Iligtas Ya Ing Labwad Tamu (Save Our Planet)

SunStar Garcia
SunStar Garcia

"Balang kikimut o e kikimut a ati king metusiklubabn panibalan na atpibandyan na ning Ginu.

Inya ninu man sukat na lang tanggapan mju deng bage kaylangan para king sarili na,

a makalele anting makatakda kaya, at ninu man e na la sukat tatanggapan aliwang bage,

balu na namang masalese nung kaninu la bandi.”

~Belwan a Makasaup bang Makalapit king Ginu, Mumunang Dalit

(Sri Isopanisad, Mantra One)

"Ing labwad a ini at ding sablang bage ati kaniti bandi na o sikanan na ning Kakataskatasang Masikanan. Dapot king kelampalad keraklan kekatamu akalingwan da na ing pamisuglung libutad ding sarili tamu,

ing labwad and ing Panginwan. Mali tamung kikilalanan ing sarili tamu king makalabwad a katawan

a pangsaguli tamung tutuknangan, at pauli ning maling pamikilalan king bage, mantun tamung kebsyan king makalabwad a yatu. Inya mali ta mung babandyan ing pibandyan ning Dyos at alang tuknang makiligligan king balang metung at ing kapaligiran. Ing balabalaus a pamagsamantala papasyasan na lang alang patugut ding pusu tamu at tutung malagad para king tau king labwad a ini ing makaramdam tune lugud at lunus. Inya, ing ganaka malagad, ing pamikaluguran malagad, ing katapatan malagad,

ing kapayakan malagad at ing ligaya at kapakumbaban malagad la. Dapot ing takut e malagad,

at e mu naman malagd ing panglaganasbangsa, panglipi, pangkapanaligan at pangkasariyan

a lumpungan. Dapot ing kapaitan e kaylangan. Alang maging bayung lipunan.

Dapot ing panglwal malyari mung magbayu kapamilatan ning pamagbayung panglub.

Ing kalikasan ning kekatamung nangan a tuknangan gagawan nang bitasa ning kekatamung pamisip

at panimanman. Inya ing kapalaran tamu ati karing sarili tamung gamat.” "

~ Jagad Guru

***

Ing yatung ini a tuknangan tamu ngening pangsaguli sukat ta'yang pagmalasakitan anting metung a indu uling peparam ne kekamu ning Apung Ginu kambe ring aliwa pang mabibye aliwang kaladwan—ulimo, tanaman at bunga da reti, gule at miyayaliwa pang apangan. Tungkulan ta'yang ipgmalasakit kapamilatan ning pamangawang ikakayap na at e pamangawa king ikakarok na.

Mayap ing mananaman tamung dakal a impun at gumamit bage a malalaso at e gumamit kareng bage e malalaso bang makabawas tamu keng awsan dang “Global Warming” o pangapali ning mabilug a yatu kapamilatan ning kelang masabal tamung manuknangan keti.

Maragul a saup nung, ing e tamu gagamit o lagaran ing pamangamit plastic, e ta manyilab goma at plastic o bage magparinat king angin, danum, gabun at kalikasan a maging sangkan ning pamanyinat da ring ilug at dayat malat pati na ing angin, danum at gabun. Kaylangan tamung mamye alimbawa karing kayanakan o karing sarili tamung anak king pamagmalasakit keng kalikasan. Kaylangan ing anak la pamu balu da na ing kabaldugan ning masabal. Malyari tamung ituru karela ing makatud a pamanugse basura at pamaglinis king sarili tamung bale at bakuran a e makakarok keng kalikasan.

Ing masabal magumpisa keng pibale-bale, angga na king baranggay, king balen, lalawigan, king bangsa at katatawlyan—king mabilug a yatu. Mewtung ya mu ing yatu at sukat ta'yang ipagmasabal at muguran anting indu. Ing umpisa—ngeni na!

***

Patagal a Maligayang Kayaldawan napun, Ulyu 7, king kakalugurang memayapa na at ati na king sumangid bye, Wilfredo “Willie” Trinidad ning Lolu, Makabebe, Lalawigan ning Kapampangan. Sana pagkaluban neng kalam at alang anggang kapaynawan king kapayapan at lugud ning Apung Ginu.

Masayang kapagmasusyan ning Aldo ning Ratha-Yatra karing kakalugurang Indyan, lalung lalu na i Chatrubuja das, kambe ring aliwa nang kabalen, a manuknangan king Lungsud ning Angeles. Jaya, jaya Ratha Yatra! Jaya, jaya Jagannath! Jaya, jaya Balaram!Jaya, jaya Subadhra! Jaya, jaya Hari Nama! Haribol!

***

DIPARAN at KASEBYAN

Maralas dang sasabyan da reng kabalen ing antini:

“Agyang salikut ka pa keng sikoti ning yatu.”. Bala da ring ating kakamwanan a aliwang tau, kamaganak man o ali.

Kabaldugan: Mangabaldugan a nu ya man salikut ing babala e ne patugutnan ning babala anggang e ne atagmwan at e ayablasan bang mibulus ing kayang paginakit o kanwa.

***

MIKANLAPIT at MISUGLUNG KABALDUGANG AMANU

silid – dake ning bale ning nu ya mandatila ing tau. Karin ya matudtud, paynawa at karin na la sisimpan deng sablang gamit nang pangsarili pati na pibandyan na.

bale – tuknangan ding pamilya, pengari at anak pati na ding sese. Karin la matudtud, mamangan, paynawa kabang bye, subali mu kareng anak a kawani na kabud mamagkyasawa na la o dumayung aliwang balen o bangsa bang manintunan.

puruk – tatalakaran ding bale. Pekamalating dake a sasakupan ning baranggay.

baranggay – pekamalating dake a sasakupan ning balen.

balen – pekamalating dake a sasakupan ning lalawigan.

lalawigan – pekamalating dake a sasakup karing miyayaliwang balen.

bangsa – sasakup karing miyayaliwang lalawigan.

karinan – santungan ding miyayaliwang mabibye at e mabibye.

labwad – sasakup karing miyayaliwang bangsa, sapa, ilug, dayat malat, bunduk at miyayaliwang dake ning kalikasan.

yatu – anti king labwad, sasakup karing miyayaliwang bangsa, sapa, ilug, dayat malat, bunduk at miyayaliwang dake ning kalikasan.

sikluban – karinan da ring miyayaliwang labwad, batwin, biga, bulan at miyayaliwang katawan ning kalikasan.

metusikluban – anti king sikluban, karinan da ring miyayaliwang labwad, batwin, biga, bulan at miyayaliwang katawan ning kalikasan.

nangan – anti king karinan, santungan ding miyayaliwang mabibye at e mabibye.

***

Salamat pung dakal king pamanangkilik keng Kapisik at SunStar Pampanga. Malyari ko pung mag-email keng kek’ong talasulat king muirbiliuqeitpo@gmail.com mag-text o maus para karing kutang o munikala: 0942-3924-399 o 0945-3795-270.

Trending

No stories found.

Just in

No stories found.

Branded Content

No stories found.
SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph