Kayaldawan at Kalikasan ning Kaladwa (Birthdays and the Nature of the Soul)

SunStar Garcia
SunStar Garcia

“Mimiral ka... parati kang miral.

Alang angga kang kislap ning bye

pangsaguli mu kening mamamate balangkas.

Ing katawan mate ya dapot e ka mate.kapilan man.

***

Nung abalu mu ing alang-angga mung kalikasan,

sukat mung pantunan ing alang-angga mung sukat lingunan,

Magmula mung ituring ing pamangaylangan mu

king alang-anggang pibale-bale,

at lakwas pang maulaga, ing pamangaylangan

king alang-anggang kakaluguran at pakamalan.

***

Ing tau aliwa ya king ulimo

uli ning ing aske ning tau

payntulutan ne ing sariling dasnan

ing alang pantas a kamalayan king Dyos.

Ing aske ning bye ning tau papalyaryan

nang makapangutang kaniti

at apatuwanan ing Lubusang Katutwan.

Ing makakaliwang pamangambul

kakawani ne ing tau karing ulimo.

***

Ninu ika?

Anak na ka ning Pamaging Kakataskatasan;

ing malating dake; ing alang-anggang kaladwa.

Ing pamisanak king katutwang ini

ayang umpisa na ing pangabalu king sarili.

***

Ing tau a balu na a diwa ya, e ya bage.;

akilala na ing tune nang kapakananA person who knows that

he is spirit, not matter,

will recognize that his true interests

bye ating diwa, e bage;

Asasanak na a ating lakwas matas kesa kaya

dake at kapirasu ning Kakataskatasang Diwa

at ing Ginu ya ing tune Makibandi at Talapagsaya

ing tau asanak na a ing likas nang kasangkapan

ya pin ing gawa para king ikatula na ning Ginu, e para kaya.

***

Ing belwan a ing bye ning maling kaginwan,

e magdalang tune mapagsaya.

Ing tau e ya sake king gasgas

ning makalabwad a pamagsaya

dapot makisuglung ya

king malugud a kasuywan ning Dyos.

Inya sa, magi yang dalise pusu at isip.”

~ Mapilang Bilungan meyangu king “Sula ning Kebyasnan”

nang Chris Butler: Sunis 1- 2

(Gems of Wisdom: by Chris Butler, Pages 1-2)

“Ninu mang mimisip a ing metung a mabibye ing makamate o apapate ya, e na asasanak.

Ninu mang ati king belwan balu nang ing sarili e ya makamate o apapate.

Para king kaladwa alang beytan o kamatayan. E ya naman malalaus, o mababating kapilan man.

E ya mibabait, alang-angga ya, alang patugut mandatila, e ya mamamate at ya ing minunang dili.

E ya mamamate nung ing katawan paten ya.

O Parta, makananung ing tau a balu nang ing kaladwa e ya asisira, e mibabait, alang-angga,

e apapataimik, makapate o apapate ne ing ninu man?

Nung makananu yang manaliling bayung imalan, tatabili na la ring luma, makanyan mu naman,

ing kaladwa tatanggap yang makayatung katawan, tatabili na la ring luma at ding e na malyari.

Ing kaladwa e ya malyaring pamututan ning nanu mang sandata, e ya naman asilab ning api,

e na abasa ning danum, e na apabayutuk ning angin.

Ing metung a kaladwa e ya apapakli at e alalaso, e ya asilab o apalangi mu naman.

Ala yang angga, laganas ya nu man karin, e ya ayayalilan, e ya akimut, at ya naman kapilan man.

Masasambitlang ing kaladwa e ya mayayakit, e ya adaralumat, e ya apapataimik,

at e ya ayayalilan. Nung balu mu iti, e me dapat pagmalunan ing katawan.”

~Dalit ning Kakataskatasang Panginwan | Dangka 2: Sunis 19

(The Song of God, 2:19-20)

***

Ing paksa ngeni dikil ya king kayaldawan at aldo beytan ding miyayaliwang kaladwan o animals at ing makabang pamaglakbe ning kaladwa karing miyayaliwang labwad, kabilyan at uri ding katawan makalaganas keti siukluban. Ding sunis menibat la karing Banal a Kasulatan at king metung a talasuyu ning Dyos.

**

Dake Talabaldugan

⦁ nabang – ulaga, upaya bang makasali, tubu, gamit, gelingan; kapakanan, kapakinabangan; makasaup, atingbulaga. English: benefit, importance, profit, gain; yielding positive or pleasant results. Alimbawa king pamangamit: “E me tambing yugse ing palis tingting a yan uling atin ya pang nabang keng pamaglinis keng mula agyang luma ne.”

***

DIPARAN, KASEBYAN at KABALDUGAN

Maralas dang sasabyan da reng kabalen ing antini:

“Tangu nang Basti bang agad mikakawani!” Malilyaring maralas a ating mitataltalan o mipagkatwa at metung krela o ila ngan masosora na keng pamagsita ning abe da. Katak neng katak at pane ing pamagpangaya na. Buri nang ipakit a asne kagaling , kalagu o kasanting.

Kabaldugan: Buri nang sabyan ning amanung ini kulang namu sabyanan de ing makatak a kasabi da “Tuknang na ka!” o “Sigi na pen!” o “Patugut na ka!”--agnan ing tangu ba'namung mayaring ing pisasabyan.

***

MIKANLAPIT at MISUGLUNG KABALDUGANG AMANU

⦁ dikut – tanamang tutubung ilang dili da nu man karin ating gabun.

⦁ talaib – tanamang tutubung ilang dili da nu man karin ating gabun. Lakwas matas kesa keng dikut. Masyas la.

⦁ tike – tanamang tutubung ilang dili da nu man karin ating gabun. Lakwas matas kesa keng dikut at keng talaib. Malambut la kesa keng talaib dapot lakwas lang matas.

⦁ balanggut – kauri ning tike; tanamang tutubung ilang dili da nu man karin ating gabun, dapot buri da keng danuman. Lakwas matas kesa keng dikut at keng talaib. Malambut la kesa keng talaib dapot lakwas lang matas.

⦁ bulu – tanamang tutubung ilang dili da nu man karin ating gabun, dapot buri da keng danuman. . Lakwas matas kesa keng dikut at keng talaib.

⦁ timbu – tanamang tutubung ilang dili da nu man karin ating gabun, dapot buri da keng danuman. . Kauri ding tike.

⦁ kwayan – tanamang tutubung ilang dili da nu man karin ating gabun, dapot buri da keng danuman. . Pekamatas dili kareng uri ding dikut.

⦁ yantuk – tanamang tutubung ilang dili da karing gilid bunduk. Maggamit keng pamangawang kasangkapan bale at dakal pang aliwa.

⦁ palasan – aliwang uri ning yantuk. Misan, maggamit ya kareng yantuk a melinis na.

***

Salamat pung dakal king pamanangkilik keng Kapisik at SunStar Pampanga. Malyari ko pung mag-email keng kek’ong talasulat king muirbiliuqeitpo@gmail.com mag-text o maus para karing kutang o munikala: 0942-3924-399 o 0945-3795-270.

Trending

No stories found.

Just in

No stories found.

Branded Content

No stories found.
SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph