay, usa ka inahan ug guidance counsellor, ang usa ka bayong-bayong kinsa nakasinate og temporaryong depresyon sama pananglit kung  nasakitan o nabuwagan  sa iyang uyab, pasabton ang bata nga dunay mga kalihukan nga dili kontrolado sa tawo ug kon kini mahitabo, hinay-hinay kining  atubangon, sabton  ug dawaton bisag unsa pa kasakit ang iyang nahiagumang problema.

Ang pagdawat sa iyang sitwasyon o mga panghitabo makapalu-ag sa iyang gibati ug makapadali sa pagpahigayon sa iyang  “Moving-on Plan”  inabagan sa iyang mga katagibanay.

Mipasabot si Amay nga normal sa usa ka tawo,  mabata o may edad, ang problema  ug kini usahay dili mapugngan kung moabot. Hinu-on , naglain-lain ang gibug-aton, gilawmon ug panahon sa pag-abot ni-ini.  Ang impotanteng  tan- awon sa ginikanan mao ang kapasidad sa bata kung makakaya ba siya sa sitwasyon ug makahimo ba ug mga pa-agi aron siya maka lingkawas sa iyang gibati .

Ang biktima kinahanglang maninguha nga matabangan niya ang iyang kaugalingon aron siya maka barog ug balik sa iyang normal nga kahimtang.

Trending

No stories found.

Just in

No stories found.

Branded Content

No stories found.
SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph