GUMIKAN niining pagkapagya nga P10 billion nga anomaliya gamit ang Priority Development Assistance Funds (PDAF) o naila nga pork barrel funds sa atong mga senador ug kongresista, subli na usab nabanhaw ang panawagan sa pagwagtang sa dakong pundo alang sa atong mga nasudnong magbabalaod. Kaniadto ra nga adunay panawagan ang pipila a mga sektor nga wagtangon kining maong pundo kay matod pa mao kini ang tinubdan sa kurapsyon.
Nabisto man god karon og gani nahimo kining headline sa usa ka nasudnong pamantalaan base sa ilang series of investigation kon gi-unsa sa paggamit sa pipila ka mga senador ug kongresista ang ilang pork barrel. Napunta kini sa mga peke nga mga non-government organizations nga nangayo og pundo sa mga magbabalaod. Apan napa-ingon diay ang maong pundo sa mga ghost projects. Kini giingong napulo na ka tuig nga gihimo.
MASTERMIND
Matod pa nga usa ka Janet Lim Napoles maoy nagpaluyo o mastermind ning maong multi-billion scam. Nagtukod kini siya og mga bugos o fake nga mga NGOs ug nangayo og hinabang sa mga senador ug kongresista alang sa mga proyekto. Kini gong PDAF sa mga magbabalaod, puwede man kining gamiton sa mga hard ug soft projects. Kining hard projects mao ni ang mga infrastructure sama sa kalsada, taytayan, school buildings ug uban. Kining soft projects mao kini ang mga financial assistance ngadto sa mga foundation, livelihood projects, medical assistance ug mga assistance sama sa kawsa sa environment, antu-drugs campaign og uban pa.
Pinaagi niini, dinhi mapagawas ang kuwarta. Pero in fairness sa mga magbabalaod, dili na sila makakita sa kolor sa kuwarta sa ilang pork barrel. Kay ang pagpagawas sa kuwarta, i-paagi man sa mga ahensiya sa gobiyerno nga adunay katungod sa pag-implementar sa maong proyekto. Kon inprastraktura adto na sa DPWH. Kon school buildings adto na sa DepEd. Kon livelihood adto na sa DTI. Kon sa foundation o NGO adto na moderetso nila.
Tinud-anay, kining pork barrel mao ni ang ugat sa kurapsiyon. Kay mangayo man gyud ang magbabalaod og pahat sa iyang pork barrel pinaagi na sa SOP o kickback o komisyon. Ang mga kontraktor sab dili makabalibad. Pero ang proyekto, substandard na. Kon wagtangon kining pork barrel gikan sa mga magbabalaod, natural kining maong pundo adto na sa executive department ug ang mga national line agencies sama sa DPWH ang mo-implementar sa mga proyekto. Unya mawala nakaha ang kurapsiyon niini kon adto na nila ang poder sa pag-implementar sa mga proyekto? Ambot lang. Basin mosamot.
(bobby.nalzaro@yahoo.com)
