Ing Legwan at Kalam ning Uran (The Beauty and Blessings of the Rain)

Ing Legwan at Kalam ning Uran (The Beauty and Blessings of the Rain)

“Ing legwan ning Ginu miyayambing ya king patak ning uran

uling ing uran mananabu king kapanaunan na ning kauran,

magi yang lakwas pibuburyan da reng tau.”

~ AC Bhaktivedanta Swami Prabhupad,

excerpt on Srimad Bhagavatam 4:24.45-46

“King kamumulan ning pamaglalang, ing Ginu ring sablang lelangan peparala na la ring dai ding tau at diwata, agnan ding daun kang Bisnu, at pigkaluban na lang kalam kapamilatan ning pamanyabing,

Magsaya ka kapamilatan ning daun ayni uling ing pamangganap kaniti

ipagkalub na ngan ing sablang bage pinanasan.

Ding diwata, ampat metula la karing daun mu, pamatulan da ka naman;

nung ding balang metung makapangan la ngan, mag-ari ing panglaganas

a kasaplalan para karing sabla.

Ilang manibala karing miyayaliwang pamangaylangan king bye, ding diwata,

ampat miganap la king pamiganap karing pamidaun, ipagkalub da ngan

ing pamangaylangan king tau. Dapot ing magpakasasa karing pigkalub a reni,

e da inampang karing diwata anting ablas, bitasa yang mapanako.

Ding talasuyu ning Ginu mikakabus la karing miyayaliwang kauryang kasalanan uling mamangan lang pamangan a miyampang pamu king pamidaun.

Ding aliwa, a magsaryang pamangan kabud mu para king pangsarili dang ikatula, mamangan lang kabud kasalanan.

Ding sablang mabibye katawan magkagyu la king pamangang butil,

a manibatan king uran. Ding uran manibatan king pamagdaun,

at ing daun misasapwak king mitutuk a katungkulan.”

~ Dalit ning Kakataskatasang Panginwan | Dangka 3 : Sunis 10-14

(The Song of God, 3:10-14)

“Aku ing parasan, ing mitatas, ing Ginu, ing saksi, ing karinan, ing santungan

at ing pekamal a kakaluguran. Aku ing pamaglalang at pamaglasak,

ing dalerayan ding sabla, ing pipaynawan at ing alang-anggang bini.”

“O Ardyun, ampatan Ku ing pali, ing uran at tigang.

Aku ing kelangkamatayan, at Aku mu naman ing kamatayang mikatawan.

Ding malilyari at e malilyari ati lu Kanaku.”

~ Dalit ning Kaktaskatasang Panginwan | Dangka 9 : Sunis 18-19

(The Song of God, 9:18-19)

***

Ngara ding byasang talaturu o sages, “Nanu mang daraptan na ning Ginu para ngan king kapakinabangnan tamu.”

E mu uling milako ing asna kasaring lisangan karing mengalabas a bulan inya sukat tamung tumula.

Agya mang king kasalungsungan magdala yang kaligaligan, dusa at kasakitan ing uran karing lalawigan at balen ning bangsang Pilipinas at ding siping nang bangsa mu naman, sana e tamu kakalingwan a maragul tamu sukat utangan lub king uran. Pauli ning uran inya mabibye la ring tanaman, mikakabunga la at deting bunga deng magi tamung pamangan kambe da na mu naman ding aliwang lelangan.

Ing uran mamye yang timbang king tigang a nung nu deng aliwang mabibye magsantung mu naman. Timbang na ning kalikasan iti at malilyari lalam ning batas namu naman ning kalikasan a nung ating pali, atin mu namang dimla, nung ating kaleldo atin mu namang kauran. Babai at lalaki. Sala at dalumdum. Danum at api. Aldo at bengi.

Alang malilyari a e na pekibalak ning Apung Ginu lalam ning Keyang makapagmulalang kapaglalangan. Metung ne ing uran kareti.

***

Dake Talabaldugan

⦁ minanyaya – mingakat, menagkat o ing andam a Kepampanganang Kastila a mengumbira. English – invited. Alimbawa king pamangamit: “E la sukat parsalanan deng memanyatang a dalo keng kapagmasusyan uling ing minanyaya ing makikilala karela.”

⦁ minangal – mipataloto gulisak o kyak pauli ning sakit, kaplas, pamanyalungat o pamanerku. English – prolonged cry, expression of pain, compalint or opposition. Alimbawa king pamangamit: “E ne papatugut minangal ing siping ming bale anak inya mikamwanan ya kareng siping nang bale at pigsisti de tagana.”

***

DIPARAN, KASEBYAN at KABALDUGAN

Maralas dang sasabyan deng makatwa pati na ding kayanakan a kabalen ing antini: “Mumuna ya pa ing kalesa kesa keng kabayu!”. Dakal ya malyaring kabaldugan ini, at malyaring gawang alimbawa. Alimbawa: Manyugigi na ka o mag-toothbrush na ka bayu ka pa mangan. O, mag-exams na ka pa bayu ka manigaral.

Kabaldugan: Buri na sabyan nini ya pin ing ating taung lalagpusan da ing sukat iyuna at gagawan da na ing e pa sukat daptan bayu iti. Alimbawa: Manalakad na lang gusali deng masun at anlwagi ala la pa mang kapayntulutan bang manalakad o buliding permit. Atin kasing antita kening balen mi at malapit la mu kekami. Kitnan ke ing engineer o't ala lang makapaskil a “building permit” kabang alus pabulan na lang magobra. Atin na kanung lalakad keng permit a taung magobra keng munisipyu.

Malino ne ing kabaldugan ning kasebyan, abe, o sabyan ke pa ing pakibat bayu ke ikutang?

***

MIKANLAPIT at MISUGLUNG KABALDUGANG AMANU

⦁ pamasibasan – paturanan keng metung a bage, gamit ing batu, dutung, bola o nanu mang malyaring tumud.

⦁ pamaronggan – mengari king pamasibasan, paturanan keng metung a bage, gamit ing batu, dutung, bola o nanu mang malyaring tumud.

⦁ pamugan – paturanan keng batu, o buga ngara pin deng tau Libutad Kapampangan lakwas na king dane Porak nung nukarin dakal a buga.

⦁ panatsanan – banayad paturanan keng metung a bage, gamit ing batu, dutung, bola o nanu mang malyaring tumud, agyang alang balak makapanasakit.

⦁ pangalabadwan – paturanan keng pataram, palang o nanu mang mataram a bage, maralas a sangkan--bang apanasakit/

⦁ paniran – paturanan keng metung a bage, gamit ing batu, dutung, bola o nanu mang malyaring tumud. Mekad Kepampanganan yang Kastila ing amanung ini.

⦁ panyaltikan – paturanan gamit ing saltik o tiradul.

***

Salamat pung dakal king pamanangkilik keng Kapisik at SunStar Pampanga. Malyari ko pung mag-email keng kek’ong talasulat king muirbiliuqeitpo@gmail.com mag-text o maus para karing kutang o munikala: 0942-3924-399 o 0945-3795-270.

Trending

No stories found.

Just in

No stories found.

Branded Content

No stories found.
SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph