Sugilanon: Aslom nga langyaw

Ernesto D. Lariosa

San Fernando, Cebu

NAGSUNOD pagpangatol ang akong kasuko dihang nabasahan ko ang usa ka balak sa Ingles nga nag-ulohag “ My Sweet Foreigner.” Way ngalan sa nagsuwat, apan dako ang akong pagtuo nga hinubad kini sa balak sa nasudnong bayani nga si Dr. Jose Rizal sa Kinatsila, ang “Mi Dulce Estranjera.” Pahinungod sa iyang asawang Ingles nga si Josephine Bracken.

Kinsay di mapikal ning tawo nga kayuan kaayo nga di taga Sugbo kay taga dakong yuta nga nag-ambo sa silangan. Di masabtan kay Hindu ang sinultihan. Apan ang dila makatagik sa pinulongan ni Shakespeare ug George Washington. Maonang makasabot ko kon mangayo siya, “Give me P100, no rice today for my family.”

Wa ko mahinumdom kanus-a magsugod ang among panagkaila. Akong nahinumdoman nga mihatag kog P3,000 tungod sa kaluoy kaniya nga nangayo alang sa suholan sa mananabang ug panginahanglanon unya sa puya kay nagbati ang iyang puyo-puyo.  Usa kini ka babayeng minyo gikan sa layong lungsod sa habagatan. Di baya ko dato, may gamayng pension lang kada buwan kay retirado sa kagamhanan.

Gikan niadto magsige nag pangayo og kuwarta kanako. Mapugos ko sa paghatag kay dayog tubod ang mga  luha kon balibaran. Nanabi nga katuliko siya apan wa ko makakita nga misimba. Magdada man gani og rosaryuhan. Ambot, pa­ngilad lang kaha ning iya aron daghan ang maluoy.

Kay suma sa akong nahibaw-an hapit tanan sa among barangay ang pangayuan. Nahimo na siyang langyaw nga makikilimos nga way uwaw.

Dihang akong gipangutana mahitungod sa iyang kinabuhi. Akong nahibaw-an nga maayo kinig trabaho kaniadto. Gikan siyag oil refinery plant sa Middle East. Minyo siya nga ang pamilya tua sa ila sa India. Nahianhi lang siya sa Pilipinas kay gida sa uyab nga Pinay nga usa ka nars nga Laura ang pangan. Didto sila puyo sa habagatang lungsod sa kaliwatan sa babaye. Gibiyaan siyag kadiyot ning uyab nga nars kay mibalik sa gitrabahuan. Apan natental siya sa asawa sa ig-agaw ni Laura kay mas puti kunog paa. 

Namabdos ang babaye. Gigukod siyag pinuti sa adik nga bana, apan wa siya maapsi kay kusog diay ang karaho modagan.

Mao tong gitaban niya ang minyo nga babaye nga nagdag usa ka tuig nga anak. Nasangko sila sa among baryo, usa ka gabii niana. Gisuportahan siya sa sinugdanan ni Laura, kay duna man siyay dakong kuwarta nga gipatipigan niini. Apan kalit nahilom ang nars sa pagtabang kanila  Duna na siyay upat ka mga anak.

Nahadiin-diin lang siya sa pagpangayog bugas hangtod nakaila niya ko. Hastang paita kanunay na siyang magbalik-balik sa amo. Usahay, ang akong igpapalit og bugas mahatag ko na lang tungod sa kaluoy.

Karon nasuko na pag-ayo kaniya ang akong asawa kay gipukaw ko sa terasa samtang natulog.

“Animal ka, mipahuway ang akong bana kay gikapoy nga nanghawan sa tugkaran, imong gipukaw! Nganong di ka motrabaho aron makakuwarta!” Singhag sa akong asawa.

Nakita kong nagdali ang Indiano sa pagpahilayo, daw mibahag ang ikog sa kahadlok sa akong asawa. Miinit na sad ang akong ulo. Namang-it ko sa  kasuko. Di na ko makaantos ning Indianoha.

Pag-abot sa akong anak lalake nasayod kini sa nahitabo. “Sagdi na lang na ninyo, Pa, Ma, uy. Maayo gani duna moy ikahatag.” Matod sa akong anak nga mikuot sa iyang bulsa ug gihatag ang tambok nga sobre sa akong asawa. “Inyo ni, Ma.”

Nakahinuktok ko. Sa di madugay moabot na sad ang uban kong mga anak nga maghatod sa ilang alawans kanamo. Takulahaw nakita sa akong hunahuna ang nagluha nga Indiano nga way ipakaon sa iyang pamilya. Dali kong nakatindog hinay-hinay nga gilakang ko ang akong mga tiil aron moadto sa daplin sa baybayon diin nagpuyo ang langyaw uban sa iyang pamilya sa gusbat nga payag. (KATAPUSAN)

Trending

No stories found.

Just in

No stories found.

Branded Content

No stories found.
SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph