Sa tuwing may lumalabas na balita tungkol sa school-related violence, parang iisa ang nagiging takbo ng diskusyon: blame social media, blame cellphones, blame video games. Biglang may panukalang batas na naglalayong higpitan ang paggamit ng social media, ipagbawal ang paggamit ng cellphone sa mga mag-aaral, at limitahan ang access sa ilang video game para sa mga kabataang edad 16 pababa. Sa unang tingin, parang makatwiran ito. Ngunit kapag sinuri nang mas malalim, lumilitaw ang isang mahalagang tanong: Are we solving the real problem, or are we merely looking for a convenient scapegoat?
Nakapagtataka na sa tagal ng panahon na naging bahagi ang social media, smartphones, at video games sa buhay ng mga Pilipino, ngayon lang tila nagkaroon ng matinding panawagan upang kontrolin o higpitan ang paggamit ng mga ito. Kung talagang sila ang pangunahing ugat ng karahasan sa paaralan, bakit ngayon lang nila ito nakita bilang malaking banta? Bakit tila tuwing may isolated na insidente, agad nating sinisisi ang teknolohiya sa halip na siyasatin ang mas malalim na sanhi ng problema?
The burden of proof should always rest on those who seek to regulate freedom. Kung magpapasa ng batas ang ating mga mambabatas, dapat mayroon silang malinaw, sapat, at kapani-paniwalang empirical na ebidensya na nagpapatunay na ang social media use, cellphone use, at violent video games ay direktang nagdudulot ng violent behavior sa mga kabataang may edad. Hindi sapat ang hinala. Hindi sapat ang mga viral posts. Hindi sapat ang emosyon. Public policy must be based on facts, not fear.
Sa katunayan, napakakomplikado ng ugnayan ng teknolohiya at pag-uugali ng tao. Hindi dahil naglalaro ng combat games ang isang bata ay magiging marahas siya. Hindi dahil may Facebook o TikTok account ang isang estudyante ay mawawala na ang kanyang moral compass. Millions of young people around the world play video games and use social media every day, yet the overwhelming majority never engage in violence. Malinaw na may iba pang mga salik na mas malaki ang impluwensiya sa paghubog ng asal ng kabataan.
Ganito rin ang usapin sa social media. Totoong may mga panganib itong dala gaya ng cyberbullying, misinformation, online addiction, at exposure to harmful content. Ngunit hindi rin maikakaila ang napakalaking benepisyo nito. Social media has become a platform for learning, communication, creativity, collaboration, and self-expression. Maraming estudyante ang natututo, nakikipag-ugnayan, at nakalilikha ng makabuluhang outputs dahil sa teknolohiyang ito.
Ang cellphone naman ay madalas na ginagawang kontrabida sa usaping pang-edukasyon. Oo, maaari itong maging distraction sa loob ng silid-aralan kung walang malinaw na patakaran. Ngunit maaari rin itong maging isang makapangyarihang learning tool. Sa isang pindot lamang, maaaring makapagbasa ng academic resources, makapanood ng educational videos, makagamit ng calculators at dictionaries, at makakonekta sa napakaraming impormasyon. Ang tunay na usapin ay hindi ang cellphone mismo, kundi ang responsible at purposeful use of technology.
Bago magpatupad ng anumang batas, mahalagang timbangin ang pros and cons ng naturang regulasyon. What are the benefits? What are the costs? Ano ang maaaring mawala sa edukasyon, media at information literacy, digital literacy, at access to information kapag masyadong mahigpit ang pagbabawal? Baka sa kagustuhang protektahan ang kabataan ay hindi sinasadyang malilimitan ang kanilang kakayahang maghanda para sa isang mundong lalong nagiging digital.
Mas nakababahala ang posibilidad na nalilihis ang atensyon ng publiko mula sa mga tunay na ugat ng problema. Sa maraming pagkakataon, ang school-related violence ay may kaugnayan sa broken family relationships, emotional neglect, bullying, mental health issues, exposure sa violence sa bahay, at kakulangan ng gabay mula sa mga nakatatanda. These are difficult realities that cannot be solved by simply banning an app or restricting a gadget.
Hindi ba panahon na upang aminin na ang parental negligence and the lack of parental guidance may be far more significant factors in shaping a child’s behavior? Ang mga magulang ang unang guro ng kanilang mga anak. Sila ang pangunahing humuhubog sa pagpapahalaga, disiplina, paggalang, at pananagutan. Kapag kulang ang gabay sa tahanan, mahirap asahan na ang teknolohiya lamang ang dapat sisihin kapag may lumitaw na problema. Kung hindi mo kayang disiplinahin ang iyong mga anak bilang magulang, marahil kailangan mong pag-isipan kung sino sa inyo (ang mga anak mo o ang social media, cellphone, at video game) ang dapat manaig sa inyong tahanan.
Sa halip na ituon ang lahat ng sisi sa social media at video games, marahil ay dapat ding pagtuunan ng pansin ang pagpapalakas ng mga programa para sa responsible parenting. Children need supervision, direction, emotional support, and consistent discipline. Hindi maaaring ipaubaya sa paaralan, sa internet, o sa gobyerno lamang ang responsibilidad sa pagpapalaki ng isang bata. RESPONSIBLE parenting remains one of the most powerful determinants of youth behavior.
Kasabay nito, hindi rin dapat makaligtas sa pagsusuri ang mga institusyong may direktang mandato para sa kapakanan ng mga bata. Kung tumataas ang mga insidente ng karahasan sa paaralan, nararapat lamang na tanungin kung sapat ba ang mga intervention programs, guidance services, mental health initiatives, at child protection mechanisms. Ang DepEd, DSWD, at iba pang ahensiya ay may mahalagang papel sa pag-iwas, interbensyon, at rehabilitasyon. Hindi maaaring laging paghihigpit lamang ang maging sagot sa bawat suliranin.
Sa huli, ang pinakamahalagang tanong ay hindi kung may panganib ba talaga ang social media, cellphone, at video games. Siyempre, mayroon. Ang tunay na tanong ay kung sila nga ba ang pangunahing dahilan ng school-related violence at kung sapat ba ang ebidensiya upang bigyang-katwiran ang malawakang pagbabawal at regulasyon. Hangga’t walang matibay na datos na sumusuporta sa ganitong mga panukala, dapat tayong maging maingat sa paggawa ng mga batas na nakabatay sa takot kaysa sa katotohanan. Instead of fighting technology, perhaps it is time to confront the harder truths about parenting, family responsibility, institutional accountability, and youth development.
Sapagkat doon, at hindi sa cellphone o sa video game, maaaring nakatago ang tunay na ugat ng problema.
