Meditalk: Naglibog nganong palahubog kaayo

DEAR Dr. Fritz,

Tawga lang ko og Gaga Y. Nagproblema gyud ko kay nganong palahubog kaayo ko. Kalami naman lang gyud aning bino ba, ilabi na og masugdan na nako.

Gani, kapila nako nga dili kasulod sa akong trabaho tungod sa akong kahubog. Sige na gani ko awayon sa akong asawa. Pero, ambot kung nganong ingon ani man ko kapalahubog.

Pero, bitaw, dok. Nisuway na baya ko og undang sa una. Apan ang problema kay masakit naman hinuon ko. Kasukaon ko, magkurog ko ug grabe ko magsingot. Unsa kaha ang rason niini, dok?

Ang akong mga uyoan grabe pod ka palahubog ba. Naa ba ni sa kaliwat? Unsa man ang akong buhaton? Naa ba ni tambal? Di ba, dok, makaayo man sad ning bino sa lawas?

Intawon tubaga ko, dok. Daghang salamat sa imong pagpatalinghug. More power.

Gaga Y.

*****

Dear Gaga Y.,

Ang akong paminaw nimo nag-antus ka sa ginatawag nato og Alcoholism o Alcohol Dependence. Usa kini ka klase nga sakit nga nagumon na ug gimarkahan gayud sa grabe nga pagkagusto sa bino.

Ang mga tawo nga susama nimo dili gayud maka-kontrolar sa pag-inom maskin pa kini na ang nahimo nga nagpahipi nga rason sa seryuso nga kadaut, lakip na ang sakit sa lawas, problema sa kaminyuon, pagkawala sa trabaho ug mga aksidente sa sakyanan.

Gani sa imong pagpadayon sa paghulagway sa imong sitwasiyon nga kung diin moundang ka nga daw magsakit-sakit naman hinuon ka, susama sa pagkasukaon, pagkurog ug grabe nga pagsingot, nagpasabot lamang kana nga aduna kay sintomas sa withdrawal, susama sa mga adik sa druga. Mao nga alcoholic ka gayud, Ga.

Kinahanglan pa sa medical nga siyensa nga tinuon ang ensakto nga hinungdan sa alcoholism. Apan ang mga pagtuon nagasugyot nga ang kaliwat, saykolohikal ug mga hinungdan nga adunay kalabot sa katilingban ang naka-inpluwensiya sa pag-ugmad niini. Kining pagka-palahubog dili pa kini matambalan. Apan adunay daghang mga mapilian sa pagtambal nga mamahimong makatabang sa usa ka palahubog nga malikayan ang pag-inom ug makabalik sa maayong kinabuhi.

Wala gayud natino og ensakto sa mga siyentipiko - kung unsa ang hinungdan sa pagkapalahubog. Apan kasagaran sa mga eksperto nagaduda nga ang kombinasyon sa mga hinungdan mao ang rason nga mao ang mo-eksplikar kung ngano ang ubang mga tawo nga nagainom nahimo na nga nagadepende na sa bino, samtang ang kasagaran sa mga tawo, wala man.

Usa-usahon nato og hagpat ug mopaidlom pa kita sa mga hinungdan niini nga una ang saykolohikal, ikaduha, tungod sa palibot ug ikatulo tungod sa mga inpluwensiya sa saykolohiya.

Apan tungod kay daghan-daghan pa gayud kita og pagatukion mahitungod ning imong sitwasiyon, tugoti ako nga pagasumpayan ta kini sa sunod nga edisyon ning atong patik. Hangtud sa sunod!

Dr. Fritz

Alang sa inyong mga sulat-suliran, mamahimo kini ninyong ipadala sa Dear Dr. Fritz, c/o Sunstar-Davao Publishing Inc., Ebro-Pelayo Building, Jacinto St., Davao City, (former Department of Foreign Affairs office), across Ateneo de Davao University and beside Holy Child School of Davao, o i-e-mail kini sa dokfritz@yahoo.com. Ang dili magpamantala dili matubag.

Trending

No stories found.

Just in

No stories found.

Branded Content

No stories found.
SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph